Ts Đinh Hoàng Thắng: “Thuận và trái chiều ở Asean47”

12 Tháng Tám 201412:00 SA(Xem: 5780)

ASEAN và tham vọng của Trung Quốc trên biển Đông

Gia Minh, biên tập viên RFA, Bangkok
2014-08-11

thoi-su-a-13-august-2014-1
Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry tại Hội nghị Ngoại trưởng khối 10 nước ASEAN lần thứ 47-AMM47. Đề nghị của phía Mỹ là phải ngưng tất cả mọi hoạt động, mọi leo thang trên Biển Đông. AFP

Các diễn tiến giữa khối ASEAN và các nước đối tác tại một loạt những cuộc gặp gỡ ở thủ độ Naypyitaw, Miến Điện trong ba ngày 8,9 và 10 tháng 8 vừa qua có ý nghĩa gì đối với tình hình trong khu vực nói chung và Việt Nam nói riêng.

Gia Minh hỏi chuyện Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng, cựu đại sứ Việt Nam tại Hà Lan, về một số nhận định liên quan. Trước hết ông có đánh giá những mặt mà ông cho là thuận qua các hội nghị vừa rồi:

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng: Điều thuận mà tôi cho là quan trọng nhất đó là các ngoại trưởng ASEAN và các đối tác kêu gọi phải kiềm chế trên Biển Đông mà lời kêu gọi phải kiềm chế trên Biển Đông nhằm gửi đến Trung Quốc, mặc dù ông Vương Nghị nói rằng Biển Đông vẫn bình yên.

Nhưng nếu nhìn Biển Đông trong hai tháng qua thì không ai có thể tin rằng Biển Đông bình yên được. Cho nên tôi cho rằng điều mà các ngoại trưởng ASEAN nói khác ông Vương Nghị là điều thuận chỉ rõ tình hình. Điểm nhỏ trong điều thuận này là ASEAN gắn Biển Đông với hòa bình, ổn định và an ninh hàng hải trong khu vực cũng quan trọng vì điều này muốn gửi đến cho Trung Quốc thông điệp rõ ràng không những không ai tin rằng Biển Đông trong hai tháng qua là yên ổn như Trung Quốc nói, mà từ nay nếu Trung Quốc tiếp tục gây hấn trên Biển Đông, Trung Quốc sẽ vi phạm vào hòa bình, ổn định và an ninh hàng hải; tức Trung Quốc không chỉ gây hấn với Việt Nam mà gây hấn với toàn khu vực. Thông điệp đó rất rõ và qua thông điệp đó cũng thấy rằng nhờ giàn khoan mà ASEAN đoàn kết hơn. Phải nói là hiếm hoi ASEAN mới đưa ra được một tuyên bố như thế nếu như chúng ta nhớ lại năm 2012 ASEAN không ra được tuyên bố chung vì vấn đề Biển Đông bị gạt ra khỏi chương trình nghị sự.

Thông điệp rõ ràng không những không ai tin rằng Biển Đông trong hai tháng qua là yên ổn như TQ nói, mà từ nay nếu TQ tiếp tục gây hấn trên Biển Đông, Trung Quốc sẽ vi phạm vào hòa bình, ổn định và an ninh hàng hải; tức TQ không chỉ gây hấn với Việt Nam mà gây hấn với toàn khu vực

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng

Điểm thứ hai có thể gọi là thuận là các ngoại trưởng ASEAN cũng như các ngoại trưởng đối tác đề nghị giải pháp sắp tới đây cho Biển Đông vẫn phải dựa vào UNCLOS- Công ước về Luật Biển năm 1982. Đó cũng là căn cứ mà bản thân ông Vương Nghị cũng phải cam kết là rồi đây Trung Quốc sẽ hiệp thương để đi đến CoC vào cuối năm.

Thứ ba là cả trong và ngoài hội nghị, bên trong hội nghị quan hệ Việt- Mỹ có chuyển biến rất tích cực. Về nội dung thì trong tuyên bố nói hết rồi, tôi chỉ muốn bình luận một động tác về cái bắt tay của hai ông ngoại trưởng Việt Nam và Mỹ thôi. Chúng ta thấy đây là cái bắt tay rất hiếm hoi trong ngoại giao, có thể nói là một cái bắt tay trong ngoại giao không thông thường. Ông Kerry với ông Minh bắt tay một kiểu rất lạ: ông Minh vẫn ngồi ( mắt chớp chớp) giơ tay phải, còn ông Kerry giơ tay trái, không phải bắt mà hai tay nhập vào nhau như hai tuổi teen gặp nhau ngoài đường.

Gia Minh: Hẳn cũng có những điều không thuận, đó là những điểm nào?

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng: Đương nhiên cuộc đời không có gì là một mặt cả. Bân cạnh những mặt thuận như thế thì cũng thấy có một vài những chuyển động trái chiều. Điển hình nhất theo tôi, thông cáo chung bên cạnh việc bày tỏ lo ngại chưa từng thấy của ASEAN và của đối tác đối với hành động leo thang của Trung Quốc ở Biển Đông, đó là bước tiến và bên cạnh bước tiến đó có bước lùi là AMM 47 không thảo luận đề xuất của phía Mỹ.

Đề nghị của phía Mỹ là phải ngưng tất cả mọi hoạt động, mọi leo thang trên Biển Đông. Thế nhưng đề nghị này không được AMM thảo luận. Bước lùi này còn thể hiện đậm trong tuyên bố của ông tổng thư ký ASEAN. Phải nói tuyên bố của ông tổng thư ký ASEAN gây sốc ở hai điểm.

Điểm thứ nhất, ông tổng thư ký nói vấn đề ở đây ( tức thảo luận đưa ra vấn đề, biện pháp) không phải vấn đề của ASEAN. Vì tổ chức này theo ông tổng thư ký nói đã có những cam kết với Trung Quốc trước, và trong các hoạt động từ năm 2002 ( thời điểm ký DoC). Theo tôi nếu Trung Quốc cam kết những điều đã ký thì làm gì có vụ giàn khoan; nhưng ông tổng thư ký nói có cam kết như thế nên không bàn.

Đề nghị của phía Mỹ là phải ngưng tất cả mọi hoạt động, mọi leo thang trên Biển Đông. Thế nhưng đề nghị này không được AMM thảo luận...Phải nói tuyên bố của ông tổng thư ký ASEAN gây sốc ở hai điểm. Điểm thứ nhất, ông tổng thư ký nói vấn đề ở đây không phải vấn đề của ASEAN

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng

Điểm sốc thứ hai trong tuyên bố của ông tổng thư ký là các tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông chỉ có thể được giải quyết giữa các bên có liên quan. Điều này gây sốc vì vô hình chung nó đẻ ra hai hệ lụy rất lớn. Hệ lụy thứ nhất là phụ họa với quan điểm lâu nay của Trung Quốc, hổ trợ cách tiếp cận song phương của Trung Quốc. Trung Quốc chỉ muốn bẻ ASEAN thành từng chiếc trong một bó đũa để dùng lợi thế song phương để ép. Thứ hai ông vô hiệu hóa cách tiếp cận đa phương, khi mà rồi đây ASEAN ngồi bàn với Trung Quốc, đó là tiếp cận đa phương, Nếu chỉ có các nước có tranh chấp không thôi thì vấn đề khác đi. Vả lại tương lai liên quan đến cả Biển Đông Nam Á, chứ không chỉ có Biển Đông, cả những đi lại, tự do hàng hải trên Biển Đông và an ninh, an toàn hàng hải chứ không chỉ có vấn đề các đảo.

Điểm lùi của tổng thư ký càng nghiêm trọng trong bối cảnh khi Mỹ đề nghị phải kiềm chế mà Trung Quốc gạt đi và Trung Quốc có thể làm bất cứ cái gì trên Biển Đông mà Trung Quốc muốn.

Điểm thứ ba tôi cho là một điểm tiêu cực chứ không hẳn là điểm lùi tức quan hệ Trung-Mỹ vẫn căng thẳng. Chúng ta biết trong cuộc gặp AEF cấp cao vào tháng 11 có thể có cuộc gặp cấp cao ông Tập, ông Obama, nhưng chủ động của Mỹ ở AES và đặc biệt ở ARF thì thể hiện sự can dự sâu hơn của Mỹ vào những vụ lộn xộn trong khu vực. Trung Quốc đơn phương leo thang trong vấn đề xác định chủ quyền, còn Mỹ thì đề nghị ‘đóng băng’ và ngưng leo thang.

Đó là những điều mà tôi cho là trái chiều với những điểm thuận khi nhìn về lợi ích của Việt Nam.

Gia Minh: Tại Naypyitaw, Trung Quốc nói vẫn kiên quyết chủ quyền và bảo vệ các quyền lợi, nhưng lại chờ đợi ý kiến để ký kết CoC, qua cách nói như thế thì họ sẽ có điều chỉnh như thế nào trên các biển mà họ gây ra căng thẳng lâu nay?

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng: Tôi cho rằng lập trường của Trung Quốc là hai mặt. Hai mặt nhưng phản ánh một bản chất hung hãn và lập trường cố hữu của Trung Quốc, và chưa có dấu hiệu gì thay đổi trong lập trường của Trung Quốc đối với Việt nam cũng như đối với ASEAN, cũng như đối với vấn đề lớn hơn là hòa bình, an ninh khu vực.

Lập trường của Trung Quốc như thế nào thì mọi người rõ rồi; nhưng ở đây ta chú ý là khi Trung Quốc tuyên bố sẽ hiệp thương để tiến đến CoC cuối năm nay; ta thấy Trung Quốc chỉ nói hiệp thương thôi chứ không phải đàm phán vì giữa hiệp thương và đàm phán còn có khoảng cách.

Mặt khác Trung Quốc nói hiệp thương nhưng đồng thời cũng tuyên bố có thể làm bất cứ điều gì trên Biển Đông nếu Trung Quốc muốn. Trên thực tế, tôi thấy Trung Quốc họ hành động đúng theo hướng đó thật.

Gia Minh: Cám ơn Tiến sỹ Đinh Hoàng Thắng về những nhận định mà ông vừa đưa ra./

26 Tháng Sáu 2014(Xem: 5258)
TP Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 6 năm 2014 TUYÊN BỐ LÊN ÁN TRUNG QUỐC XÂM LƯỢC LÃNH THỔ VIỆT NAM & YÊU CẦU NHÀ NƯỚC VIỆT NAM KIỆN TRUNG QUỐC RA TÒA ÁN QUỐC TẾ
24 Tháng Sáu 2014(Xem: 5271)
Biểu tình phản đối giàn khoan Trung Quốc tại San Francisco, Hoa Kỳ (hình minh họa) Tin cho hay người gốc Việt ở bang Florida, Hoa Kỳ, tự thiêu hôm 20/6 với thông điệp phản đối giàn khoan Trung Quốc, đã qua đời. Người đàn ông 71 tuổi được nói đã tới cổng trung tâm cộng đồng Silver Lake nằm ở góc đường Lockwood Ridge cắt phố 59 Đông vào lúc 11:15 phút sáng thứ Sáu 20/6 và châm lửa tự thiêu./
20 Tháng Sáu 2014(Xem: 5635)
Từ đầu tháng 5/2014 vừa qua, Trung Quốc đã cho hạ đặt giàn khoan HYSY 981 trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) và thềm lục địa của Việt Nam. Việc hạ đặt giàn khoan này nối tiếp các hoạt động có tính toán từ trước nhằm xâm chiếm lãnh thổ của Việt Nam, đặc biệt là việc dùng vũ lực đánh chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa năm 1974, và đánh chiếm một phần quần đảo Trường Sa năm 1988.
15 Tháng Sáu 2014(Xem: 6767)
Kết quả bầu cử sơ bộ ngày 3/6 ở California đã đem đến những buồn vui cho ứng viên gốc Việt tại tiểu bang có đông đồng hương nhất ở Mỹ. Quan niệm “người Việt bầu cho người Việt” không nhất thiết đem lại những thắng lợi cho ứng viên gốc Việt vì cử tri nói chung đa số chọn người đại diện phản ánh được quyền lợi, tâm tư và nguyện vọng của họ. Những yếu tố mầu da, chủng tộc hay tôn giáo chỉ là phụ.
11 Tháng Sáu 2014(Xem: 6341)
Quan niệm “người Việt bầu cho người Việt” không nhất thiết đem lại những thắng lợi cho ứng viên gốc Việt vì cử tri nói chung đa số chọn người đại diện phản ánh được quyền lợi, tâm tư và nguyện vọng của họ. Những yếu tố mầu da, chủng tộc hay tôn giáo chỉ là phụ.
09 Tháng Sáu 2014(Xem: 5384)
Tháng 6/2012, Tàu khựa CNOOC đã gọi thầu 9 lô dầu khí trên thềm lục địa Trung Việt với hãng Crestone Mỹ Đích nhắm nào của TQ sau giàn khoan 981?
02 Tháng Sáu 2014(Xem: 5740)
(PLO) - Ngày 22-3, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) về Đông Á, tổ chức tại Philippines. Trong tư cách khách mời của WEF, Thủ tướng đã có bài phát biểu, liên hệ nhiều yêu cầu nền tảng là phải bảo đảm và duy trì hòa bình thì Đông Á mới có thể phát triển vững chắc.
29 Tháng Năm 2014(Xem: 5472)
Tiến sĩ Giáo sư Jonathan D. London, giáo sư tại Phân Khoa Nghiên cứu Á Châu Á và Quốc Tế và là thành viên chủ chốt của Trung Tâm Nghiên Cứu Đông Nam Á tại Đại Học Hồng Kông, nói với nhật báo Người Việt, trong một cuộc phỏng vấn gần đây, rằng cuộc khủng hoảng tạo ra do việc Trung Quốc mang giàn khoan dầu HD-981 vào lãnh hải Việt Nam, đã khiến Việt Nam đi trên một lộ trình mới về mối quan hệ với Trung Quốc. Cuộc phỏng vấn do Hà Giang thực hiện qua điện thoại hôm 25 Tháng Năm, trong lúc ông đang ở Hà Nội.
23 Tháng Năm 2014(Xem: 5338)
Kính gửi quý báo, kính nhờ quý báo chuyển đăng đôi dòng tâm sự của tôi, một người Việt gốc Hoa đến đồng bào người Việt gốc Việt và người Việt gốc Hoa khác.
14 Tháng Năm 2014(Xem: 5657)
Dân Biểu Dana Rohrabacher: Thế giới đang đối diện với sự phô trương sức mạnh một cách cao ngạo của một nhà cầm quyền độc tài. Tuy sự tấn công lần này nhắm thẳng vào Việt Nam, chúng ta phải nhớ là Trung Quốc không chỉ hà hiếp Việt Nam, mà cả Đài Loan, cả Philippines. Trung Quốc từ trước đã đưa ra những khẳng định chủ quyền hết sức phi lý và thái quá, đụng chạm đến chủ quyền biển của nhiều nước.
05 Tháng Năm 2014(Xem: 6020)
TTO - Phát biểu với báo giới quốc tế ngày 2-5, Cục trưởng Cục hàng không Malaysia Datuk Azharuddin Abdul Rahman cho rằng Việt Nam đã chậm trễ trong việc nhận bàn giao tín hiệu chuyến bay MH370 nên đến giờ vẫn không biết máy bay này đang ở đâu.
30 Tháng Ba 2014(Xem: 6323)
Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam dự kiến sẽ là khách của Lầu Năm Góc cùng các bộ trưởng khác của Asean trong sự kiện đặc biệt tại Hawaii.
27 Tháng Ba 2014(Xem: 5613)
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm thứ Hai ngày 24/3 rằng Washington nên có thái độ ‘công bằng’ đối với vấn đề tranh chấp chủ quyền trên Biển Hoa Đông và Biển Đông, hãng tin Anh Reuter đưa tin.
23 Tháng Ba 2014(Xem: 7323)
Santa Ana (Bình Sa)- - Tổ Đình Minh Đăng Quang tọa lạc tại số 3010 W. Harvard St, Santa Ana CA 92704, điện thoại (714) 437-9511, (714) 759-0752 đã long trọng tổ chức Pháp Hội Đại Từ Đại Bi vào lúc 9 giờ sáng Chủ Nhật 16 tháng 3 năm 2014.
20 Tháng Ba 2014(Xem: 6338)
1. Mỗi người chui vào một bao nilon, ngồi lọt thỏm trong đó cho miệng bao trùm kín quá đầu. Rồi những thanh niên biết bơi sẽ túm gọn miệng bao và kéo chiếc bao “đựng” người bơi vượt qua con suối mùa lũ đang băng băng chảy xiết. Một cảnh tượng có thể nói là thót tim.
17 Tháng Ba 2014(Xem: 5439)
Philippines đạt đồng thuận về cơ sở quân sự tạm thời của Mỹ Thương thuyết gia của Mỹ và Philippines họp tại Bộ Quốc phòng Philippines.
13 Tháng Ba 2014(Xem: 5546)
Tại buổi điều trần ở Quốc hội Mỹ hôm 5/3, thành viên cao cấp trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện, dân biểu Loretta Sanchez, thúc giục Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương Samuel Locklear và Bộ Quốc phòng ‘cân nhắc đến khủng hoảng nhân quyền của Việt Nam trước khi cam kết bất kỳ gói thỏa thuận an ninh hàng hải nào.
06 Tháng Ba 2014(Xem: 8198)
AFP dẫn nguồn tin của một nghị sĩ Crimée cho biết, hôm nay 06/03/2014, Quốc hội nước Cộng hoà tự trị này với thành phần đa số thân Nga, đã đề nghị Tổng thống Vladimir Putin cho sáp nhập nước cộng hoà tự trị của Ukraina này về với Nga. Đồng thời Quốc hội cũng thông báo tổ chức trưng cầu dân ý vào ngày 16/3 tới để có quyết định cuối cùng.
27 Tháng Hai 2014(Xem: 5410)
Năm diễn biến ngắn hạn bao gồm: Phản ứng của Philippines với lệnh cấm bắt cá của Bắc Kinh, sự bị động của ASEAN, hành động khiêu khích của hải quân Trung Quốc trên vùng bãi ngầm James Shoal (cách Malaysia 80km), khả năng thiết lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trên Biển Đông, và sự phản đối mạnh mẽ hơn của Hoa Kỳ đối với các hành vi của Bắc Kinh.
20 Tháng Hai 2014(Xem: 6143)
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng và người đồng nhiệm Campuchia Hun Sen khánh thành cột mốc biên giới số 314 kỷ niệm 45 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước hồi tháng 6/2012.