VĂN HÓA ONLINE - VĂN HÓA-VĂN HỌC 3 ĐỊA LÝ-XÃ HỘI NHÂN VĂN - THỨ BẨY 24 JAN 2026
Greenland: Con người và đất nước đảo ‘Vàng trắng’- ‘Một xã hội hiện đại với nét truyền thống’
Houses covered by snow in Nuuk, Greenland in 2025. AP Photo/Evgeniy Maloletka
Updated Jan 20, 2026, 8:50 AM PT
* https://www.businessinsider.com/greenland-culture-inuit-denmark-2025-3
TÓM TẮT
• Các thành viên của cộng đồng Inuit cũng bị Đan Mạch gây áp lực phải từ bỏ văn hóa và ngôn ngữ của họ.
• Từ những năm 1950 đến những năm 1970, chính phủ Đan Mạch đã buộc người dân Inuit phải di dời từ các khu định cư và cộng đồng nhỏ đến các thành phố, theo Reuters đưa tin.
• Trong thời gian này, các bác sĩ đã cấy vòng tránh thai vào hàng nghìn cô gái và phụ nữ Inuit, đôi khi mà không có sự đồng ý của họ, theo BBC đưa tin.
• Người dân đầu tiên đến Greenland cách đây hơn 4.000 năm, và nơi đây có một nền văn hóa độc đáo.
• Dân số chủ yếu là người Inuit, mặc dù Greenland đã là một phần của vương quốc Đan Mạch trong hàng trăm năm.
• Có những ảnh hưởng từ Scandinavia, nhưng truyền thống của người Inuit vẫn rất mạnh mẽ.
Tổng thống Donald Trump không hề giấu giếm mong muốn mua lại Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới và là lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, gọi đó là "điều cần thiết cho an ninh quốc gia và thế giới" trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Ba.
Tổng thống đã nhiều lần từ chối loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để chiếm Greenland, khiến một số quốc gia NATO phải gửi quân đến lãnh thổ này trong bối cảnh căng thẳng gia tăng.
Hôm thứ Bảy, Trump tuyên bố rằng thuế quan 10% đối với Đan Mạch và bảy quốc gia châu Âu khác phản đối việc ông muốn mua Greenland sẽ có hiệu lực vào tháng Hai nếu không đạt được thỏa thuận, khiến chứng khoán Mỹ sụt giảm.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tuyên bố hôm Chủ nhật rằng "châu Âu sẽ không bị đe dọa".
Năm ngoái, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và phu nhân, Usha, đã đến thăm hòn đảo này. Sau những lời chỉ trích từ Đan Mạch và người dân Greenland về chuyến đi, lịch trình của vợ chồng Vance đã được sửa đổi để họ chỉ đến thăm căn cứ quân sự của Mỹ ở Greenland, một sự thay đổi mà chính phủ Đan Mạch gọi là "rất tích cực".
Greenland nổi tiếng với mùa đông dài, lạnh giá, những sông băng tuyệt đẹp và ngành công nghiệp đánh bắt cá, nhưng về nhiều mặt, nó vẫn là một bí ẩn đóng băng đối với phần lớn thế giới.
Một phần của sự bí ẩn đó là do việc đi lại đến đây khá khó khăn đối với một số khách du lịch, ngoại trừ bằng tàu du lịch hoặc những chuyến bay dài. Một phi trường quốc tế mới đang giúp quốc gia này dễ tiếp cận hơn, bao gồm cả đối với cư dân Mỹ.
Marianne A. Stenbaek, giáo sư nghiên cứu văn hóa tại Đại học McGill, người nghiên cứu nghệ thuật và văn học Greenland, mô tả Greenland là một "xã hội hiện đại với nét truyền thống". Đó là bởi vì Đan Mạch đã thuộc địa hóa nơi đây hàng trăm năm trước, nhưng các khía cạnh của truyền thống Inuit vẫn còn tồn tại.
Từ nghệ thuật đến ẩm thực, Greenland có một nền văn hóa độc đáo của riêng mình.
Greenland nằm giữa Canada và Iceland, với phần lớn lãnh thổ nằm ở phía bắc Vòng Bắc Cực
Đồ họa của Jonathan WALTER và Valentina BRESCHI / AFP qua Getty Images
Bản đồ thể hiện các khoáng sản quan trọng của Greenland
Bản đồ thể hiện các khoáng sản quan trọng của Greenland. Đồ họa của Jonathan WALTER và Valentina BRESCHI / AFP qua Getty Images
Đất nước này lớn hơn Mexico một chút. Nó cũng lạnh hơn nhiều. Khoảng 80% diện tích 836.330 dặm vuông của Greenland bị bao phủ bởi tuyết và băng.
Một công viên quốc gia rộng lớn, lớn nhất thế giới, bao phủ phần lớn phía đông bắc. Hòn đảo này từ lâu đã thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia khác vì mục đích quân sự và là nguồn tài nguyên thiên nhiên, bao gồm các khoáng sản quý hiếm, cũng như khí đốt tự nhiên và dầu mỏ. Nhưng đối với người dân Greenland, nó đơn giản là quê hương của họ.
Những người đầu tiên đến Greenland cách đây hơn 4.000 năm.
Một bức vẽ về Greenland thế kỷ 18. Hulton Archive/Getty Images.
Các nhóm người tiền Inuit, bao gồm cả thành viên của văn hóa Saqqaq, đã đến hòn đảo này khoảng năm 2500 trước Công nguyên thông qua Canada. Họ định cư ở phía bắc, phía tây và phía đông nam Greenland. Dân số Inuit hiện nay của Greenland là hậu duệ của người Thule, những người di cư đến phía bắc đất nước từ Alaska qua Canada khoảng 1000 năm trước.
Cư dân thuộc dòng dõi Inuit hiện nay ở đảo ‘băng giá’ Greenland là hậu duệ của người Thule, những người di cư đến phía bắc đất nước từ Alaska qua Canada khoảng 1000 năm trước.
Inuit: People
October 01, 2024 / Digital Story: Inuit Community
Dân tộc Inuit (Nguồn ảnh: https://guidetogreenland.com/travel-blogs/laali-berthelsen/the-inuit-culture-in-the-arctic/?affiliate=120)
Tôi chọn tìm hiểu về cộng đồng người Inuit vì loạt video về người Inuit trên YouTube luôn là những video yêu thích của tôi.
Tôi rất ngạc nhiên trước sự thông minh của người Inuit và cách họ sinh sống tuyệt vời ở vùng Bắc Cực, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết rất lạnh.
Điều tôi yêu thích ở họ là cách họ sử dụng những gì mình có một cách sáng tạo để tận dụng tối đa mọi thứ.
Trong câu chuyện kỹ thuật số của tôi, tôi đã nói ngắn gọn về thời điểm Hiệp ước Lãnh thổ Tây Bắc và Thỏa thuận về quyền sử dụng đất Nunavut được ký kết. Tôi cũng đã đề cập đến các thuật ngữ "Inuit, Sói, Tuyết (ở ba trạng thái khác nhau), săn bắn và cá hồi" trong ngôn ngữ Inuit và ý nghĩa đằng sau những từ đó. Cuối cùng, tôi đã chia sẻ một vài suy nghĩ về những gì tôi học được từ việc tạo ra câu chuyện kỹ thuật số về cộng đồng người Inuit.
Từ năm 985 đến khoảng năm 1450 sau Công nguyên, người Viking đã sinh sống và sau đó biến mất ở phía tây Greenland.
Erik the Red là người đã đặt tên cho hòn đảo băng giá này là Greenland. Trong tiếng Greenland, tên của nó là Kalaallit Nunaat.
Nhà truyền giáo người Đan Mạch-Na Uy Hans Egede đã thành lập một khu định cư ở nơi hiện nay là Nuuk, thủ đô của Greenland, vào năm 1721.
Trong suốt nhiều thế kỷ, văn hóa Đan Mạch đã thay đổi sâu sắc đất nước này. Greenland vẫn là thuộc địa của Đan Mạch cho đến năm 1953 và trở thành một lãnh thổ tự trị vào năm 1979. Nước này có quốc hội riêng, được gọi là Inatsisartut. Trong khi đất nước tự quản lý các vấn đề nội bộ, Đan Mạch vẫn giữ quyền tài phán đối với quốc phòng và đối ngoại.
Số người sống ở Ames, Iowa nhiều hơn tổng số người sống ở toàn bộ Greenland
Customers leave a shop in western Greenland in 2007. Bob Strong/Reuters Khách hàng rời khỏi một cửa hàng ở phía tây Greenland vào năm 2007. Bob Strong/Reuters
Khoảng 56.000 người sinh sống tại Greenland. Theo kết quả xét nghiệm di truyền được Hiệp hội Di truyền học Con người Hoa Kỳ công bố năm 2015, gần 90% trong số đó là người Inuit, mặc dù hầu hết cũng có một phần tổ tiên là người châu Âu. Người Đan Mạch chiếm phần còn lại của dân số. Theo Bộ Ngoại giao Đan Mạch, hầu hết người dân sống ở các thành phố hoặc cộng đồng ven biển.
Cư dân nơi đây nói tiếng Greenlandic và tiếng Đan Mạch
Chính trị gia Aki-Matilda Hoeegh-Dam nói tiếng Greenland tại Quốc hội Đan Mạch ở Copenhagen năm 2024. LISELOTTE SABROE/Ritzau Scanpix/AFP qua Getty Images
Tiếng Kalaallisut, còn được gọi là tiếng Greenland, là một ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Inuit và là ngôn ngữ chính thức của quốc gia này. Ngôn ngữ này được sử dụng rộng rãi, mặc dù một số nhóm người ở phía đông nói tiếng Tunumiit, theo Tổ chức Quốc tế về các vấn đề của người bản địa. Hầu hết cư dân cũng nói tiếng Đan Mạch, ngôn ngữ này được dạy như ngôn ngữ thứ hai trong các trường học.
Ngành đánh bắt cá là ngành công nghiệp lớn nhất của đất nước
Trung tâm chế biến cá Halibut Greenland vào năm 2025. Ảnh: Joe Raedle/Getty Images
Từ lâu, người dân nơi đây đã phụ thuộc vào nghề đánh bắt cá để kiếm sống. Tuy nhiên, điều đó không đủ để nuôi sống cả đất nước. Theo Cục Quản lý Thương mại Quốc tế thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ, Đan Mạch phải bổ sung ngân sách đáng kể, khoảng 511 triệu đô la mỗi năm. "Nền kinh tế đang gặp khó khăn," Stenbaek cho biết. Du lịch và tài nguyên thiên nhiên của đất nước có thể là tương lai của họ.
Các tàu du lịch thường ghé thăm vào mùa hè, nhưng các sân bay cũng đang được mở cửa trên khắp cả nước.
Thương thuyền du lịch Sea Venture tại Ilulissat, Greenland, năm 2022. ODD ANDERSEN/AFP qua Getty Images
Cho dù họ hy vọng được nhìn thấy cá voi narwhal hay muốn chiêm ngưỡng những sông băng, những du khách yêu thiên nhiên đều bị thu hút bởi Greenland.
Trong một thời gian dài, việc đến hòn đảo này bằng máy bay rất khó khăn. Nuuk chỉ mở sân bay quốc tế vào tháng 11 năm 2024. Trước đó, chỉ có một vài sân bay có đường băng đủ dài để máy bay phản lực lớn hạ cánh.
Nhưng kể từ năm 2025, người Mỹ có thể đi chuyến bay thẳng từ New York đến Nuuk. Ilulissat, nơi có vịnh băng được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, và Qaqortoq cũng đang xây dựng sân bay quốc tế, theo Reuters đưa tin.
Để chuẩn bị cho lượng khách du lịch tăng đột biến, một số cư dân đang mua xe trượt tuyết để cho thuê, theo tờ The New York Times đưa tin. Các khách sạn mới cũng đang được mở ra.
Giàu khoáng sản đất hiếm và đa dạng sinh học, Greenland đang chia rẽ về việc nên làm gì
Các tinh thể thạch anh hình dạng hoàn hảo và khoáng chất cryolite lấp đầy một hốc đá ở Greenland. Ảnh: Marli Miller/UCG/Universal Images Group qua Getty Images
Greenland có lịch sử khai thác cryolite, một khoáng chất được sử dụng trong luyện nhôm. Một bộ phim tài liệu gần đây, "Vàng trắng của Greenland", cho rằng trong hơn 100 năm, các công ty khai thác mỏ của Đan Mạch đã khai thác lượng khoáng sản trị giá hàng tỷ đô la, và Greenland chỉ thu được rất ít lợi ích, theo báo cáo của Variety.
Đó là một lịch sử mà Greenland không muốn lặp lại nếu họ khai thác các mỏ uranium, vàng, khí đốt tự nhiên, lithium và các tài nguyên khác.
Trong khi một số người coi khai thác mỏ là cơ hội để làm giàu cho đất nước, những người khác lại bày tỏ lo ngại. "Người dân Greenland rất do dự về nhiều khía cạnh của việc khai thác mỏ vì nó ảnh hưởng rất nhiều đến thiên nhiên", Stenbaek nói.
Cũng có những lo ngại về việc nó có thể ảnh hưởng đến ngành công nghiệp đánh bắt cá, trong khi cư dân ở Narsaq lo ngại về sức khỏe của họ nếu một công ty tiến hành khai thác uranium phóng xạ tại một địa điểm được đề xuất gần đó, theo báo cáo của The Guardian.
Chủ nghĩa thực dân đã biến một số khía cạnh của Greenland trở nên giống với văn hóa Scandinavia, đồng thời xóa bỏ một số khía cạnh của văn hóa Inuit bản địa
Vua Frederik và Hoàng hậu Mary của Đan Mạch đã đến thăm làng Qassiarsuk ở Greenland vào năm 2024. Ida Marie Odgaard/Ritzau Scanpix/via Reuters
Văn hóa Đan Mạch hiện diện rõ rệt trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, các cơ sở giáo dục và chính phủ của Greenland. "Ở mức độ đó, nó đã có tác động rất lớn," Stenbaek nói. Đồng thời, chính quyền cũng góp phần làm mất đi nhiều khía cạnh trong lối sống của người Inuit.
Từ những năm 1950 đến những năm 1970, chính phủ Đan Mạch đã buộc người dân Inuit phải di dời từ các khu định cư và cộng đồng nhỏ đến các thành phố, theo Reuters đưa tin.
Trong thời gian này, các bác sĩ đã cấy vòng tránh thai vào hàng nghìn cô gái và phụ nữ Inuit, đôi khi mà không có sự đồng ý của họ, theo BBC đưa tin.
Đan Mạch đang điều tra vụ việc và đã cung cấp dịch vụ tư vấn cho những người bị ảnh hưởng, AP đưa tin vào năm 2024.
Các thành viên của cộng đồng Inuit cũng bị gây áp lực phải từ bỏ văn hóa và ngôn ngữ của họ.
"Chúng tôi được bảo phải hành xử giống người Đan Mạch hơn, phải nói tiếng Đan Mạch, nếu chúng tôi muốn trở thành một người có giá trị," Nadja Arnaaraq Kreutzmann, một cư dân của Nuuk, nói với Reuters.
XEM THÊM:
