VĂN HÓA ONLINE - SỰ KIỆN XƯA & NAY – THỨ BẨY 08 NOV 2025
Vingroup kiện ông Lê Trung Khoa: bản phán quyết làm dậy sóng dư luận
BBC 08/11/2025
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c0l7j64wdxyo
Nguồn hình ảnh, Getty/UGC/BBC
Sau phiên xử công khai của tòa án ở Berlin, Đức, hôm 4/11, điều đáng ngạc nhiên là bị đơn Lê Trung Khoa tuyên bố thắng kiện, trong khi nhiều tờ báo tại Việt Nam ban đầu lại cho rằng công ty VinFast tại Đức và tỷ phú giàu nhất Việt Nam Phạm Nhật Vượng mới là bên chiến thắng.
Trong vụ kiện này, nguyên đơn là ông Vượng và công ty VinFast Germany GmbH yêu cầu tòa án buộc ông Lê Trung Khoa, chủ biên trang thoibao.de, phải chấm dứt các hành vi, bài viết mà họ cho là "phỉ báng, vu khống", chẳng hạn như việc ông này nói rằng Vingroup là "tập đoàn mafia", "khủng bố", "đặt bom" trụ sở thoibao.de hay "VinFast đưa hối lộ".
Theo phán quyết của Tòa án dân sự thuộc Tòa khu vực Vùng II (Berlin, Cộng hòa liên bang Đức), ông Khoa bị cấm lặp lại phát ngôn "Vingroup/VinFast đưa hối lộ".
Nếu vi phạm, ông Khoa sẽ bị phạt 250.000 euro (khoảng 7,6 tỷ đồng) cho mỗi lần hoặc bị phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm.
Tuy nhiên, tòa án ở Berlin cho rằng những phát biểu còn lại được đánh giá là "biểu đạt quan điểm/ý kiến", và được phép [theo quyền tự do ngôn luận] dù không có chứng cứ.
Sau phán quyết của tòa, nhiều trang báo Việt Nam ban đầu đồng loạt đưa tin ông Phạm Nhật Vượng đã "thắng kiện" vào hôm 5/11, dù sau đó đã nhanh chóng thay đổi nhan đề.
Trong khi đó, ông Lê Trung Khoa tuyên bố mình mới là bên thắng kiện.
Từ Đức, ông Lê Trung Khoa nói với BBC News Tiếng Việt rằng ông "hài lòng" với phán quyết của tòa, cho rằng đây là "một phán quyết rất công bằng và văn minh đối với tôi".
Vingroup cho hay đây chỉ là sự khởi đầu của một chuỗi vụ kiện mà họ sẽ thực hiện đối với ông Lê Trung Khoa, và họ sẽ "kháng cáo lên tòa cấp cao và kiên quyết theo đuổi đến cùng" vụ việc.
Những diễn biến trái chiều này đã thu hút sự chú ý của dư luận và nhiều bình luận trên mạng xã hội thảo luận bên nào "thắng", bên nào "thua".
Ông Lê Trung Khoa cho rằng mình đã "thắng kiện" và công khai tuyên bố quan điểm này.
"Với 3 cáo buộc chính mà ông Phạm Nhật Vượng và công ty VinFast Germany GmbH đã kiện tôi, tòa án Berlin xem xét và bác bỏ 2 cáo buộc chính. Tôi chỉ phải chấp nhận một cáo buộc có tầm quan trọng ít hơn", ông Khoa nói với BBC.
"Phán quyết này cũng đưa ra mức phí tổn tiền tòa, luật sư... mà tôi chỉ phải trả khoảng 20%, còn lại 80% ông Phạm Nhật Vượng và VinFast Germany GmbH phải trả. Đặc biệt đây là phiên tòa xử nguyên đơn xin lệnh cấm khẩn cấp đăng tin đối với tôi đã không thành công, nên tôi cho rằng mình đã 'thắng kiện' và tiếp tục đăng tin về ông Vượng cùng công ty VinFast khi họ có những diễn biến đáng quan tâm", chủ biên trang thoibao.de nói thêm.
Về phía Vingroup, đại diện tập đoàn phản hồi yêu cầu bình luận của BBC rằng phiên toà khẩn cấp ngày 4/11/2025 chỉ là "bước khởi đầu trong chuỗi vụ kiện chúng tôi tiến hành đối với ông Lê Trung Khoa, tờ thoibao.de và các đương sự liên quan".
"Việc tòa án Đức có thẩm quyền đã thụ lý và xét xử vụ kiện này là bước tiến quan trọng trong quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chúng tôi trước các hành vi vu khống, đưa tin sai sự thật tại nước ngoài. Tòa đã chấp thuận một phần yêu cầu của chúng tôi, cấm ông Lê Trung Khoa tiếp tục vu khống 'Vingroup/VinFast đưa hối lộ', nếu tái phạm sẽ bị phạt 250.000 EUR cho mỗi lần hoặc phạt tù 6 tháng đến 2 năm", Vingroup thông báo trong một email gửi cho BBC.
Theo Vingroup, mặc dù tòa "tạm thời chưa chấp nhận" các yêu cầu khác của tập đoàn, như cấm các phát ngôn gọi Vingroup là "mafia" hay "đặt bom" trụ sở thoibao.de, nhưng "ông Lê Trung Khoa không đưa ra được bất kỳ bằng chứng nào chứng minh những phát ngôn sai lệch này".
Tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam tuyên bố việc tòa án Berlin "mới chấp nhận một phần yêu cầu" của họ "không đồng nghĩa các phát ngôn vô căn cứ của ông Khoa là đúng"; và cho biết sẽ "kháng cáo lên tòa cấp cao và kiên quyết theo đuổi đến cùng".
Ngoài ra, Vingroup cũng cho biết sẽ tiếp tục các vụ kiện khác nhằm buộc ông Lê Trung Khoa chấm dứt mọi hành vi, phát ngôn mà họ cho là "vu khống, bịa đặt" về Vingroup, VinFast và cá nhân ông Phạm Nhật Vượng, đồng thời chịu trách nhiệm pháp lý về các vi phạm của mình.
Nguồn hình ảnh, Lê TrungKhoa
Chụp lại hình ảnh, Biên bản phán quyết của tòa án Berlin hôm 4/11/2025 (phần bôi đen là nội dung không được đăng công khai theo phán quyết của tòa, hoặc thông tin cá nhân khác)
Nguồn hình ảnh, Lê TrungKhoa
Chụp lại hình ảnh, Biên bản phán quyết của tòa án Berlin hôm 4/11/2025 (phần bôi đen là nội dung không được đăng công khai theo phán quyết của tòa, hoặc thông tin cá nhân khác)
Dư luận trái chiều
Phiên xử ở Berlin đánh dấu phiên tòa đầu tiên trong động thái kiện 68 chủ tài khoản trên khắp thế giới mà Vingroup công bố hồi tháng Chín, vốn gây xôn xao dư luận.
Trên truyền thông Việt Nam, các tờ báo đưa tin chủ yếu về nội dung nhấn mạnh chuyện ông Khoa "có phỉ báng, vu khống", hoặc "sẽ bị phạt tù đến 2 năm nếu tiếp tục vu khống".
Tờ báo Lao Động, vào chiều 5/11 có bài viết tựa đề "Thắng kiện Lê Trung Khoa, Vingroup không chỉ bảo vệ uy tín cho riêng mình".
Tuy nhiên, đến tối cùng ngày, tựa đề này đã được sửa thành "Kiện Lê Trung Khoa, Vingroup không chỉ bảo vệ uy tín cho riêng mình", đục bỏ chữ "thắng kiện".
Trong khi đó, tờ Berliner Zeitung của Đức khi đưa tin về sự kiện này đã so sánh việc Vingroup kiện các nhà báo như một cuộc đấu giữa gã khổng lồ Goliath và cậu bé chăn cừu David.
Cũng trong hôm 5/11, một bài viết trên trang Asia Times của tác giả Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (blogger Mẹ Nấm) đánh giá rằng việc các thẩm phán Đức bác bỏ hầu hết các khiếu nại phỉ báng của Vingroup, khiến tập đoàn Việt Nam này "phải chịu một thất bại mang tính biểu tượng và pháp lý".
Theo bài viết này, phán quyết của tòa Berlin tạo ra một tiền đề pháp lý và đạo đức cho các nhà báo tiếng Việt lưu vong, những người "từ lâu đã phải đối mặt với sự quấy rối và đe dọa gỡ bài từ mạng lưới các công ty luật nước ngoài của Vingroup".
Trên mạng xã hội, một trong những vấn đề được tranh luận rộng rãi khác xung quanh phán quyết của tòa án Berlin là mức án phí hai bên phải trả.
Theo phán quyết, phía nguyên đơn chịu 7/8 án phí và bị đơn phải trả 1/8 án phí. Ngoài ra, nguyên đơn phải trả 7/8 thù lao cho luật sư của ông Lê Trung Khoa, và 3/ 4 thù lao cho luật sư của VinFast tại Đức và ông Phạm Nhật Vượng.
Phía bị đơn chỉ phải trả phần còn lại, tương ứng với 1/8 và 1/4.
Ông Lê Trung Khoa tiết lộ rằng vụ kiện này phía ông Phạm Nhật Vượng và công ty VinFast Germany GmbH đã đặt trị giá 30.000 euro, nên tiền án phí, luật sư... sẽ được căn cứ theo tỷ lệ tương ứng mà pháp luật quy định.
"Nếu tôi phải trả 20% mức phí này thì sẽ ra con số cụ thể. Tuy nhiên tôi đợi tòa án gửi bản phán quyết bằng văn bản về nhà sau ít ngày tới, rồi mới căn cứ vào đó để có con số cuối cùng", ông Khoa nói.
Chủ biên của tờ báo Việt ngữ tại Đức cũng nói rằng khoản phí đó đối với ông "là một con số đáng quan tâm", đồng thời gửi lời cảm ơn với những cá nhân và tổ chức "đã ủng hộ và tài trợ cho tôi phần lớn số tiền án phí này".
Trong khi đó, đại diện Vingroup nói với BBC rằng họ hoàn toàn tuân thủ quy định của luật pháp nước sở tại.
Nguồn hình ảnh, Chụp mànhình
Chụp lại hình ảnh, Báo Lao Động cùng nhiều trang như Dân Việt, Đời sống Pháp Luật đã đổi nhan đề bài viết khi đưa tin về kết quả vụ kiện
Tiếp theo là gì?
Bên cạnh việc "kháng cáo lên tòa cấp cao và kiên quyết theo đuổi đến cùng" trong vụ kiện với ông Lê Trung Khoa, đại diện Vingroup nói với BBC rằng cùng lúc, tập đoàn này vẫn đang xúc tiến việc khởi kiện các cá nhân, tổ chức "đưa tin sai sự thật" khác ở trong và ngoài nước.
"Đến thời điểm này, các tài khoản như Hoàng Dũng, Phuong Ngo, Phil Dong…đều đã nhận được lệnh triệu tập từ toà án tại các nước sở tại. Các đơn kiện cá nhân trong nước cũng đã được tòa thụ lý và đang tiến hành thủ tục tố tụng", tuyên bố của Vingroup cho hay.
Theo đại diện Vingroup, tập đoàn này "tin rằng các vụ kiện chống phỉ báng như thế này là rất cần thiết và sẽ quyết đi tới cùng", nhằm mục đích bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp cũng như "vì tôn nghiêm của pháp luật ở mọi quốc gia".
Trong khi đó, ông Lê Trung Khoa cho biết phán quyết hôm 4/11 "rất quan trọng" với ông, lập luận rằng đây là một khẳng định sự khác biệt rất rõ ràng của nhà nước pháp quyền với tam quyền phân lập tại Đức với nền tư pháp Việt Nam.
Ông Khoa cũng tuyên bố vấn tiếp tục đưa tin về ông Phạm Nhật Vượng hay công ty VinFast "sâu và rộng hơn nữa", "cùng các chứng cứ có thể kiểm chứng để người dân Việt Nam trong và ngoài nước cũng như quốc tế biết rõ hơn về họ".
Ông cũng nhấn mạnh rằng vụ kiện được xét xử ở tòa án Berlin hôm 04/11 "không liên quan đến tập đoàn Vingroup" ở Việt Nam, vì 2 nguyên đơn - pháp nhân - đứng ra kiện ông là đích thân ông Phạm Nhật Vượng và công ty VinFast Germany GmbH ở Đức.
"Mặc dù sau phiên tòa, họ đã tuyên bố trên báo chí tại Việt Nam rằng: 'Tỷ phú Phạm Nhật Vượng thắng kiện tại Đức', nhưng nếu thời gian tới họ lại đi kháng cáo lên tòa cấp trên nữa thì rất mâu thuẫn, bởi vì đã 'thắng kiện' thì đi kháng cáo làm gì?"
Chủ biên thoibao.de cũng khẳng định ông "sẵn sàng đến tòa thêm một hay nhiều lần nữa để mọi việc được sáng tỏ".
Nguồn hình ảnh, Getty/BBC
Chụp lại hình ảnh, Đại diện Vingroup nói với BBC rằng tập đoàn này vẫn đang xúc tiến việc khởi kiện các cá nhân, tổ chức "đưa tin sai sự thật" khác ở trong và ngoài nước
Ông Lê Trung Khoa là ai?
Ông Lê Trung Khoa sinh năm 1971, mang quốc tịch Đức từ năm 2024, cho biết đang được Sở Cảnh sát Hình sự bang [Berlin] bảo vệ từ tháng 8/2018, sau khi cảnh sát nhận được thông tin ông này bị đe dọa giết.
Ông Khoa là người sáng lập và chủ biên của thoibao.de, một tờ báo hải ngoại bằng tiếng Việt. Dù bị chặn ở Việt Nam, theo thông tin từ kênh đo lường và phân tích dữ liệu Similar Web, trong tháng 9/2025, trang này có hơn 150.000 lượt truy cập, với gần 75% người dùng đến từ Việt Nam.
Ngoài những thông tin về các tập đoàn kinh tế lớn như Vingroup, trang này cũng thường xuyên đưa tin tức về chuyện tham nhũng và tranh giành quyền lực trong Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tính đến thời điểm viết bài, trang này hiện có 1,3 triệu người theo dõi trên Facebook, trong khi tài khoản cá nhân của ông Lê Trung Khoa thu hút hơn 450.000 người theo dõi - tăng đáng kể so với 280.000 người vào tháng 9, thời điểm Vingroup tuyên bố khởi kiện.
Nguồn hình ảnh, Lê Trung Khoa
Chụp lại hình ảnh, Ông Lê Trung Khoa - chủ biên trang thoibao.de
Vụ kiện vô tiền khoáng hậu của Vingroup
Đầu tháng 9/2025, Tập đoàn Vingroup tiến hành khởi kiện dân sự, trình báo cơ quan chức năng và gửi văn bản đến các đại sứ quán về việc 68 tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước bị cáo buộc là "đưa thông tin sai sự thật" về tập đoàn trên mạng Internet.
Theo Vingroup, 68 tổ chức và cá nhân nói trên là chủ các trang thông tin hoặc tài khoản cá nhân "có hành vi xuyên tạc, thông tin sai sự thật" về tập đoàn này; "bịa đặt" về Chủ tịch Phạm Nhật Vượng và một số lãnh đạo cấp cao khác của công ty trên các nền tảng mạng xã hội như Tiktok, Facebook, YouTube…
Tập đoàn này cho biết, các thông tin mà họ cho là "sai sự thật" tập trung vào 4 chủ đề chính, bao gồm: tình hình tài chính tập đoàn; chất lượng và nguồn gốc xuất xứ sản phẩm; vấn đề pháp lý đối với sản phẩm và thông tin cá nhân lãnh đạo.
Một số nhân vật bị kiện bao gồm các chủ tài khoản Facebook Phuong Ngo, Hoàng Dũng, Phil Dong... có hàng trăm ngàn người theo dõi.
Vụ kiện của Vingroup diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp xe điện của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đang gặp khó khăn với tham vọng vươn ra thị trường quốc tế, dù trong nước, VinFast là công ty đang dẫn đầu trong lĩnh vực xe điện tại Việt Nam.
Vào đầu tháng 9/2025, nhà sản xuất xe điện Việt Nam thông báo khoản lỗ ròng 812 triệu USD trong quý 2/2025, chi phí gia tăng liên quan đến việc mở rộng và hoạt động marketing nhằm phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng tham vọng của mình.
Trong nửa đầu năm 2025, VinFast đã giao tới khách hàng 72.167 chiếc ô tô điện, chưa được 50% so với mục tiêu bán 200.000 xe mỗi năm. Tuy nhiên, công ty con của Vingroup cho biết họ tự tin đạt được mục tiêu giao hàng vào năm 2025 và tái khẳng định cam kết đạt điểm hòa vốn vào cuối năm 2026.
"Thông thường, số lượng xe giao trong nửa đầu năm chiếm khoảng 30% tổng số," Chủ tịch Lê Thị Thu Thủy nói với hãng tin Reuters hồi tháng Chín.
"Chúng tôi vẫn còn rất nhiều xe cần giao vào cuối năm, cả ở Việt Nam và các thị trường quốc tế bao gồm Indonesia, Philippines, Ấn Độ và thị trường Bắc Mỹ", bà Thủy cho biết.
"Trong bất kỳ lĩnh vực kinh doanh nào, ở giai đoạn đầu bạn đều phải chấp nhận thua lỗ, nhưng biên lợi nhuận gộp đang được cải thiện và chúng tôi vẫn đang tiến tới điểm hòa vốn", lãnh đạo VinFast cho hay.
Theo số liệu từ AAA Data, từ đầu năm cho đến cuối tháng 9/2025, chỉ có 84 xe điện VinFast được đăng ký tại châu Âu từ đầu năm 2025, riêng ở Pháp, có 6 xe điện VinFast đã được bán ra trong nửa đầu năm 2025.
VinFast ban đầu đã lên kế hoạch tập trung vào thị trường Mỹ để phát triển doanh số quốc tế, nhưng tiến độ chậm tại Mỹ – trước khi bất ổn gia tăng do thuế quan của ông Trump gây ra – đã khiến hãng phải thay đổi chiến lược.
Hãng từng có kế hoạch xây dựng một nhà máy trị giá 4 tỷ USD tại Bắc Carolina, Mỹ, nhưng kế hoạch này đã bị hoãn ba năm, lùi từ 2025 đến năm 2028.
Tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông hôm 24/4 của tập đoàn Vingroup, ông Phạm Nhật Vượng cho biết công ty sẽ tập trung nhiều hơn vào thị trường Indonesia, Ấn Độ và Philippines.
Vào đầu tháng 8/2025, công ty xe điện non trẻ đang thua lỗ đã khai trương một nhà máy lắp ráp ở Ấn Độ và có kế hoạch thành lập một cơ sở khác ở Indonesia, dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất thử nghiệm vào cuối năm nay.
"Hiện tại, VinFast không có kế hoạch thúc đẩy doanh số bán hàng tại Mỹ, Canada và Liên minh châu Âu do chi phí hậu cần cao", ông Vượng nói hồi tháng Tư.
Vào năm 2023, ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Hội đồng quản trị VinFast kiêm Tổng giám đốc VinFast, từng chia sẻ hãng xe này dự kiến sẽ lỗ trong nhiều năm, điều nằm trong kế hoạch của ban lãnh đạo. Ông cũng khẳng định mình "không bao giờ buông bỏ VinFast" và sẽ đầu tư đến khi nào không còn tiền.
Theo báo cáo tài chính kiểm toán nửa đầu năm 2025 của Vingroup, ông Phạm Nhật Vượng đã tài trợ cho VinFast 23.000 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm.
Như vậy, người giàu nhất Việt Nam đã hỗ trợ cho công ty này khoảng 50.000 tỷ đồng từ năm 2023 tới nay.
Chụp lại video, Vingroup và 68 vụ kiện: Cuộc chiến chống tin giả hay giới hạn tự do?
++++++++++++++++++++++++++++++
XEM THÊM:
Bình luận:
Kiện cáo 68 cá nhân, Vingroup khác gì ông kẹ hai mặt
Vingroup có hai gương mặt đối lập, vừa văn minh, vừa man rợ.
Bình luận của luật sư Đặng Đình Mạnh
2025.09.25
https://www.rfa.org/vietnamese/binh-luan/2025/09/25/vingroup-kien-facebook-dang-bai/
Ông Phạm Nhật Vượng tại một cuộc họp của tập đoàn VinGroup. (Staff/REUTERS/Phuong Nguyen)
Trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, “ông kẹ” là nhân vật chuyên dọa trẻ con: “Ngủ đi kẻo ông kẹ bắt”. Ông kẹ chẳng bao giờ hiện hình rõ rệt, nhưng chỉ cần cái tên cũng đủ khiến bao nhiêu đứa trẻ sợ hãi.
Thời nay, trong thế giới trưởng thành của người Việt, hình như “ông kẹ” đã tái sinh với một hình dạng khác, tập đoàn tư nhân mang danh nghĩa “tập đoàn kinh tế số một Việt Nam” – Vingroup.
Khi Vingroup công bố sự kiện khởi kiện và tố cáo 68 cá nhân trong và ngoài nước vì dám phát biểu “làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín và sản phẩm”, dư luận ngỡ ngàng. Không phải vì chuyện kiện tụng trên phạm vi thế giới thế giới, vì doanh nghiệp kiện báo chí, nhà báo, thậm chí cả chính phủ là chuyện thường tình.
Điều khiến công chúng tức cười nằm ở chỗ, cùng một sự việc, Vingroup lại có hai gương mặt đối lập, vừa văn minh, vừa man rợ. Một ông kẹ hai mặt, biết tung găng quyền Anh lịch lãm ở quốc tế, nhưng lại lén rút dao găm đâm sau lưng người trong nước.
Gương mặt lịch lãm - Văn minh trong đấu trường quốc tế
Trước hết, khách quan mà nhìn nhận, khi Vingroup quyết định khởi kiện các cá nhân sống ở nước ngoài, họ chọn con đường khởi kiện dân sự.
Đơn cử như vụ khởi kiện nhà báo Lê Trung Khoa, chủ bút tờ Thoibao.de tại Đức, vì các bài viết được cho là “bôi nhọ” tập đoàn. Hay vụ kiện bà Nguyễn Hiền tại Hoa Kỳ, với yêu cầu bồi thường và cải chính công khai.
Đây là một cách hành xử văn minh, hoàn toàn phù hợp với chuẩn mực pháp lý toàn cầu.
Một tập đoàn cho rằng danh dự và thương hiệu bị xâm phạm? Họ ra tòa, trình bày chứng cứ, yêu cầu tòa phân xử. Đối thủ có quyền phản biện, luật sư hai bên tranh luận, và thẩm phán ra phán quyết. Đó là cuộc chơi công bằng, nơi mọi bên đều được bảo vệ bởi hệ thống pháp luật độc lập. Kết quả có thể là thắng, thua, hòa…nhưng luật chơi được tuân thủ.
Ở góc độ này, Vingroup tỏ ra văn minh. Họ học được cách hành xử của những doanh nghiệp lớn toàn cầu, không cậy quyền, không dọa dẫm bằng công an, mà nhờ đến cơ chế tư pháp độc lập. Đó là hình ảnh của một võ sĩ thượng đài quốc tế, khoác áo vest, mang găng quyền Anh, cúi đầu chào đối thủ trước khi bắt đầu hiệp đấu.
Gương mặt tăm tối - Man rợ trong sân nhà
Thế nhưng, khi đối thủ cư trú trong biên giới lãnh thổ Việt Nam, câu chuyện lại khác. Cũng cùng một hành vi phát biểu, viết bài, đăng status chỉ trích sản phẩm hay chính sách của Vingroup, thì thay vì khởi kiện dân sự, họ lại chọn con đường tố cáo hình sự. Và ở đây, “võ sĩ” cởi găng, ném vest, vác dao găm 331 ra kề sát cổ nạn nhân để dọa dẫm.
Điều 331 Bộ luật Hình sự, điều luật mơ hồ về “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” đã trở thành công cụ quen thuộc để bịt miệng công chúng. Vingroup chỉ cần gõ cửa cơ quan công an, đơn tố cáo lập tức được thụ lý. Người dân không còn đứng trước tòa dân sự để cãi lý, mà bị lôi vào vòng xoáy điều tra hình sự, khám xét nhà, tạm giam, khởi tố, xét xử rồi lãnh án, ngồi tù.
Đây không còn là võ đài để so găng nữa, mà là cả hệ thống chính trị vào cuộc để hạch tội nạn nhân, Vingroup chỉ còn ngồi rung đời chờ bản án bỏ túi mà thôi. Thay vì bồi thường hay xin lỗi, cái giá phải trả của nạn nhân là nhiều năm tù giam với nụ cười hả hê của ông chủ Vingroup.
Sự đối lập rành rành này khiến người ta buộc phải hỏi: Tại sao cùng một hành vi, Vingroup chọn hai cách hành xử khác nhau? Ở ngoài thì văn minh, ở trong thì man rợ theo đúng kiểu “Khôn nhà, dại chợ”. Phải chăng chính vì ở Việt Nam, họ biết chắc mình có “lá bùa hộ mệnh” ưu ái từ chế độ?
Ông kẹ hai mặt
Nếu phải vẽ chân dung Vingroup, chắc hẳn không thể chỉ bằng một nét. Vì rõ ràng, Vingroup có đến hai khuôn mặt:
Mặt thứ nhất: Văn minh, tuân thủ luật chơi toàn cầu.
Mặt thứ hai: Man rợ, tận dụng quyền lực chính trị để biến tòa án thành công cụ trừng phạt nạn nhân.
Và trong mắt công chúng người Việt, Vingroup không khác gì ông kẹ trong bóng tối. Vì lẽ:
Chỉ cần lên mạng xã hội viết vài câu về sản phẩm VinFast, bạn có thể lọt vào danh sách đen.
Chỉ cần bày tỏ sự hoài nghi về dự án hay chính sách, công an có thể gõ cửa bất kỳ lúc nào.
Và chỉ cần Vingroup “hắt hơi”, báo chí chính thống đồng loạt “lạnh gáy” im bặt.
“Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”. Trước tòa án tây phương, Vingroup biết mình chỉ là một nguyên đơn bình thường, phải tuân thủ luật chơi và đối mặt với phản biện. Nhưng trong tòa án Việt Nam, họ trở thành “ông kẹ”, nơi luật chơi do chính họ và đồng bọn nắm giữ quyền lực chính trị đặt ra.
Những vụ việc điển hình
Ở Đức, ký giả Lê Trung Khoa đã nhận hồ sơ khởi kiện từ luật sư của Vingroup gởi đến với yêu cầu cải chính, xin lỗi và bồi thường. Quá trình pháp lý minh bạch, có luật sư đôi bên, có quyền kháng cáo.
Tương tự như vậy, ở Hoa Kỳ với bà Nguyễn Hiền chuẩn bị vào vai bị đơn với những yêu cầu cùng loại.
Trong nước: Nhiều Facebooker, nhà báo tự do, thậm chí khách hàng phản ánh trên mạng xã hội phàn nàn về sản phẩm VinFast đều bị công an triệu tập, điều tra theo tố cáo từ Vingroup. Một số người bị xử lý theo Điều 331, đối diện nguy cơ tù tội thay vì tranh tụng dân sự.
Sự chênh lệch ấy phơi bày một sự thật chua chát, rằng văn minh hay man rợ không phải do tâm thế quyết định, mà do địa giới lãnh thổ và khả năng lũng đoạn chế độ của doanh nghiệp.
Khán giả quốc tế xem kịch bản một, còn khán giả trong nước bị buộc phải đóng vai quần chúng trong kịch bản hai. Một bi hài kịch mà nạn nhân cuối cùng là quyền tự do ngôn luận và niềm tin xã hội.
Tóm lại, vụ việc Vingroup khởi kiện dân sự và tố cáo hình sự 68 cá nhân, tổ chức không chỉ là câu chuyện của một tập đoàn tư nhân. Nó là bức tranh phản chiếu của cả một chế độ, nơi quyền lực chính trị và quyền lực kinh tế se duyên để sinh ra một “ông kẹ” hai mặt.
Vingroup hôm nay có thể là ông kẹ hai mặt, ngoài quốc tế lịch lãm tung găng quyền Anh, nhưng trong nước thì man rợ đâm lén. Về lâu dài, cái gương mặt man rợ ấy sẽ khiến công chúng nhớ lâu hơn, như vết nhơ không thể gột rửa.
*Bài viết không thể hiện quan điểm của RFA.
+++++++++++++++++++++++++++++++
Bình luận:
Khi Thủ tướng rao hàng cho VinFast
Chưa về hưu, ông Chính đã tìm được cho mình công việc mới - nhân viên bán hàng cho VinFast.
Bình luận của luật sư Đặng Đình Mạnh
2025.08.03
https://www.rfa.org/vietnamese/binh-luan/2025/08/03/vinfast-xe-dien-thu-tuong-pham-minh-chinh/
Thủ tướng Phạm Minh Chính và ông Phạm Nhật Vượng tại lễ động thổ dự án Trung tâm Triển lãm do VinGroup thực hiện. (VGP)
Trong lịch sử thương trường Việt Nam, kể từ khi biết đến khái niệm kinh doanh cho đến nay, chưa bao giờ có doanh nghiệp nào như Vingroup, tập đoàn kinh doanh đã dẫn dắt người dân Việt Nam đi hết hết sự ngạc nhiên này lại đến sự ngạc nhiên khác.
Khởi đầu với VinPearl Nha Trang. Thay vì du khách có thể phóng tầm mắt ngắm trọn biển xanh, cát trắng, đảo lớn nhỏ nhấp nhô ngoài khơi theo cách tự nhiên như từ vài trăm năm qua, nhưng nay, dòng chữ Vinpearl khổng lồ, nổi bật đã giành ngay vị trí trung tâm, choán hết tầm nhìn của họ.
Đó là “tác phẩm” của tập đoàn Vingroup, doanh nghiệp được chính quyền tỉnh Khánh Hòa ưu ái giao trọn đảo Hòn Tre để xây dựng cơ sở khai thác du lịch. Dĩ nhiên, du khách mất cái “view” tự nhiên trên bờ biển Nha Trang đã đành, mà họ còn mất cả cơ hội đến thăm đảo Hòn Tre nếu không chịu móc hầu bao để trả tiền “mãi lộ” cho Vingroup.
Như vệt dầu loang, mỗi tỉnh thành Vingroup đặt chân đến với danh nghĩa đầu tư đều chiếm các vị trí đắc địa nhất của địa phương, thường là ngay trung tâm thương mại đông đúc hoặc khu vực hành chính có đường xá to rộng, sang trọng và đi lại tiện lợi.
Dĩ nhiên, Sài Gòn, thành phố lớn nhất đất nước không thể thoát khỏi tầm ngắm của Vingroup. Tập đoàn này được chính quyền tại Sài Gòn giao “chỉ định đầu tư” trọn khu tứ giác vàng Eden và một phần diện tích vàng khác tại công viên Chi Lăng. Cả hai đều tọa lạc tại đường Đồng Khởi (Tự Do cũ), nơi cách trụ sở Tòa Thị chính chỉ vài bước chân qua đường. Sự việc “chỉ định đầu tư” khó hiểu đã gây xôn xao dư luận khi ấy, vì nếu đấu thầu công khai, thì có lẽ đã thu không ít tiền cho ngân sách quốc gia khi có đến hàng chục doanh nghiệp có vốn đầu tư lớn, đều bày tỏ sự quan tâm đến dự án.
Điều đó cho thấy, từ lâu, Vingroup đã được thừa nhận như một “đối tác chiến lược” đầy ưu ái của chế độ Cộng Sản Việt Nam. Đến mức độ, những chính sách mang tính cưỡng bức hành chính, từ cấp trung ương cao nhất, ngày càng có dấu hiệu phục vụ trực tiếp cho sự phát triển sản phẩm của Vingroup, thậm chí bất chấp quyền lợi của người dân, tính cạnh tranh thị trường, và nguyên tắc pháp quyền cơ bản.
Gần đây nhất là hai văn bản hành chính đáng chú ý: Chỉ thị số 20/CT-TTg về chuyển đổi sang phương tiện điện và Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) khi sử dụng thiết bị điện do Thủ tướng Phạm Minh Chính ban hành, đã đặt ra nghi vấn lớn trong dư luận: Liệu Chính phủ đang điều hành đất nước, hay đang rao hàng, làm công cụ tiếp thị cho VinFast, một thành viên của Vingroup?
Các chính sách mang tính “cưỡng ép thị trường”
Chỉ thị 20/CT-TTg, ban hành vào Tháng bảy 2025, đã yêu cầu các địa phương, đặc biệt là TP. Hà Nội, “tăng cường sử dụng phương tiện giao thông điện thay thế xe máy, xe ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch”, và xây dựng hạ tầng ưu tiên cho xe điện. Đây là một động thái được mô tả là “hướng tới môi trường bền vững”, nhưng trên thực tế đã gây ra làn sóng phẫn nộ, bởi:
1. Không hề có cơ chế hỗ trợ tài chính, trợ giá, hay đổi xe cho người dân, nhất là người lao động nghèo vốn phụ thuộc hoàn toàn vào xe máy chạy xăng để mưu sinh.
2. Không thu thập hay công khai đánh giá tác động chính sách trước khi ban hành – điều bắt buộc theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, sửa đổi năm 2020.
3 Xâm phạm quyền tài sản hợp pháp của người dân, khi gián tiếp buộc họ loại bỏ xe xăng – một tài sản hợp pháp được pháp luật bảo hộ – mà không thông qua bồi thường hay hỗ trợ thích đáng.
Như vậy, việc yêu cầu người dân “chuyển đổi” phương tiện trong khi chưa có chính sách bồi thường cụ thể là hoàn toàn vi hiến, vi luật một cách hiển nhiên đến mức khó hiểu.
Nghị định 106/2025 - Nhân danh phòng cháy chữa cháy làm lợi cho VinFast
Ngày 25 Tháng bày 2025, ông Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành quy định thứ hai là Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy đối với việc sử dụng các thiết bị điện, đặc biệt là thiết bị sạc điện cho xe. Mức phạt cao nhất có thể lên đến 50 triệu đồng với các hành vi sạc điện không đúng quy chuẩn, sạc ở nơi không được cấp phép an toàn PCCC...
Thoạt nhìn, đây là quy định hợp lý để bảo vệ người dân, nhưng thực tế, nó tạo ra lợi thế độc quyền cho VinFast, doanh nghiệp đang sở hữu hạ tầng sạc đạt chuẩn – và hiện tại chỉ có VinFast có hệ thống trạm sạc công cộng quy mô trên toàn quốc.
Cụ thể:
- VinFast đã được ưu tiên lắp đặt trạm sạc ở nhiều vị trí công cộng đắc địa: từ các trung tâm thương mại Vincom, chung cư Vinhomes, đến những địa điểm ngay trung tâm TP.HCM, như khu vực gần Chợ Bến Thành – nơi mà các doanh nghiệp khác hầu như không thể tiếp cận.
- Việc siết chặt quy định về sạc điện đồng nghĩa với việc người dân bị ép phải chọn trạm sạc của VinFast để tránh bị xử phạt.
- Trong khi đó, các trạm sạc tư nhân nhỏ lẻ khác chưa được công nhận hoặc chưa đủ chuẩn, sẽ đối diện nguy cơ đóng cửa.
Nhất là khi dư luận trong nước đang hết sức xôn xao và đầy ngạc nhiên khi VinFast được ưu ái dựng các cột sạc pin xe ngay tại trung tâm thành phố Sài Gòn, nơi cách chợ Bến Thành chỉ có vài bước chân.
Do đó, nghị định về PCCC tưởng chừng “nhân danh an toàn”, nhưng lại gởi thông điệp không thể nào rõ ràng hơn đến công chúng và gián tiếp dọn đường cho VinFast chiếm lĩnh hoàn toàn thị trường hạ tầng sạc pin, một lĩnh vực vốn cần sự cạnh tranh lành mạnh.
VinFast, ai dám gọi tên?
Không chỉ được ưu ái kinh doanh bằng chính sách, Vingroup và và VinFast còn được chế độ Cộng Sản Việt Nam “bảo kê”, che chắn rất kỹ càng trong lĩnh vực truyền thông.
Bất chấp thực tế rằng VinFast là doanh nghiệp tư nhân, mọi thông tin liên quan đến sự cố xe cháy, nổ, trục trặc kỹ thuật trong nhà, ngoài đường phố... đều không được truyền thông đưa tin đầy đủ. Có những bài báo về tai nạn xe điện VinFast, nhưng ngay sau đó bị gỡ bỏ hoặc sửa đổi, loại bỏ tên thương hiệu.
Sự lặp lại nhiều lần của hiện tượng này đến mức phổ biến và kéo dài hàng hai thập kỷ qua khiến công luận đặt câu hỏi: Liệu Vingroup và các công ty con đang điều hành chính phủ hay không?
VinFast - Sản phẩm không hề an toàn
Dù truyền thông chính thức trong nước có tránh né thông tin về các sản phẩm của Vingroup hay VinFast như thế nào đi nữa, nhưng bên cạnh đó, truyền thông không chính thức của mạng xã hội vẫn tồn tại mạnh mẽ, nhất là khi họ đưa tin liên tục về sản phẩm của VinFast gây cháy, nổ đến mức gây chết người ở các khu dân cư đông đúc. Hoặc xe cháy nổ, chết máy đột ngột, hư hỏng các loại trên đường giao thông, thậm chí, nguy hiểm hơn, trên đường cao tốc.
Cho thấy sản phẩm của VinFast không hề an toàn và bản thân VinFast cũng không hề có trách nhiệm với người tiêu dùng về sản phẩm của mình.
Lẽ ra, dưới góc độ chính quyền phải có xử lý phù hợp. Thế nhưng trái lại, từ các vụ hỏa hoạn, gây chết người, thì VinFast lại được chính quyền tận tình bao che và cơ quan chức năng vội vã kết luận điều tra để đẩy trách nhiệm về phía người tiêu dùng.
Đơn cử gần đây nhất là vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại cư xá Độc Lập tại quận Tân Phú vào Tháng Bảy 2025, khiến cho 8 người chết có liên quan từ việc sạc pin xe ô tô điện. Nhưng VinFast hoàn toàn phủi tay về trách nhiệm nhờ sự “bảo kê” của chính quyền.
Chính phủ hay bộ máy tiếp thị?
Tổng thể các chính sách gần đây cho thấy một xu hướng rõ rệt: VinFast được bảo vệ, nâng đỡ, truyền thông giúp “tẩy trắng” hình ảnh, và pháp luật được dùng như công cụ loại bỏ đối thủ cạnh tranh.
Điều đó đưa đến một nghi vấn ngày càng lớn trong công luận: Liệu Thủ tướng Phạm Minh Chính có quan hệ lợi ích nào với VinGroup không? Bởi lẽ:
- Các chỉ đạo của ông đều ưu ái cho doanh nghiệp này, cả về chính sách và truyền thông.
- Các vấn đề liên quan đến tai nạn xe điện, cháy nổ… đều không được xử lý công khai, khách quan và minh bạch.
- Không hề có chính sách trợ giá xe điện cho dân, nhưng lại liên tục đưa ra chỉ thị và nghị định “bảo vệ xe điện”, tạo điều kiện cho VinFast kinh doanh.
Giới phân tích chính trị cho rằng, với việc ông Phạm Minh Chính khó có khả năng được tái cử làm Thủ tướng sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản năm 2026, thì rất có thể ông đang sử dụng những tháng cuối nhiệm kỳ để “trả ơn” hoặc thiết lập mối quan hệ lợi ích lâu dài với một trong những tập đoàn tư nhân có tiềm lực tài chính mạnh nhất Việt Nam hiện nay.
Hậu quả của một nhà nước bị thao túng bởi doanh nghiệp
Khi một chính phủ hành xử như phòng marketing cho doanh nghiệp, hậu quả không chỉ là mất lòng tin. Nó còn bao gồm:
- Phá vỡ nguyên tắc thị trường cạnh tranh, khiến các doanh nghiệp khác không còn động lực cải tiến chất lượng.
- Hủy hoại niềm tin vào pháp luật, vì người dân thấy luật pháp không còn bảo vệ công bằng quyền lợi của họ.
- Gây nguy cơ bất ổn xã hội, khi hàng triệu người lao động nghèo bị đẩy ra khỏi phương tiện mưu sinh mà không có phương án hỗ trợ.
- Làm tha hóa bộ máy công quyền, biến công chức thành công cụ phục vụ tư lợi nhóm thay vì lợi ích công.
Tóm lại, VinFast có thể là một doanh nghiệp lớn, nhưng không thể lớn hơn pháp luật. Chính phủ có thể thúc đẩy chính sách vì môi trường, nhưng không thể nhân danh điều đó để ép buộc người dân phục vụ cho lợi ích kinh doanh của một doanh nghiệp cụ thể.
Bài học từ các nền dân chủ vững mạnh là: một nhà nước pháp quyền không để doanh nghiệp chi phối, lũng đoạn chính sách công. Khi luật pháp bị bóp méo để phục vụ quyền lợi riêng, thì sớm muộn gì, xã hội cũng phải trả giá bằng niềm tin bị mất mát, thị trường bị méo mó, và nền dân chủ, vốn đã mỏng manh nay còn bị xói mòn đến tận gốc rễ.
*Bài viết không thể hiện quan điểm của RFA.
