VĂN HÓA ONLINE - ĐIỂM NÓNG phụ 1 – THỨ TƯ 04 FEB 2026
F-35C của Mẫu hạm Abraham Lincoln bắn hạ drone của Iran ở vùng biển Ả Rập
Theo RFI 04/02/2026
Hoa Kỳ bắn hạ một drone của Iran khi áp sát tàu sân bay giữa lúc hai bên chuẩn bị đàm phán
Quân đội Mỹ ngày 03/02/2026 thông báo đã bắn hạ một drone Iran Shahed-139 khi bay đến gần tàu sân bay Abraham Lincoln trên vùng biển Ả Rập. Sự việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran gia tăng, khi các nỗ lực ngoại giao nhằm khởi động lại đàm phán hạt nhân vẫn đang tiếp diễn.
Drone Shahed được trưng bày tại Teheran, Iran, tháng 09/2023. © Wikimedia Commons
Hãng tin Reuters dẫn lời Tim Hawkins, phát ngôn viên Bộ chỉ huy Trung tâm quân đội Mỹ trong khu vực cho biết, chiến đấu cơ F-35C trên Mẫu hạm Abraham Lincoln đã xuất kích, bắn hạ chiếc drone để bảo vệ Mẫu hạm Abraham Lincoln.
Không có quân nhân Mỹ nào bị thương và không thiết bị nào hư hại. Vụ việc cho thấy mức độ căng thẳng vẫn hiện hữu trong vùng biển Ả Rập, nơi cả hai bên luôn luôn trong trạng thái cảnh giác tối đa, cho dù có nhiều nỗ lực ngoại giao ngăn nguy cơ xung đột trực tiếp. Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng “sẽ xảy ra những điều xấu” nếu không đạt thỏa thuận, trong khi các tàu chiến Mỹ đang hướng tới khu vực.
Vẫn theo ông Tim Hawkins, cùng ngày, một sự cố khác cũng xảy ra trong eo biển Ormuz. Tàu chiến và drone của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã có những hành động khiêu khích một tàu chở dầu mang cờ hiệu Mỹ và có thủy thủ đoàn Mỹ. Chiến hạm Mỹ trong khu vực sau đó đã hộ tống tàu dầu di chuyển an toàn.
Liên quan đến cuộc thương lượng Mỹ-Iran, hãng tin Reuters dẫn lại các nguồn trong khu vực, Teheran mong muốn các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ dự kiến vào thứ Sáu tới sẽ diễn ra tại Oman thay vì tại Thổ Nhĩ Kỳ. Phía Iran cũng cho biết sẽ chỉ thảo luận với Washington về hồ sơ hạt nhân, trong khi Hoa Kỳ muốn bàn về nhiều vấn đề khác.
Về phía người dân Iran, họ vẫn mong đợi có được một thỏa thuận với Mỹ nhưng không hy vọng đàm phán sẽ giải quyết được căng thẳng giữa Teheran và Washington.
Thông tín viên Siavosh Ghazi tại Teheran ghi nhận một số ý kiến người dân :
Ngay trước khi các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington được nối lại, ý kiến dư luận khá chia rẽ, nhiều người không tin đàm phán sẽ thực sự cởi mở, như Ali, một người Iran 38 tuổi, khẳng định:
“Tôi không nghĩ rằng sẽ có điều gì đặc biệt xảy ra. Cũng giống như tất cả các cuộc đàm phán trong quá khứ. Có một thỏa thuận để chúng tôi có thể sống ổn hơn thì cũng tốt hơn, nhưng tôi không tin là sẽ có một thỏa thuận. Ví dụ, Hoa Kỳ muốn hạn chế tầm bắn của tên lửa Iran, nhưng Iran sẽ không chấp nhận điều đó vì Israel.”
Nhiều người cũng cho rằng thời điểm Hoa Kỳ khởi động lại đàm phán với Iran là không phù hợp, sau hàng nghìn người chết và bị thương trong phong trào phản kháng gần đây làm rung chuyển đất nước từ cuối tháng 12. Đó là suy nghĩ của Sanaz, một phụ nữ Iran trẻ 26 tuổi, hiện phải cùng bạn bán dâu tây sô-cô-la nóng để kiếm sống.
Cô nói : “Tôi không nghĩ rằng sẽ có kết quả gì cụ thể và tình hình sẽ được cải thiện. Chúng tôi đều buồn và đang trong tang tóc. Tất cả chúng tôi đều đang u buồn, lòng đau thắt. Chúng tôi không cảm thấy gì tích cực trong các cuộc đàm phán này.”
Tất cả mọi người đều chờ đợi trong lo lắng và bất an kết quả cuộc đàm phán, nhưng nhiều người không tin rằng tình hình sẽ được cải thiện trong những tháng tới.
XEM THÊM:
Iran cảnh báo Hoa Kỳ sẽ châm ngòi cho cuộc chiến toàn khu vực Trung Đông nếu can thiệp vào Teheran
Lãnh tụ tối cao Iran, giáo chủ Ali Khamenei đã cảnh báo rằng “bất kỳ cuộc tấn công nào của Hoa Kỳ sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến ở khu vực Trung Đông”. Lời bình luận được đưa ra sau khi tổng thống Trump đe dọa can thiệp vào Iran sau cuộc đàn áp đẫm máu người biểu tình của chế độ Hồi Giáo. Iran cũng đã thông báo với giới hàng hải về một cuộc tập trận bắn đạn thật dự trù diễn ra trong hai ngày, 01-02/01, tại eo biển Hormuz, nơi một phần năm lượng dầu mỏ giao dịch trên toàn thế giới đi qua.
RFI 01/02/2026
Giáo chủ Ali Khamenei trong một cuộc tập hợp tại Teheran, Iran, ngày 17/01/2026. © Office of the Iranian Supreme Leader / via Reuters
Giáo chủ Ali Khamenei, 86 tuổi đã đưa ra những lời đe dọa được cho là cứng rắn nhất kể khi tàu sân bay USS Abraham Lincoln và các tàu chiến Mỹ được điều đến vùng biển Ả Rập, sau cuộc đàn áp đẫm máu của chế độ Teheran lấy đi sinh mạng của hàng ngàn người biểu tình trong thời gian gần đây. Trong bài phát biểu hôm nay, tại Teheran, nhân kỷ niệm ngày bắt đầu cuộc Cách Mạng Hồi Giáo 1979, lãnh đạo tối cao Iran gọi các cuộc biểu tình trên toàn quốc là “một cuộc đảo chính". Tội danh kích động nổi loạn ở Iran có thể bị phạt tử hình gây lo ngại về các cuộc hành quyết hàng loạt.
Trước đe dọa từ Donald Trump, ông mô tả Mỹ là nước quan tâm đến dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và các nguồn tài nguyên khoáng sản khác của Iran, muốn “chiếm lấy đất nước này, giống như họ đã từng kiểm soát nó trước đây”. Đồng thời cảnh báo : “Người Mỹ phải nhận thức rằng nếu họ gây chiến lần này, đó sẽ là một cuộc chiến tranh khu vực”.
Còn tại Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi cho biết tình hình tại chỗ:
“Trong khi các nỗ lực ngoại giao được tăng cường vào thứ Bảy vừa qua, tình hình tại thủ đô Teheran, nhìn chung vẫn tương đối bình lặng, dù vẫn cảm nhận được sự căng thẳng nhất định. Tuy nhiên, chưa xuất hiện tình trạng hoảng loạn, đổ xô đến các cửa hàng để tích trữ nhu yếu phẩm, nhằm chuẩn bị cho một cuộc tấn công tiềm tàng của Mỹ.
Quảng cáo
Tổng thống Pezeshkian đã điện đàm với người đồng cấp Ai Cập, tuyên bố rằng Teheran không muốn chiến tranh, và điều này sẽ không có lợi cho Iran, Hoa Kỳ hay khu vực. Ai Cập nằm trong số các quốc gia, cùng với Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Oman, đang cố gắng làm trung gian hòa giải để ngăn chặn sự leo thang và một cuộc tấn công của Mỹ chống lại Iran có thể gây bất ổn cho đất nước và khu vực.
Chiều ngày 31/01, thủ tướng và ngoại trưởng Qatar đã có chuyến thăm ngắn tới Teheran, nỗ lực xoa dịu tình hình. Ali Larijani, cố vấn thân cận của Lãnh tụ tối cao Iran và người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, lần đầu tiên cho biết đạt được tiến triển trong việc tạo dựng khuôn khổ cho các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên, Iran khẳng định vẫn sẵn sàng trả đũa trong trường hợp bị tấn công và dự trù, tiến hành các cuộc tập trận hải quân hôm nay và ngày mai tại eo biển Ormuz.
Theo thông báo của Teheran, tọa độ được cung cấp cho thấy cuộc tập trận có thể diễn ra trong khu vực Hệ thống Phân luồng Giao thông, tức là một hệ thống hai tuyến đường, rộng 3,2 km mà ở đó, các tàu đi vào Vịnh Ba Tư đi về phía bắc và các tàu đi ra Vịnh Oman đi về phía nam.
Iran hiện vẫn chưa cung cấp thêm chi tiết nào về cuộc tập trận, nhưng theo AP, có thể sẽ có sự tham gia của Lực lượng Vệ binh Cách mạng bán quân sự của nước này, vốn vận hành một hạm đội tàu tấn công nhanh cỡ nhỏ trong eo biển Hormuz, và thường xuyên có những cuộc chạm trán căng thẳng với Hải quân Hoa Kỳ.
Hôm 31/01/2026, bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ, được AP trích dẫn đã cảnh báo “không nên đe dọa các tàu chiến hoặc máy bay của Mỹ” trong cuộc tập trận hoặc làm gián đoạn giao thông thương mại.
Tại Teheran, Quốc Hội Iran hôm nay, 01/02/2026, cũng tuyên bố quân đội quân châu Âu là “các nhóm khủng bố” sau khi châu Âu đưa ra quyết định tương tự đối với Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi giáo, bị cáo buộc đàn áp người biểu tình đẫm máu.
