Iran: Tổng thống Trump kêu gọi Tehran thể hiện lòng nhân đạo đối với người biểu tình

VĂN HÓA ONLINE - THẾ GIỚI 3 -VIỆTNAM - THỨ TƯ 14 JAN 2026

Tổng thống Trump kêu gọi Tehran thể hiện lòng nhân đạo đối với người biểu tình

Tổng thống Trump kêu gọi Tehran thể hiện lòng nhân đạo đối với người biểu tình trong bối cảnh có nhiều báo cáo về số người chết tăng cao trong cuộc đàn áp.

By  AAMER MADHANI

Updated 6:33 PM PST, January 13, 2026

https://apnews.com/article/iran-protss-trump-80f937dfbb3e04e5322dae30db3ad4b3

Tổng thống Trump cho biết ông đã hủy bỏ các cuộc đàm phán với các quan chức Iran trong bối cảnh chính quyền nước này đàn áp người biểu tình và hứa sẽ hỗ trợ những người biểu tình ở Iran sau khi các tổ chức giám sát nhân quyền cho biết số người thiệt mạng đã tăng vọt lên 2.000 người.

WASHINGTON (AP) — Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba đã tham vấn với nhóm an ninh quốc gia của mình về các bước tiếp theo đối với Iran, khi ông tìm cách hiểu rõ hơn về số lượng công dân Iran đã thiệt mạng và bị bắt giữ trong hơn hai tuần bất ổn trên khắp cả nước.

TT Trump cho biết ông tin rằng số người thiệt mạng là "đáng kể" và chính quyền của ông sẽ "hành động phù hợp". Ông nói thêm rằng ông tin chính phủ Iran đang "có hành vi sai trái nghiêm trọng". Nhưng tổng thống cho biết ông vẫn chưa nhận được con số chính xác về số người Iran thiệt mạng trong các cuộc biểu tình bắt đầu vào cuối tháng trước, nói rằng ông đã nghe "năm con số khác nhau" về số người chết.

Kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 28 tháng 12, 16.700 người đã bị bắt giữ và hơn 2.500 người đã thiệt mạng, phần lớn là những người biểu tình, theo Cơ quan Tin tức Hoạt động Nhân quyền. Tổ chức này dựa vào mạng lưới các nhà hoạt động bên trong Iran để xác nhận tất cả các trường hợp tử vong được báo cáo.

"Thông điệp là họ phải thể hiện lòng nhân đạo", ông Trump nói về chính phủ Iran. "Họ đang gặp vấn đề lớn. Và tôi hy vọng họ sẽ không giết người."

Những bình luận này được đưa ra sau khi ông Trump trước đó cùng ngày tuyên bố sẽ chấm dứt khả năng đàm phán với các quan chức Iran trong bối cảnh chính quyền nước này đàn áp người biểu tình, đồng thời nói với người dân Iran rằng "sự giúp đỡ đang đến".

Ông Trump không đưa ra bất kỳ chi tiết nào về việc sự giúp đỡ đó sẽ bao gồm những gì, nhưng những phát biểu của ông được đưa ra chỉ hai ngày sau khi tổng thống đảng Cộng hòa nói rằng Iran muốn đàm phán với Washington sau lời đe dọa tấn công Cộng hòa Hồi giáo của ông. Nhưng ông Trump dường như đã thay đổi đột ngột về sự sẵn sàng đối thoại với chính phủ Iran. “Những người yêu nước Iran, hãy tiếp tục biểu tình và giành quyền kiểm soát các thể chế của các bạn nếu có thể”, ông Trump nói trong bài phát biểu hôm thứ Ba tại một nhà máy ô tô ở Michigan. “Hãy ghi nhớ tên của những kẻ giết người và những kẻ lạm dụng đang ngược đãi các bạn. Các bạn đang bị ngược đãi rất tồi tệ.”

Đại sứ Iran phản hồi bình luận của Trump Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc,

ông Amir Saeid Iravani, đã lên án những bình luận mới nhất của Trump trong một bức thư gửi các quan chức Liên Hợp Quốc, gọi đó là “lời lẽ can thiệp”. “Tuyên bố liều lĩnh này rõ ràng khuyến khích sự bất ổn chính trị, kích động và kêu gọi bạo lực, đồng thời đe dọa chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia của Cộng hòa Hồi giáo Iran”, ông Iravani viết.

Theo một nhóm nhân quyền đang theo dõi các video, truyền thông nhà nước Iran đã phát sóng ít nhất 97 lời thú tội từ những người biểu tình, nhiều người bày tỏ sự hối hận về hành động của mình, kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu. Iran cáo buộc những lời thú tội này, thường bao gồm những lời nhắc đến Israel hoặc Mỹ, là bằng chứng về các âm mưu nước ngoài đứng sau các cuộc biểu tình trên toàn quốc của Iran.

Các nhà hoạt động cho rằng đó là những lời thú tội bị ép buộc, vốn là một thủ đoạn quen thuộc của đài truyền hình nhà nước Iran, đài phát thanh duy nhất trong nước. Và những video này đang xuất hiện với tốc độ chưa từng có.

Trong cuộc trao đổi với các phóng viên trong chuyến thăm nhà máy, TT Trump đã từ chối trả lời khi được hỏi ông sẽ cung cấp loại hỗ trợ nào. “Các bạn sẽ phải tự tìm ra câu trả lời”, ông nói.

Tổng thống Mỹ đã nhiều lần đe dọa Tehran bằng hành động quân sự nếu chính quyền của ông phát hiện Cộng hòa Hồi giáo sử dụng vũ lực chết người chống lại những người biểu tình chống chính phủ.

Hôm Chủ nhật, Trump nói với các phóng viên rằng ông tin rằng Iran “đang bắt đầu vượt qua” giới hạn đó và điều đó khiến ông và nhóm an ninh quốc gia của ông đang cân nhắc “các lựa chọn rất mạnh mẽ”, mặc dù ông cũng nói rằng người Iran đã có những nỗ lực tiếp cận với Mỹ.

Trump tuyên bố hôm thứ Hai rằng ông sẽ áp thuế 25% đối với các quốc gia làm ăn với Tehran “có hiệu lực ngay lập tức”, nhưng Tòa Bạch Ốc chưa cung cấp chi tiết về động thái này. Trung Quốc, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil và Nga nằm trong số các nền kinh tế có quan hệ thương mại với Tehran.

Các lãnh đạo chính quyền cân nhắc các lựa chọn của Mỹ

Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và các quan chức chủ chốt của Hội đồng An ninh Quốc gia Tòa Bạch Ốc đã bắt đầu cuộc họp vào thứ Sáu để đưa ra các lựa chọn cho TT Trump, từ cách tiếp cận ngoại giao đến các cuộc tấn công quân sự. “Chúng tôi không muốn thấy người dân bị giết hại và chúng tôi muốn thấy một chút tự do cho những người này”, TT Trump nói. “Những người này đã sống trong địa ngục từ lâu rồi.”

Iran, thông qua chủ tịch quốc hội nước này, đã cảnh báo rằng quân đội Mỹ và Israel sẽ là “mục tiêu hợp pháp” nếu Washington sử dụng vũ lực để bảo vệ những người biểu tình. Ông Trump cho biết ông không nao núng trước những lời đe dọa trả đũa của Iran. “Iran đã nói điều đó lần trước khi tôi tấn công họ”, ông Trump nói, ám chỉ những lời đe dọa từ chính phủ trước các cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào tháng Sáu nhằm vào các cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran. “Họ nên cư xử cho đúng mực.”

Hơn 600 cuộc biểu tình đã diễn ra trên khắp 31 tỉnh của Iran, hãng thông tấn Hoạt động Nhân quyền đưa tin hôm thứ Ba. Việc hiểu rõ quy mô của các cuộc biểu tình rất khó khăn. Truyền thông nhà nước Iran cung cấp rất ít thông tin về các cuộc biểu tình. Các video trực tuyến chỉ cung cấp những hình ảnh ngắn ngủi, rung lắc về người dân trên đường phố hoặc tiếng súng.

Việc ông Trump thúc giục chính phủ Iran chấm dứt cuộc đàn áp diễn ra trong bối cảnh ông đang phải đối phó với một loạt các tình huống khẩn cấp về chính sách đối ngoại khác trên toàn cầu. Đã hơn một tuần kể từ khi quân đội Mỹ tiến hành một cuộc đột kích thành công để bắt giữ Nicolás Maduro của Venezuela và loại bỏ ông ta khỏi quyền lực. Mỹ tiếp tục tập trung một số lượng lớn quân đội bất thường ở Biển Caribe.

Ông Trump cũng đang tập trung vào việc cố gắng đưa Israel và Hamas vào giai đoạn thứ hai của thỏa thuận hòa bình ở Gaza và làm trung gian cho một thỏa thuận giữa Nga và Ukraine để chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần bốn năm ở Đông Âu.

Nhưng những người ủng hộ kêu gọi ông Trump có hành động mạnh mẽ chống lại Iran nói rằng thời điểm này mang đến cơ hội để làm suy yếu hơn nữa chính phủ thần quyền đã cai trị đất nước kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Các cuộc biểu tình là lớn nhất mà Iran từng chứng kiến ​​trong nhiều năm - các cuộc biểu tình được thúc đẩy bởi sự sụp đổ của đồng tiền Iran đã biến thành một thử thách lớn hơn đối với sự cai trị đàn áp của lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei.