BÙI VĂN PHÚ BBC- Tháng Tư nghĩ về văn hoá và áo dài

28 Tháng Tư 201312:00 SA(Xem: 19892)
Tháng Tư nghĩ về văn hoá và áo dài

Nhà báo tự do Bùi Văn Phú
Gửi cho BBC từ California
Cập nhật: 09:22 GMT - chủ nhật, 28 tháng 4, 2013
 
ao_dai_viet_nam
Áo dài phất phới ở Union Square, San Francisco

Biến cố 30-4-1975 đã đưa hàng triệu người Việt ra nước ngoài sinh sống, đông nhất ở Hoa Kỳ, Úc, Pháp, Canada, Đức.

Mỗi năm, cuối tháng Tư là lúc người Việt hải ngoại nhớ về một sự kiện đau thương đã làm gia đình ly tán, buộc nhiều người phải rời bỏ nơi chôn nhau cắt rốn ra đi. Thời điểm này cũng đánh dấu sự khai sinh cộng đồng người Việt tại nhiều nơi trên thế giới, đông nhất là tại Hoa Kỳ với hơn 100 nghìn người tị nạn Việt Nam đầu tiên được định cư.

Từ đó, mỗi năm đến ngày 30-4 luôn có nghi thức tưởng nhớ tiền nhân, cầu nguyện cho những người đã hy sinh vì lý tưởng tự do, cho người vượt biển, vượt biên đã không đến được bến bờ. Tưởng niệm 30-4 là nét đặc trưng trong sinh hoạt của cộng đồng người Việt hải ngoại.

Bỏ quê hương ra đi, nhiều người không mang theo được gì ngoài văn hoá nguồn cội đã thấm vào lòng.

Phát huy văn hóa Việt


Sau gần bốn thập niên định cư, văn hoá Việt đã có cơ hội phát huy và trở thành một phần trong sinh hoạt đời sống xã hội Mỹ.

Các hội học sinh, sinh viên gốc Việt thường tổ chức văn nghệ dịp tháng Tư. Vùng San Francisco năm nay có văn nghệ của học sinh trường Santa Teresa, của sinh viên San Jose City College, Stanford, U.C. Berkeley. Các em cố gắng vẽ lên lịch sử của nước nhà, của cộng đồng; đưa lên những nét đẹp quê hương qua điệu múa, câu hò tiếng hát bên cạnh tiếng nhạc, điệu nhảy sống động của văn hoá Mỹ.

Trong gia đình người Việt hải ngoại vẫn có tà áo dài, áo gấm, vẫn còn chai nước mắm, gói bún. Bữa ăn vẫn có rau mồng tơi, rau muống, cá kho tộ, có bát phở, tô mì Quảng hay bún bò Huế.

Cạnh dàn máy ti-vi có DVD Thuý Nga, Asia hay Duyên Dáng Việt Nam. Có tiếng hát Khánh Ly, Thanh Tuyền, Hồng Nhung, Tuấn Ngọc, Vũ Khanh, Duy Khánh, Phi Nhung, Hương Lan, Quang Linh, Duy Quang, Bằng Kiều, Mỹ Linh, Quang Dũng qua ca từ nhạc Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Trầm Tử Thiêng, Hoàng Thi Thơ, Trần Thiện Thanh, Thanh Tùng, Bảo Chấn, Phú Quang…

Ngày nay, trong trường cấp 3 và đại học Mỹ đề tài chiến tranh Việt Nam vẫn được thảo luận hay nghiên cứu, nhưng không còn làm nhức nhối lương tâm, không còn gây nhiều xúc động trong lòng thế hệ trẻ như đã từng có đối với thế hệ cha anh. Âm hưởng của chiến tranh mờ dần và nét văn hoá Việt đang trở nên dấu ấn trong đời sống Mỹ với phở, bún, áo dài, Tết, bánh mì.

Văn hoá, hiểu một cách tổng quát là những sinh hoạt của một tập thể mà trang phục và thực phẩm dễ cảm nhận được nhất.

ao_dai_vn

Nói đến “Tết” thì hầu như các sắc dân khác đều biết, vì cứ độ cuối tháng Giêng tây cộng đồng Việt lại rộn ràng với chợ hoa, hội chợ tết, cây nêu tràng pháo. Tết về có thiếu nữ mặc áo dài đội nón lá, có áo tứ thân khăn mỏ quạ, có bánh chưng, bánh tét, mứt kẹo.
 
Hoa Kỳ là một quốc gia đa chủng, đa văn hoá. Mới lập quốc hơn 200 năm, có một khoảng dài lịch sử văn hoá châu Âu được xem là chính thống. Nửa thế kỷ qua nước Mỹ đã có những chính sách nhằm thăng hoa các nền văn hoá khác nhau, từ văn hoá của người châu Phi, của sắc dân Mỹ La-tinh cho đến văn hoá Hồi giáo, văn hoá Á đông.

San Francisco nổi tiếng là thành phố nhiều bản sắc và thường xuyên có sinh hoạt đường phố. Đầu năm ta có Tết của người Việt, người Hoa với pháo nổ rền vang. Tháng Ba với lễ hội St. Patrick xanh thắm mầu lá. Tháng Tư dồn dập tiếng trống mừng lễ hội Hoa Anh đào. Đầu tháng Năm với Cinco de Mayo trong tiếng nhạc mariachi rộn ràng.

Áo dài, nón lá

Mấy năm gần đây, trung tuần tháng Năm còn có hội chợ văn hoá Á châu, nhấn mạnh đến truyền thống của những nước Đông Á như Việt Nam, Cam Bốt, Lào, Miến Điện, Thái Lan, Hàn Quốc.

Trung tâm Văn hoá Âu Cơ đã đóng vai trò phối hợp tổ chức lễ hội này để làm phong phú thêm cho sinh hoạt thành phố và cho văn hoá cội nguồn Việt Nam với những áo bà ba, áo tứ thân, áo dài tung tăng trên phố.

Trong nét đẹp của văn hoá Việt, tà áo dài và nón lá là hình ảnh được thế giới biết đến nhiều nhất. Chiếc nón lá được dùng khắp nơi, từ bác nông dân ra ruộng cày cấy, mẹ đi chợ, bà bán hàng rong cho đến nữ sinh, phụ nữ ra đường đi học, đi làm cũng đội nón lá.

Huế trở nên đẹp và thơ mộng với chiếc nón bài thơ, với áo dài nữ sinh Đồng Khánh. Sài Gòn giờ tan trường ngập tràn áo trắng Trưng Vương, Gia Long, áo hồng Thiên Phước, áo xanh Bác Ái. Những hình ảnh đã là dấu ấn của một thời thăng hoa nét đẹp áo dài trên quê hương. Những tà áo đã đi vào âm nhạc, vào văn học.

Ngoài nét mỹ thuật của áo dài nón lá, hai trang phục này còn là cách bảo vệ da tốt nhất trong điều kiện khí hậu nhiệt đới.

Sau 1975, sân trường và đường phố Việt Nam không còn nhiều tà áo tung bay như trước.

Cho đến khi Việt Nam mở cửa giao thương với phương Tây vào đầu thập niên 1990, hình ảnh áo dài được làm sống lại qua các cuộc thi hoa hậu với những biên cải, cách tân.

"Nhưng làm sao để nhiều người Việt thích mặc áo dài là một điều khó khi ảnh hưởng văn hoá Âu Mỹ ngày càng sâu đậm tại Việt Nam."

Nhưng cách tân quá độ làm mất đi nét đẹp đơn sơ, trang nhã của áo dài.

Năm ngoái ở San Jose có trình diễn áo dài của các nhà thiết kế Đức Hùng, Minh Hạnh, Sĩ Hoàng từ trong nước và Quang Chánh, Debbie Nghiêm ở California, nhưng không thu hút chú ý. San Jose Center for the Performing Arts với hai nghìn chỗ mà chỉ có chừng 500 khán giả. Ngoài bộ áo của Sĩ Hoàng thoát lên nét thanh tao của áo dài, còn lại các nhà thiết kế khác đã làm đậm nét cung đình, quý phái cộng thêm khăn đóng quá khổ trên đầu và lủng lẳng nhiều thứ khác khiến người mẫu trông như nữ hoàng Ai Cập hay châu Phi. Còn áo dài của ông trưởng ban tổ chức cắt quá ngắn nên trông như áo của người Ấn Độ.

Áo dài thực là dấu ấn của văn hoá Việt vì loại hình trang phục này đã được triển lãm trong bảo tàng Hoa Kỳ, một lần ở San Jose Quilt Museum vào năm 2006 và tại American Museum of Natural History ở New York dịp Tết vừa qua.

Chuyện chọn quốc phục cho Việt Nam cũng được bàn luận trong nước từ nhiều năm. Năm 2006, tuy chưa gọi là quốc phục nhưng Chủ tịch Nguyễn Minh Triết đã mặc áo dài gấm vàng, cùng với lãnh đạo các nước tham dự hội nghị APEC ở Hà Nội.

Đầu năm nay chuyện quốc phục lại được truyền thông trong nước nhắc đến. Báo Đất Việt ngày 21-1-13 có bài phỏng vấn nhà sử học Dương Trung Quốc và ông bày tỏ muốn có bộ quốc phục là khăn đóng áo dài. Còn trên báo Đời Sống ngày 24-3-13, nhà ngoại giao Vũ Cường cho rằng chọn quốc phục là không cần thiết vì áo dài tự bản chất đã đậm nét văn hoá Việt vì rất nhiều người mặc, như áo kimono của người Nhật. Ông nêu vấn đề nếu tôn vinh áo dài lên quốc phục, còn trang phục của 53 sắc dân khác thì sao?

Sau Chủ tịch Nguyễn Minh Triết, chưa thấy lãnh đạo nào khác đã mặc khăn đóng áo dài trong dịp lễ hội.

Tại hải ngoại, quan chức ngoại giao Việt Nam như Tổng lãnh sự Lê Quốc Hùng và Nguyễn Bá Hùng lại đi bước trước khi các ông mặc khăn đóng áo dài đón Tết cùng kiều bào vùng San Francisco.

Nhưng làm sao để nhiều người Việt thích mặc áo dài là một điều khó khi ảnh hưởng văn hoá Âu Mỹ ngày càng sâu đậm tại Việt Nam.

Có thể bắt đầu từ học đường. Một chính sách đồng phục cho học sinh, nữ sinh mặc áo dài, nam sinh quần xanh áo trắng sẽ giúp thăng hoa áo dài trở lại và làm đẹp cho phong cảnh quê hương.

Tháng Tư nghĩ về văn hoá. Vì văn hoá là hạt mầm sẽ nở ra những bông hoa tươi đẹp.
16 Tháng Hai 2024(Xem: 255)
Chủ tịch Cơ quan Quản lý Giao thông Vận tải Quận Cam Tâm T. Nguyễn đã chia sẻ lời chúc Tết tới các cơ quan truyền thông hôm nay (thứ Sáu, 9 Tháng 2) nhân dịp đêm giao thừa Giáp Thìn. “Tôi muốn cảm ơn giới truyền thông vì vai trò quan trọng của quý vị trong việc cung cấp thông tin cho gia đình chúng tôi và cho quận Cam thân yêu của chúng ta,” ông Tâm Nguyễn nói. "Tôi cùng những vị dân cử khác trong cộng đồng xin chúc quý vị trong giới truyền thông cùng gia đình và người thân, một năm mới hạnh phúc, khỏe mạnh và thịnh vượng. Mong rằng chúng ta có thể tiếp tục hợp tác với nhau để cung cấp cho công chúng những tin tức và thông tin họ cần nhằm giúp nâng cao chất lượng của cộng đồng chúng ta trong suốt năm 2024."
11 Tháng Giêng 2024(Xem: 355)
Giữa mùa lễ hội, một liên minh các tổ chức phi lợi nhuận về sức khỏe tâm thần tại Quận Cam đã hợp sức nhau để nói về sự kỳ thị phổ biến liên quan đến sức khỏe tâm thần, đặc biệt là đối với người màu da. Nỗ lực hợp tác này nhằm mục đích tăng cường nhận thức về vấn đề sức khỏe tâm thần, cung cấp hỗ trợ và chống lại làn sóng tăng trưởng của chứng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD).
13 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 566)
We had the privilege of joining the prestigious 'World Korean Business Convention' last October 11-14, 2023. This international event served as a vital platform for global business collaboration, innovation, and empowerment. We embraced the opportunity to connect with industry leaders, visionaries, artists, and aspiring business leaders.
02 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 685)
Các nhà lãnh đạo vận tải và các viên chức đã tụ tập hôm nay, thứ Sáu, ngày 1 tháng 12, để kỷ niệm sự hoàn tất thành công của Dự Án Cải Thiện Xa Lộ I-405 của Cơ Quan Giao Thông Quận Cam, mục tiêu là cải thiện thời gian di chuyển trên một trong những con đường cao tốc bận rộn nhất trên toàn quốc.
07 Tháng Mười Một 2023(Xem: 777)
Phim ảnh là một phương tiện ấn tượng có thể ảnh hưởng và tạo hình trong cách chúng ta nhìn nhận thế giới. Ngoài việc giải trí, phim ảnh có khả năng để thử thách khuôn mẫu, phá vỡ các rào cản văn hóa và thúc đẩy thay đổi trong xã hội.
10 Tháng Mười 2023(Xem: 1118)
Trong 6 năm qua, Quận Cam đã chứng kiến sự gia tăng về các vụ tội thù ghét lên đến 146% và các sự cố thù ghét lên đến 206%. So với năm 2021, đã có 178% gia tăng về hoạt động thù ghét có động cơ kỳ thị được báo cáo trong các trường học.
26 Tháng Chín 2023(Xem: 1074)
Bị thúc đẩy bởi sự quan tâm chân thành và động viên bởi mong muốn tối đa hóa sự giúp đỡ người cao tuổi của chúng ta bằng các công cụ phù hợp để họ có thể giữ thái độ cảnh giác và khỏe mạnh, Moving Forward Psychological Institute (MFPI) và VIETCARE đã đồng tổ chức Hội nghị Không thể quên vào tháng 8 năm 2023.
15 Tháng Chín 2023(Xem: 1215)
Ngày 24 tháng 8 năm 2023 – Santa Ana, California – Hội Văn học Nghệ thuật Việt Mỹ (VAALA) trân trọng thông báo sự trở lại của chương trình lớn nhất hàng năm của hội: Viet Film Fest (Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế). Kỷ niệm 20 năm thành lập, Viet Film Fest 2023 sẽ diễn ra trực tuyến (online) từ ngày 30 tháng 9 đến ngày 15 tháng 10, và tại rạp Frida Cinema ở thành phố Santa Ana, vào hai ngày 6 và 7 tháng 10.
23 Tháng Tám 2023(Xem: 1509)
Vanessa Hồng Vân Đặc phái viên Văn Hóa Online 24/8/2023 - Thư Viện & Viện Bảo Tàng Richard Nixon - 18001 Yorba Linda Blvd, Yorba Linda, CA 92886 - Ban giám đốc gặp gỡ báo chí Việt ngữ - Giới thiệu ‘tour’ thăm viếng các di tích lịch sử - 21 tháng 8 năm 2023
03 Tháng Bảy 2023(Xem: 1431)
Trong loạt ấn phẩm của VAAMA nhằm tôn vinh những tổ chức tạo ra sự tác động lớn trong việc giảm bạo lực và thù hằn, cũng như tạo điều kiện cho quá trình phục hồi cộng đồng thông qua các dịch vụ hỗ trợ thực tế, chúng tôi muốn giới thiệu hai tổ chức - Moving Forward Psychological Institute và Groundswell - những tổ chức đang đạt được tiến bộ đáng kể trong việc cung cấp dịch vụ xã hội và hỗ trợ tâm lý cho thanh thiếu niên và người cao tuổi.
30 Tháng Ba 2023(Xem: 1913)
AAHA tiến một bước xa hơn để đề cập đến vai trò quan trọng của nghệ thuật & giải trí trong việc chống lại tội ác, một thể loại thường không được nhắc tới khi đề cập đến những tội ác do thù ghét. Lịch sử đã cho thấy những thay đổi xã hội có hiệu quả nhất khi được hỗ trợ bởi văn hóa quần chúng, bởi vì những người nổi tiếng có ảnh hưởng lớn lao trên cảm nhận xã hội của đám đông.
24 Tháng Ba 2023(Xem: 2197)
Những hình ảnh trong ngày lễ khai trương trụ sở chính của công ty Nguyen’s Kitchen tại Tp. Santa Ana trên đường Harbor, gần góc đường Sunflower lúc 11 giờ sáng Thứ Bảy ngày 18 Tháng Ba năm 2023. Nguyen’s Kitchen được thành lập năm 2015 tại thành Phố Orange và đến nay đã có bảy địa điểm ở Orange County (3), Los Angeles (3) và San Bernardino (1). “Chúng tôi bắt đầu nhận ‘catering’ (đặt tiệc). Ai cần, xin gọi (714) 760-4612 để biết thực đơn và giá đặc biệt,” “Để mở ‘franchise,’ mọi người có thể gọi số (714) 760-4612 hay liên lạc qua website: nguyenskitchen.com”
20 Tháng Ba 2023(Xem: 2122)
SANTA ANA, California (NV) – Nguyen’s Kitchen, chuỗi tiệm ăn hiện đại nổi tiếng, vừa khai trương trụ sở chính tại Santa Ana lúc 11 giờ sáng Thứ Bảy, 18 Tháng Ba. Trụ ở chính mới tinh này nằm trên đường Harbor, gần góc đường Sunflower, sát cạnh địa điểm mới nhất của Nguyen’s Kitchen. Nguyen’s Kitchen được thành lập năm 2015 tại thành Phố Orange và đến nay đã có bảy địa điểm ở Orange County (3), Los Angeles (3) và San Bernardino (1).
19 Tháng Hai 2023(Xem: 2269)
Quyền hạn của chúng ta là những gì khi chúng ta là nạn nhân hay một người qua đường? Làm cách nào để được giúp đỡ khi cần? Bạn có tiêu chuẩn được nhận những nguồn trợ giúp pháp lý nào? Hệ phống pháp lý có thể giúp bạn qua những phương cách nào? Trong khi những biến cố hay tội ác do thù ghét càng lúc càng tăng, rất có thể là chúng ta không biết phải làm gì khi phải đương đầu với những tình cảnh này.
19 Tháng Hai 2023(Xem: 2210)
Để đáp ứng với hai biến cố liên quan đến súng đạn nơi cả hai kẻ gây tội ác cũng như rất nhiều nạn nhân là những người cao niên gốc Á Châu, các vị lãnh đạo cộng đồng đã chủ tọa buổi họp báo khẩn cấp để cảnh giác công chúng và thúc đẩy chính quyền về mức độ khẩn cấp của việc hỗ trợ y tế tâm thần cho quý vị cao niên.