Trung Quốc 'không vui' với chuyến thăm VN của USS Carl Vinson?

08 Tháng Ba 20187:03 CH(Xem: 462)

VĂN HÓA ONLINE - NHẬT KÝ BIỂN ĐÔNG  - THỨ SÁU 09 MAR 2018


Trung Quốc 'không vui' với chuyến thăm VN của USS Carl Vinson?


BBC 08/3/2018

image007

Bản quyền hình ảnh Reuters Image caption Một người lính Việt Nam, phía xa là hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ USS Carl Vinson sau khi đến cảng Đà Nẵng, hôm 5/3


Sự dè chừng và cảm giác không vui của Bắc Kinh là "điều không thể tránh", bài xã luận của Thời báo Hoàn Cầu viết.


Tờ báo cũng mô tả chuyến thăm Việt Nam của hàng không mẫu hạm Mỹ là "sự lãng phí tiền của."


Theo South China Morning Post, một bài trên tờ báo của chính quyền tại Trung Quốc hôm 7/3, Bắc Kinh không hài lòng về việc USS Carl Vinson cập cảng Đà Nẵng.


Tuy nhiên, chuyến thăm của Carl Vinson "dường như không làm thay đổi sự cân bằng quyền lực ở Biển Đông", khu vực Trung Quốc tuyên bố chủ quyền hầu như toàn bộ và đang tăng cường xây dựng các cơ sở quân sự trên các đảo nhân tạo và bãi đá, Thời báo Hoàn Cầu viết.


"Sự dè chừng và cảm giác không vui của Bắc Kinh là điều không thể tránh, nhưng chúng tôi không nghĩ rằng chuyến thăm của USS Carl Vinson có thể gây rắc rối ở Biển Đông", bài xã luận trên tờ này cho hay.


Hải quân Mỹ biểu diễn nhạc ở Đà Nẵng


'Cam kết'


Chuyến thăm này "không đem lại điều gì có thể gây áp lực cho Trung Quốc", và việc Mỹ gửi các tàu chiến tới Nam Hải (Biển Đông theo cách gọi của Trung Quốc) sẽ "chỉ lãng phí tiền của".


Việt Nam và Trung Quốc có tuyên bố chủ quyền chồng lấn trên Biển Đông, và giới chức Mỹ tuyên bố chuyến thăm Việt Nam của USS Carl Vinson là "chỉ dấu cho thấy cam kết của Hoa Kỳ tại khu vực này và quan hệ Mỹ-Việt."


"USS Carl Vinson đang ở đây, tôi cũng đang ở đây, đây là về Việt Nam. Đây là mối quan hệ của chúng tôi với Việt Nam, từ mối quan hệ quân sự và quan hệ đối tác toàn diện", Phó Đô đốc Phillip Sawyer, chỉ huy Hạm đội 7 Hoa Kỳ, nói với các phóng viên trong cuộc họp báo hôm 6/3 tại cảng Đà Nẵng.


South China Morning Post cho hay ông Sawyer và các quan chức khác không nói về mối liên hệ giữa chuyến thăm của USS Carl Vinson và các hoạt động của Bắc Kinh ở Biển Đông, nhưng ông lưu ý những quan ngại của Washington về những động thái của Trung Quốc sau những tuyên bố chủ quyền và những câu hỏi chưa có lời đáp về mục đích của nước này trong việc tăng tốc cơi nới đảo và nâng cấp cơ sở quân sự.


Trên boong tàu USS Carl Vinson


Trước đó, một bài trên Reuters dẫn nguồn tin nhà ngoại giao viết, từ nhiều tháng nay, các phái viên Việt Nam đã cố gắng giảm bớt lo ngại của Trung Quốc về chuyến thăm của USS Carl Vinson và triển vọng tăng cường hợp tác an ninh giữa Hà Nội và Washington.


Các nguồn tin của Reuters cho hay các nhà ngoại giao và giới chức quân đội Việt Nam nhiều lần nhấn mạnh mong muốn có quan hệ ngoại giao rộng rãi trong khi vẫn duy trì mối quan hệ ổn định với Trung Quốc.


Hàng không mẫu hạm Vinson đánh dấu sự hiện diện quân sự quy mô nhất của Mỹ tại Việt Nam kể từ năm 1975 và neo đậu tại Đà Nẵng trong 5 ngày từ hôm 5/3./


USS Carl Vinson đến VN: Quan hệ Mỹ - Việt 'trưởng thành'

Tiến sĩ Jonathan T. Chow Gửi cho BBC Tiếng Việt từ Macau


BBC 5/3/2018

image008

Bản quyền hình ảnh LINH PHAM/AFP/Getty Images Image caption Phó Đô đốc Phillip G. Sawyer, Tư lệnh Hạm đội 7 của Hải quân Mỹ, chào đón các quan chức Việt Nam sau khi hàng không mẫu hạm USS Carl Vinson cập cảng Đà Nẵng hôm 5/3/2018.


Việc một hàng không mẫu hạm Mỹ lần đầu cập cảng Việt Nam sau hơn bốn thập kỷ có ý nghĩa quan trọng, tuy đây chỉ là dấu hiệu mới nhất cho một xu hướng rộng hơn trong quan hệ quốc phòng Việt - Mỹ ngày một nồng ấm.


Kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ năm 1995, Mỹ và Việt Nam đã cải thiện quan hệ ngoại giao, chính trị và quốc phòng.


Dưới chính sách "tái cân bằng sang châu Á" của chính quyền Obama, Hoa Kỳ và Việt Nam ký một hiệp định đối tác toàn diện năm 2013. Tháng 05/2016, chính quyền Obama dỡ bỏ lệnh cấm vận bán vũ khí cho Việt Nam. Cho đến thời điểm chính quyền Trump rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) hồi năm ngoái, Mỹ và Việt Nam đều cam kết theo đuổi TPP như một cách gắn kết hai nền kinh tế chặt chẽ hơn.


Từ 2010, Hải quân Mỹ và Hải quân Việt Nam đã thực hiện các đợt hoạt động hải quân hàng năm, tập trung vào các kỹ năng phi tác chiến như cứu hộ, an ninh hàng hải, và tập huấn Quy tắc cho Các cuộc đụng độ Trên biển Không định trước.


Các tàu hải quân Mỹ cũng từng cập cảng của Việt Nam từ khi tàu khu trục Mỹ USS Vandegrift tới Thành phố Hồ Chí Minh hồi tháng 11/2003 - chuyến thăm đầu tiên của một tàu hải quân Mỹ tới Việt Nam kể từ khi Cuộc chiến Việt Nam chấm dứt.


image007

Bản quyền hình ảnh Kham/Reuters Image caption Một người lính Việt Nam canh gác ở Vịnh Đà Nẵng khi tàu USS Carl Vinson chuẩn bị cập cảng.


Sự kiện này không nhằm chuyển tải một thông điệp về sức mạnh quân sự Mỹ, mà quan trọng hơn, là nhằm trấn an Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác rằng Hoa Kỳ vẫn có mặt ở khu vực này.


Sự kiện này không nhằm chuyển tải một thông điệp về sức mạnh quân sự Mỹ, mà quan trọng hơn, là nhằm trấn an Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác rằng Hoa Kỳ vẫn có mặt ở khu vực này. Ông Jonathan T. Chow


Tổng thống Donald Trump gửi một thông điệp lẫn lộn tới các nước châu Á về cam kết của Hoa Kỳ cho an ninh khu vực và hợp tác kinh tế. Trong ngày đầu nhậm chức, ông ký lệnh rút nước Mỹ ra khỏi TPP.


Mặc dù đây là một hiệp định thương mại, chính quyền Obama từng coi TPP là một cách Mỹ thể hiện cam kết lâu dài cho thương mại và hợp tác an ninh với các nước dọc Vành đai Thái Bình Dương. Việt Nam rất thất vọng khi Mỹ rút khỏi TPP, đặc biệt khi Mỹ là thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của nước này. Chuyến thăm của tàu USS Carl Vinson cho thấy mặc dù có những thay đổi về chính sách, quan hệ an ninh giữa Mỹ và Việt Nam đang tiếp tục trưởng thành.


Lẽ dĩ nhiên, chuyến thăm của tàu Carl Vinson còn có ý nghĩa tượng trưng đối với tranh chấp lãnh thổ đang diễn ra giữa Trung Quốc và Việt Nam ở Biển Đông. Philippines, quốc gia Đông Nam Á khác có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, đã mạnh mẽ khi kiện Trung Quốc ra tòa dưới thời Tổng thống Benigno Aquino III.


Năm 2016, Việt Nam được sự ủng hộ lớn cho tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông khi Tòa Trọng tài Thường trực ra phán quyết ủng hộ Philippines đối với "đường chín đoạn" của Trung Quốc.


image010

Bản quyền hình ảnh Reuters Image caption Hôm 1/3, Philippines tuyên bố đang đàm phán với một công ty nhà nước của Trung Quốc về khả năng cùng thăm dò và khai thác nhiên liệu ở Biển Đông, theo ông Jonathan T. Chow.


Tuy nhiên, kể từ khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên cầm quyền ở Philippines tháng 06/2016, ông đã tìm cách ve vãn đầu tư và thương mại của Trung Quốc, mở các cuộc đàm phán song phương với Trung Quốc về Biển Đông, gây đồn đoán về khả năng hai bên cùng thăm dò dầu khí hơn là thực thi phán quyết của Tòa Trọng tài.


Việc hàng không mẫu hạm Mỹ cập cảng Việt Nam sẽ nhiều khả năng được Hà Nội chào đón như một dấu hiệu yên tâm rằng Mỹ vẫn cam kết đảm bảo tự do đi lại trên Biển Đông. Ông Jonathan T. Chow


Hôm 1-3, Philippines tuyên bố nước này đang đàm phán với một công ty nhà nước của Trung Quốc về khả năng cùng thăm dò và khai thác nhiên liệu ở Biển Đông. Tổng thống Duterte thậm chí còn nói về vụ hợp tác tiềm năng này giống như "quyền đồng sở hữu" của vùng lãnh thổ tranh chấp.


Mặc dù hiện chưa rõ thương vụ này có thành hiện thực không, giọng điệu mềm mỏng hơn của Philippines đối với Trung Quốc đã cản đà Việt Nam phản đối tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. Vì vậy, việc hàng không mẫu hạm Mỹ cập cảng Việt Nam sẽ nhiều khả năng được Hà Nội chào đón như một dấu hiệu yên tâm rằng Mỹ vẫn cam kết đảm bảo tự do đi lại trên Biển Đông.


image011

Bản quyền hình ảnh MC2 SCOTT FENAROLI/AFP/Getty Images Image caption Hình chụp USS Carl Vinson đang chuẩn bị cho hoạt động không kích ở Vịnh Arab hồi 2014.


Cuối cùng, tôi cảnh báo các bạn đừng nhìn sự kiện này đơn thuần qua lăng kính của sự cạnh tranh Trung Quốc - Mỹ hay Trung Quốc - Việt Nam. Mặc dù Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục có tranh chấp lãnh thổ, Việt Nam nhập nhiều hàng hóa của Trung Quốc hơn từ bất cứ quốc gia nào khác và hai nước vẫn tiếp tục hợp tác trong một loạt các lĩnh vực.


Điều mà Việt Nam đang cố gắng thực hiện là đa dạng hóa quan hệ để không quá phụ thuộc vào bất kỳ nước nào. Vì thế, chúng ta thấy Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong khối ASEAN, thực hiện vai trò chủ tịch hiệp hội này một cách ấn tượng năm ngoái. Chủ tịch Trần Đại Quang đang thăm Ấn Độ, tiếp theo chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ấn Độ Narenda Modi hồi 2016 và tìm cách thắt chặt quan hệ kinh tế và quốc phòng.


image012

Bản quyền hình ảnh EPA/INDIAN PRESIDENT HOUSE HANDOUT Image caption Chủ tịch Trần Đại Quang bắt tay Tổng thống Ấn Độ Ram Nath Kovind hôm 3/3/2018.


Chúng ta cũng đã thấy Việt Nam dùng Cảng Quốc tế Cam Ranh như một cách chào đón và bảo dưỡng tàu hải quân từ nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, Nga, Trung Quốc, Nhật và Pháp. Điều đáng chú ý là mặc dù chuyến thăm của USS Carl Vinson có ý nghĩa lớn, Việt Nam chỉ cho cho phép các tàu hàng hải nước ngoài vào Việt Nam mỗi năm một lần. Ngoại lệ duy nhất là Nga, với tàu của nước này được phép vào Vịnh Cam Ranh nhiều lần mỗi năm nếu báo trước, theo một thỏa thuận ký hồi 2014.


Điều này thực ra đã gây quan ngại cho Washington khi có tiết lộ rằng các máy bay ném bom Nga bay gần đảo Guam đã được tiếp nhiên liệu từ các tàu chở dầu đậu ở Vịnh Cam Ranh. Mặc dù Mỹ muốn cho các tàu hải quân của mình được vào Vịnh Cam Ranh nhiều hơn, Việt Nam vẫn lưỡng lự.


Cho tàu hải quân Mỹ có đặc quyền giống các tàu hải quân Nga ở Vịnh Cam Ranh [trong tương lai] sẽ là một dấu hiệu quan trọng chứng tỏ sự trưởng thành của quan hệ Việt - Mỹ.


*Tiến sĩ Jonathan T. Chow là giảng dạy ở Khoa Hành chính Công và Chính phủ tại Trường Đại học Macau. Bài thể hiện quan điểm và ý kiến riêng của tác giả.
31 Tháng Năm 2018(Xem: 378)
Indonesia và Ấn Độ sẽ xây cảng quân sự ở Ấn Độ Dương