Solomon: ‘Con voi Trung cộng’ lù lù trong phòng “Diễn đàn quần đảo nam Thái Bình Dương’
VĂN HÓA ONLINE - CHÂU Á - ĐÔNG NAM Á - CHÂU ĐẠI DƯƠNG - THỨ HAI 08 SEP 2025
Solomon: ‘Con voi Trung cộng’ lù lù trong phòng “Diễn đàn quần đảo nam Thái Bình Dương’
Lý Kiến Trúc
VĂN HÓA ONLINE
08/9/2025 (AFP, REUTERS, VHO)
TÓM TẮT:
* Úc, thành viên lớn nhất của diễn đàn, là nhà tài trợ viện trợ lớn nhất khu vực và đã tăng cường nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc mở rộng sự hiện diện an ninh trong khu vực, sau khi Bắc Kinh và Quần đảo Solomon đạt được một thỏa thuận vào năm 2022.
* Trong số 18 thành viên diễn đàn, ba nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan, ba nước có hiệp ước quốc phòng với Hoa Kỳ, và một số là lãnh thổ của Pháp. Mười ba thành viên có quan hệ với Trung Quốc.
AFP - Trung Quốc là "con voi trong phòng" tại hội nghị thượng đỉnh đầy căng thẳng ở các đảo Thái Bình Dương
Wellington (AFP) – Các nhà lãnh đạo Quần đảo Thái Bình Dương đang họp tại Quần đảo Solomon trong tuần này để tham dự một hội nghị thượng đỉnh có ảnh hưởng nhưng lại bị lu mờ bởi những bất đồng liên quan đến ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực, có nguy cơ phá hỏng hợp tác khu vực.
Issued on: 08/09/2025 - 07:51Modified: 08/09/2025 - 07:49
Honiara, thủ đô quốc đảo Solomon, đồng minh số 1 của Trung cộng ở nam Thái Bình Dương.
Các cuộc họp sẽ bắt đầu vào thứ Tư tại thủ đô Honiara của Solomon và chủ yếu diễn ra sau cánh cửa đóng kín © Saeed KHAN / AFP
Bên cạnh 18 quốc gia thành viên, bao gồm các nước chủ chốt là Úc và New Zealand, các cuộc họp của Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (PIF) thường có sự tham dự của hàng chục quốc gia khác với tư cách là quan sát viên hoặc đối tác đối thoại.
Tuy nhiên, nước chủ nhà năm nay, đồng minh thân cận của Trung Quốc là Quần đảo Solomon, đã cấm hầu hết các đối tác này tham dự - làm dấy lên cáo buộc rằng Honiara thủ đô Solomon, đang làm theo chỉ thị của Bắc Kinh để loại trừ Đài Loan, quốc gia tham gia lâu năm.
Động thái này đã vấp phải sự lên án từ các quốc đảo Thái Bình Dương khác, trong đó ba quốc đảo - Quần đảo Marshall, Palau, Tuvalu - vẫn công nhận Đài Bắc.
Các nhà quan sát cảnh báo vấn đề này thậm chí có thể chia rẽ hội nghị thượng đỉnh - làm suy yếu sự hợp tác thiết yếu của khu vực về mọi mặt, từ biến đổi khí hậu, y tế, an ninh đến tội phạm xuyên quốc gia.
Nhà ngoại giao hàng đầu của New Zealand, Winston Peters, nói với AFP tháng trước rằng "rõ ràng" có các thế lực bên ngoài đang can thiệp vào hội nghị thượng đỉnh. "Những người bên ngoài giờ đây đang nói cho chúng ta biết chúng ta có thể tiếp đón ai. Đó không phải là cách của Thái Bình Dương", ông nói.
Trung Quốc cộng sản chưa bao giờ cai trị Đài Loan, nhưng Bắc Kinh khẳng định hòn đảo này là một phần lãnh thổ của mình, đã đe dọa sử dụng vũ lực để kiểm soát nó và phản đối bất kỳ sự công nhận ngoại giao chính thức nào đối với hòn đảo dân chủ này.
Hai bên từ lâu đã cạnh tranh ảnh hưởng ở Nam Thái Bình Dương, với việc Bắc Kinh chi hàng trăm triệu đô la xây dựng các sân vận động thể thao, dinh thự tổng thống, bệnh viện và đường sá trên khắp khu vực rộng lớn này.
Mihai Sora, người đứng đầu Chương trình Quần đảo Thái Bình Dương tại Viện Lowy, nói với AFP rằng Trung Quốc đã trở thành "con voi trong phòng".
"Trung Quốc đang định hình cuộc họp của các nhà lãnh đạo Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương, và thực tế họ không phải là thành viên của Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương", cựu nhà ngoại giao Úc cho biết. - Các cuộc đàm phán nhạy cảm - Các cuộc họp sẽ bắt đầu vào thứ Tư 10/9/2025 tại thủ đô Honiara của Solomon, và chủ yếu diễn ra sau cánh cửa đóng kín.
Vào thứ Năm, họ sẽ đến khu định cư ven biển đẹp như tranh vẽ Munda, cách thủ đô hơn 300 km (186 dặm) để tham dự một "cuộc họp kín của các nhà lãnh đạo".
Nhưng có lẽ sẽ có rất ít điều họ có thể đồng thuận - ngoài Trung Quốc, các vấn đề chính gây bất đồng bao gồm việc xem xét lại cấu trúc khu vực của Diễn đàn, nơi sẽ quyết định ai có thể tham gia. Hợp tác trong an ninh xuyên quốc gia cũng vậy, khi các quốc gia thành viên không muốn từ bỏ những gì họ coi là chủ quyền khó khăn mới có được để giúp giải quyết các vấn đề khu vực.
Biến đổi khí hậu cũng là một chủ đề thảo luận chính sau chiến thắng của Vanuatu tại Tòa án Công lý Quốc tế, nơi tuyên bố các quốc gia có nghĩa vụ giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và có thể được bồi thường nếu họ không làm như vậy. Các đối tác của Diễn đàn hợp tác về quản lý rủi ro thiên tai và tài chính khí hậu, nhưng có sự bất an ở một số nơi về việc các quốc gia riêng lẻ mở cửa cho khai thác khoáng sản biển sâu hoặc thăm dò dầu khí.
Hội nghị thượng đỉnh có thể 'tan vỡ'
Trung Quốc coi Quần đảo Solomon là một trong những đối tác thân cận nhất của mình ở Nam Thái Bình Dương.
Hai bên đã ký một hiệp ước an ninh bí mật vào năm 2022 và Trung Quốc đã tặng xe cảnh sát và thiết bị cho quần đảo Solomon trước thềm Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Thái Bình Dương (PIF). Nhà ngoại giao hàng đầu của Bắc Kinh tại Solomon, Cai Weiming, thậm chí còn cho biết Đội Liên lạc Cảnh sát Trung Quốc - được triển khai như một phần của hiệp ước đó - có thể hỗ trợ an ninh cho hội nghị thượng đỉnh.
Bắc Kinh cũng đã ra hiệu rằng họ sẽ có mặt tại hội nghị thượng đỉnh dưới hình thức này hay hình thức khác. Nhưng các quan chức New Zealand đã nói với AFP rằng họ lo ngại Diễn đàn sẽ "tan rã" nếu điều đó xảy ra. Peters,
Bộ trưởng Ngoại giao Úc Penny Wong và các quan chức khác đã cảnh báo việc cấm các đối tác đối thoại có thể ảnh hưởng đến việc cung cấp viện trợ cho Thái Bình Dương. Một chuyên gia cho biết Bắc Kinh đang hành xử rất thận trọng trong các mối quan hệ với Thái Bình Dương.
"Một mặt, Bắc Kinh tuyên bố không can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào, tôn trọng tính trung tâm và các quy trình của Diễn đàn Thái Bình Dương, v.v.", Anna Powles, phó giáo sư tại Đại học Massey, cho biết. "Nhưng mặt khác, đã có một số tuyên bố được đưa ra" có thể khiến sự chia rẽ trở nên tồi tệ hơn, bà nói.
XEM THÊM:
Bản đồ minh họa các quốc đảo ở nam Thái Bình Dương. Tài liệu: VHO
Ảnh minh họa: Núi Tavurvur, một phần của núi lửa Rabaul caldera, ở Papua New Guinea, một đảo quốc thuộc Nam Thái Bình Dương. © Wikipedia.
Khách trú Vương Nghị đã mò đến cửa nhà hàng xóm của Nữ Hoàng
https://www.nhatbaovanhoa.com/a11268/khach-tru-vuong-nghi-da-mo-den-cua-nha-hang-xom-cua-nu-hoang
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đến Đảo Solomon, ngày 26/5/2022. AP
Thủ tướng Papua New Guinea, Peter O'Neill trong cuộc gặp thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tại Bắc Kinh ngày 26/04/2019. AP - Parker Song
Solomon, nam Thái bình Dương: Tâm điểm của Úc và Trung Quốc tranh ảnh hưởng
Thủ tướng đảo quốc Solomon, ông Manasseh Sogavare.
Nam Thái Bình Dương: Thế thượng phong sẽ thuộc về Úc hay Trung Quốc?
Mỹ thua TQ trong nỗ lực tái chinh phục miền Nam Thái Bình Dương?
Bắc Kinh từ lâu đã “ngoại giao an ninh và kinh tế” với các đảo quốc nam TBD trong lúc Úc – Mỹ ơ hờ
Gỡ lại “cơn sóng biển từ Bắc Kinh”; Mỹ-Úc “xoay chuyển tình thế” ở nam TBD
Châu Úc: Ông lãnh đạo ‘tối dạ’ nào của Úc bán 99 năm cảng chiến lược Darwin cho TQ?
**
Reuters - Các nhà lãnh đạo Quần đảo Thái Bình Dương họp bàn về an ninh và biến đổi khí hậu
By Reuters
September 7, 20259:58 PM
Thủ tướng Úc Anthony Albanese phát biểu tại sự kiện đêm bầu cử của Đảng Lao động tại Sydney, Úc, ngày 3 tháng 5 năm 2025. REUTERS/Hollie Adams/ Ảnh lưu trữ
SYDNEY, ngày 8 tháng 9 (Reuters) - Các nhà lãnh đạo Quần đảo Thái Bình Dương đã bắt đầu hội nghị thượng đỉnh kéo dài một tuần vào thứ Hai 08/9/2025 tại Quần đảo Solomon, nơi họ dự kiến sẽ thông qua tuyên bố "Đại dương Hòa bình" trong bối cảnh lo ngại về căng thẳng gia tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Các nhà lãnh đạo cũng dự kiến sẽ ủng hộ nỗ lực của Úc đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên Hợp Quốc COP31, sau khi Canberra cam kết hợp tác chặt chẽ với các quốc đảo láng giềng để nâng cao nhận thức về những thách thức mà họ phải đối mặt từ mực nước biển dâng cao và bão ngày càng tồi tệ.
Áp lực từ Trung Quốc nhằm ngăn chặn Đài Loan tham gia diễn đàn, được tổ chức tại Honiara, đã khiến Quần đảo Solomon hủy bỏ sự tham dự của hai mươi đối tác tài trợ, bao gồm Trung Quốc, Đài Loan và Hoa Kỳ.
Trong số 18 thành viên diễn đàn, ba nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan, ba nước có hiệp ước quốc phòng với Hoa Kỳ, và một số là lãnh thổ của Pháp. Mười ba thành viên có quan hệ với Trung Quốc.
Úc, thành viên lớn nhất của diễn đàn, là nhà tài trợ viện trợ lớn nhất khu vực và đã tăng cường nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc mở rộng sự hiện diện an ninh trong khu vực, sau khi Bắc Kinh và Quần đảo Solomon đạt được một thỏa thuận vào năm 2022.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese dự kiến sẽ đến Honiara vào thứ Tư, sau chuyến thăm Vanuatu, nơi ông dự kiến sẽ ký một thỏa thuận mang tính bước ngoặt trị giá 500 triệu đô la Úc (326,50 triệu đô la Mỹ) nhằm tăng cường quan hệ kinh tế và an ninh.
Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon cho biết đất nước ông đã ủng hộ mạnh mẽ việc các đối tác tài trợ tham dự để thảo luận về các cơ hội phát triển, nhưng ông cũng nói thêm rằng diễn đàn vẫn đoàn kết.
* Bài viết của Kirsty Needham tại Sydney và Lucy Craymer tại Wellington; Biên tập bởi Raju Gopalakrishnan Tiêu chuẩn của chúng tôi: Nguyên tắc Ủy thác của Thomson Reuters.
