Trục ‘tứ giác ma quỉ’ Trung Cộng, Nga Sô, Bắc Hàn và Iran đang định hình lại địa chính trị toàn cầu

VĂN HÓA ONLINE - SPECIAL SECTION 1 – THỨ NĂM 05 FEB 2026

Trục ‘tứ giác ma quỉ’ Trung Cộng, Nga Sô, Bắc Hàn và Iran đang định hình lại địa chính trị toàn cầu

Hay là “sự khởi đầu của một trật tự thế giới mới”?

"Chúng ta chắc chắn đang chứng kiến ​​sự định hình lại trật tự toàn cầu một cách rất từ ​​từ. Nhưng không có bức tranh rõ ràng về loại trật tự thế giới mà chúng ta đang hướng tới."

Saturday 6 September

https://www.abc.net.au/news/2025-09-07/axis-of-upheaval-china-north-korea-iran-russia/105721686

By Karishma Vyas

Với 10.000 binh sĩ và hàng trăm loại vũ khí hiện đại diễu hành qua quảng trường Thiên An Môn, cuộc diễu binh này là một màn phô trương sức mạnh tốn kém và hoành tráng nhằm thách thức Hoa Kỳ. . (AP: Sergei Bobylev, Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP)

Được bao quanh bởi các nhà lãnh đạo của một số quốc gia bị trừng phạt nặng nề nhất thế giới, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã dẫn đầu điều mà một số nhà phân tích gọi là "trục gây bất ổn" trong tuần này. (Reuters: Sputnik/Sergey Bobylev/Pool)

Cuộc duyệt binh quân sự lớn nhất từ ​​trước đến nay của Trung Quốc vào thứ Tư vừa qua được cho là để kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến thứ hai.

Thay vào đó, các chuyên gia cho rằng nó đánh dấu sự khởi đầu của một trật tự thế giới mới.

Được bao quanh bởi các nhà lãnh đạo của một số quốc gia bị trừng phạt nhiều nhất trên thế giới, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã dẫn đầu cái mà một số nhà phân tích gọi là "trục bất ổn", quy tụ Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong một cuộc gặp lịch sử. Với 10.000 binh sĩ và hàng trăm vũ khí tiên tiến diễu hành qua Quảng trường Thiên An Môn, cuộc duyệt binh là một lời thách thức tốn kém và công phu gửi đến Hoa Kỳ, được chứng kiến ​​bởi một loạt các nhà lãnh đạo toàn cầu, những người từ lâu đã bị Mỹ dụ dỗ, bắt nạt và làm nhục.

Tập Cận Bình đã quy tụ Vladimir Putin, Kim Jong Un và Masoud Pezeshkian trong một cuộc gặp lịch sử. (Reuters: Sputnik/Alexander Kazakov/Pool)

"Một ngã ba đường mới"

"Chúng ta phải tiếp tục kiên quyết chống lại chủ nghĩa bá quyền và chính trị cường quyền, và thực hành chủ nghĩa đa phương thực sự," ông Tập Cận Bình nói hôm thứ Hai, trong một lời chỉ trích ngầm nhắm vào Tổng thống Donald Trump.

"Quản trị toàn cầu đã đến một ngã ba đường mới." Bên kia Thái Bình Dương, thông điệp này đã chạm đến điểm nhạy cảm.

"Hãy gửi lời chào nồng nhiệt nhất của tôi đến Vladimir Putin và Kim Jong Un, khi các ông đang âm mưu chống lại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ," Trump viết trên mạng xã hội khi cuộc diễu binh đang diễn ra.

Đó là khoảnh khắc sáng suốt thoáng qua của nhà lãnh đạo thế giới tự do, trong khi Trump lại vật lộn để nắm bắt được chính trị thực dụng đang diễn ra trước mắt ông. "Tất cả các nhà lãnh đạo này hiện đang phải hứng chịu sự gây hấn từ Hoa Kỳ," William Yang, nhà phân tích cấp cao về Đông Bắc Á của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế cho biết. "Hành vi này chỉ đang đẩy các quốc gia này lại gần nhau hơn để có thể hình thành một liên minh kháng cự rất mạnh mẽ chống lại Mỹ."

Làm thế nào để mất bạn bè và gây thù chuốc oán

Cuộc chiến thương mại của Trump với cả bạn bè và kẻ thù chỉ là ví dụ mới nhất về việc Mỹ phá vỡ các liên minh lâu dài để ủng hộ "Nước Mỹ trên hết". Hãy lấy Ấn Độ làm ví dụ. Trong nhiều thập kỷ, Mỹ đã vun đắp mối quan hệ chặt chẽ với New Delhi, coi đây là đối trọng chiến lược đối với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc ở châu Á. Nhưng không có cái ôm thân mật nào giữa Trump và thủ tướng Narendra Modi có thể ngăn cản Mỹ áp thuế 50% đối với hàng hóa Ấn Độ, hoặc ngăn cản các quan chức Mỹ công khai chỉ trích New Delhi vì mua dầu của Nga.

Tuần này, người ta thấy Modi nắm tay Tổng thống Putin trước khi thân mật với Chủ tịch Tập Cận Bình tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải ở Thiên Tân. "Chính quyền Trump đã cung cấp cho Trung Quốc một số món quà ngoại giao lớn," Henrik Stålhane Hiim, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Na Uy cho biết. "Điều hiển nhiên nhất, mà mọi người đều nói đến bây giờ, là Narendra Modi đến thăm Trung Quốc lần đầu tiên sau bảy năm."

Với 10.000 binh sĩ và hàng trăm loại vũ khí hiện đại diễu hành qua quảng trường Thiên An Môn, cuộc diễu binh này là một màn phô trương sức mạnh tốn kém và hoành tráng nhằm thách thức Hoa Kỳ. . (AP: Sergei Bobylev, Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP)

Một siêu cường rất khác biệt

Ấn Độ không phải là quốc gia duy nhất cảm nhận được sự ảnh hưởng mạnh mẽ của Trung Quốc đang trỗi dậy. Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới mua khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu bị trừng phạt của Iran, và tiếp tục nhập khẩu kim loại đất hiếm, thiết bị y tế và xe điện từ chế độ quân sự Myanmar.

Tuần này, ông Tập Cận Bình đã ký thỏa thuận xây dựng đường ống dẫn khí Power of Siberia 2 với ông Putin, người đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế truy nã vì tội trục xuất bất hợp pháp hàng trăm trẻ em khỏi Ukraine. "Khi Mỹ bắt đầu rút lui và cũng làm gián đoạn hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ, tôi nghĩ điều đó tự nhiên tạo ra cơ hội cho Trung Quốc bước vào," ông Yang, từ Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, cho biết.

"Chúng ta chắc chắn đang chứng kiến ​​sự định hình lại trật tự toàn cầu một cách rất từ ​​từ. Nhưng không có bức tranh rõ ràng về loại trật tự thế giới mà chúng ta đang hướng tới." Ông Hiim, từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng Na Uy, cho biết Trung Quốc là một "siêu cường rất khác biệt".

"Sự suy giảm của nền dân chủ và sự gia tăng phổ biến của chủ nghĩa độc tài là một xu hướng trong 5 đến 10 năm qua. Việc có một quốc gia độc tài lớn như Trung Quốc mà bạn có thể dựa vào chắc chắn sẽ làm cho cuộc sống dễ dàng hơn đối với các nhà độc tài, phải không? "Vì vậy, đó là một bức tranh khá ảm đạm."