Dân Chủ Như Ánh Sáng

23 Tháng Chín 201312:00 SA(Xem: 9783)

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 18/09/2013

Nhân dịp Ngày Quốc Tế Dân Chủ (International Day of Democracy) 15 tháng 9, hôm nay nhiều chục nhà lập pháp từ 18 quốc gia dân chủ trên thế giới tề tựu ở Quốc Hội Hoa Kỳ để chia sẻ kinh nghiệm và bàn luận kế hoạch đẩy rộng trào lưu dân chủ toàn thế giới.

Trong số quan khách tham dự, tôi quý nhất là Bà Natalia Gherman, Phó Thủ Tướng kiêm Ngoại Trưởng và đặc trách Hội Nhập Âu Châu của Moldova, một quốc gia nhỏ bé với dân số chỉ ngót nghét 3.5 triệu người. Quốc gia này thoát khỏi ách thống trị của Liên Xô và tuyên bố độc lập năm 1991, nhưng đến nay vẫn bị áp lực nặng nề từ anh hàng xóm khổng lồ. Để bảo toàn nền độc lập và dân chủ, Moldova quyết tâm hội nhập vào cộng đồng Âu Châu. Nga trừng phạt bằng áp lực chính trị và bao vây kinh tế.

Dù nhỏ bé và nghèo nhất Âu Châu, Moldova vẫn không chùng bước. Bà Gherman tuyên bố: “Chúng tôi sẽ chiến thắng.” Cách đây hai năm một số quốc gia dân chủ đã hợp sức hỗ trợ cho nhân dân Moldova trước cuộc đọ sức bất cân xứng.

Biết bao người Việt ở hải ngoại và ở trong nước cũng thiết tha với dân chủ. Thế mà hơn 38 năm trôi qua, cuộc tranh đấu cho dân chủ của chúng ta vẫn còn dậm chân tại chỗ. Hay là chúng ta làm chưa đúng việc?

Thế, đâu là việc đúng?

Chỉ có dân chủ khi thế và lực của dân vững mạnh hơn thế và lực của chế độ, vững mạnh đến mức người dân có thể sa thải chế độ nào họ không thích và thiết lập chế độ mà họ mong muốn.

 image049

Tham luận đoàn gồm các nhà lập pháp từ nhiều quốc gia dân chủ, Quốc Hội Hoa Kỳ, ngày 18/09/13 (ảnh BPSOS)

Muốn thế thì dân trước hết phải có ý thức và ý chí để tự bảo vệ quyền và lợi ích của mình. Thiếu ý thức và ý chí thì người ta sẽ tiếp tục trong tư thế quỳ, chứ chưa thể từ từ đứng thẳng lên để rồi vươn vai hành động. Ý thức và ý chí ấy tôi gọi là dân khí.

Đứng lên rồi, họ lại còn phải tập hợp để tạo thế và tổ chức để tạo lực. Và điều này chỉ xảy ra khi có một đội ngũ tiên phong đủ đông và đủ vững chãi để xúc tác. Và đội ngũ tiên phong này lại cần có những tổ chức làm phương tiện huy động quần chúng. Các tổ chức như vậy được gọi là tổ chức xã hội công dân.

Như thế, những ai mưu cầu dân chủ cho đất nước thì nhất thiết phải cùng lúc phát huy ba yếu tố nền tảng cho dân chủ: dân khí, đội ngũ tiên phong, và các tổ chức xã hội công dân. Nền tảng ấy, chúng ta phải đổ công xây dựng và bảo tồn chứ không thể khác hơn, không thể tự dưng mà có.

Có người đã hiểu lầm rằng cứ đẩy lùi độc tài thì dân chủ sẽ đến. Họ không đặt trọng tâm vào việc xây dựng các yếu tố nền tảng ấy và nhiều khi còn làm cho chúng mai một đi: dân hoang mang và mất niềm tin vì chỉ nhận được lời hô hào thay vì những hướng dẫn đích đáng và yểm trợ hiệu quả; đội ngũ tiên phong hao tổn dần vì bị đẩy vào thế trơ trụi một mình trước bạo lực; các nhóm xã hội công dân vừa nhen nhúm đã sớm tàn lụi vì bị xâm nhập, giành, kéo bởi đảng này, tổ chức kia từ hải ngoại.

Chúng ta có thể ví von dân chủ như ánh sáng và độc tài như bóng tối. Nếu quan niệm rằng cứ chống bóng tối, ắt ánh sáng sẽ đến, thì sẽ chẳng bao giờ thoát khỏi tăm tối cho dù đến khi sức mòn lực kiệt. Chỉ khi nào chúng ta đem ánh sáng đến thì bóng tối tự nó lùi đi. Cũng vậy, chỉ tập trung chống độc tài thì sẽ chẳng bao giờ có dân chủ. Chỉ khi nào chúng ta từng bước xây dựng nền tảng dân chủ, thì độc tài tự nó từng bước lùi đi.

Tư duy sai thì sẽ chọn sai việc.

Làm sai việc thì sẽ không đạt kết quả mong muốn.

Sau hơn 38 năm miệt mài mà chưa đạt kết quả mong muốn, chúng ta phải tự hỏi, hay là đã làm sai việc? Hay là đã miệt mài chống bóng tối với đôi tay không cầm đuốc?

Quan trọng vô cùng là làm đúng việc.

Còn làm cách nào, thì đó là chủ đề của buổi họp mặt hôm nay của các nhà lập pháp đến từ các quốc gia dân chủ trên thế giới. Trong đó có các nền dân chủ lâu đời như Hoa Kỳ, Úc, Đức… và cũng có những nền dân chủ non trẻ như Lithuania, Ba Lan, Moldova… Họ tìm cách để sao mỗi người một bó đuốc, cùng nhau đưa ánh sáng dân chủ đến các nơi còn bị bao phủ bởi bóng tối độc tài. Có những điều nơi họ mà chúng ta cần dày công học hỏi và đổ sức thực hiện.

Vào lúc nghỉ giữa giờ, tôi đến gặp bà Phó Thủ Tướng và Ngoại Trưởng Gherman để ngỏ lời thán phục chính quyền và nhân dân Moldova. Khi chúc bà thành công trong sứ mạng bảo vệ nền dân chủ phôi thai ở đất nước nhỏ bé này, tôi nghĩ thầm, “Tội cho đất nước Việt Nam, đến bao giờ mới được như Moldova?”

Nhìn quanh, tôi thấy hình như mình là người Việt duy nhất ở trong phòng./

12 Tháng Mười 2014(Xem: 12072)
Một câu thành ngữ rất phổ thông tại Hoa Kỳ là “All politics are local”, có thể tạm dịch là mọi chuyện chính trị đều ở địa phương. Thế nhưng người ta có thể hiểu nghĩa của câu nói một cách rộng hơn: chuyện chính trị cũng có thể là chuyện “chính chị chính em”, tức là những chuyện tranh giành, đấu đá, gấu ó lẫn nhau xảy ra khá thường xuyên và cũng khiến nhiều người phải nhức đầu và tò mò tìm hiểu.
09 Tháng Mười 2014(Xem: 9533)
Ngày 1/5/2014, Trung Quốc đã đưa giàn khoan Hải Dương 981 và 3 tàu dịch vụ dầu khí di chuyển từ Tây Bắc đảo Tri Tôn (thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam) xuống phía Nam. Đến 16h ngày 2/5, giàn khoan Hải Dương 981 được thả trôi tại toạ độ 15.2958 vĩ bắc - 111.1206 kinh Đông, phía Nam đảo Tri Tôn, sâu vào trong thềm lục địa của Việt Nam 80 hải lý, cách đảo Lý Sơn 119 hải lý, cách bờ biển Việt Nam 130 hải lý.
07 Tháng Mười 2014(Xem: 13523)
Ngày 1/5/2014, Trung Quốc đã đưa giàn khoan Hải Dương 981 và 3 tàu dịch vụ dầu khí di chuyển từ Tây Bắc đảo Tri Tôn (thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam) xuống phía Nam. Đến 16h ngày 2/5, giàn khoan Hải Dương 981 được thả trôi tại toạ độ 15.2958 vĩ bắc - 111.1206 kinh Đông, phía Nam đảo Tri Tôn, sâu vào trong thềm lục địa của Việt Nam 80 hải lý, cách đảo Lý Sơn 119 hải lý, cách bờ biển Việt Nam 130 hải lý.
02 Tháng Mười 2014(Xem: 15114)
Anh Gs. Phạm Cao Dương mới gửi đăng trên Việt Thức một bài viết với rất nhiều sai lầm. Em đã định góp ý, nêu ra những chỗ sai ấy ngay trên Việt Thức (dù em không nói ra cũng sẽ có người khác nhận thấy và sẽ nặng lời chỉ trích). Nhưng vì những chỗ sai ấy quá trầm trọng trong khi anh ấy lại ký là "Tiến sĩ" (Phạm Cao Dương, TS), nên nếu viết một cách công khai sẽ rất hại cho uy tín của anh ấy (liên quan tới uy tín của Hội Bưởi-CVA chúng ta). Em chỉ muốn viết riêng ít dòng, gửi anh ấy đọc để anh ấy tự ý sửa thì tốt hơn.
30 Tháng Chín 2014(Xem: 11407)
Thời gian trước, trên diễn đàn của người Việt ở Ukraine, có tin chính quyền một thành phố ở xứ này quyết định hạ tất cả tượng đài Lenin ở địa phương để tránh những vụ phá phách của những kẻ không ưa vị lãnh tụ vô sản. Và sau mẩu tin, có nhiều ý kiến thương khóc, trách móc của độc giả Việt, cho rằng hành động trên là 'phản bội quá khứ', 'tráo trở', 'ăn cháo đá bát'...
23 Tháng Chín 2014(Xem: 11232)
Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ hiện là ba cường quốc vùng Châu Á Thái Bình Dương có một mẫu số chung : Được một nhân vật dân tộc chủ nghĩa lãnh đạo. Theo nhận định của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế IISS trong bản « Khảo sát Chiến lược 2014 / Strategic Survey 2014 » công bố hôm qua 18/09/2014 tại Luân Đôn, thì cục diện Châu Á, vốn đang bị cuộc cạnh tranh Trung-Nhật tác động, sắp tới đây sẽ tiếp tục bị hai đại cường này cùng với Ấn Độ nhào nặn.
16 Tháng Chín 2014(Xem: 13303)
Muốn blog cháy hãy viết về chiến tranh Nam Bắc, về cải cách ruộng đất với khẩu hiệu “Trí, phú, cường, hào.. đào tận gốc, trốc tận rễ”, “Nhân văn Giai phẩm”, những chuyện quá khứ đi vào lịch sử đầy máu, nước mắt, và chia rẽ dân tộc. Nhưng né tránh, câu chuyện sẽ còn âm ỷ khôn nguôi, dù thế giới đã sang thế kỷ 21. Lãnh đạo quốc gia có tầm, có tâm, nên bạch hóa sai lầm quá khứ, lấy đó làm bài học cho hiện tại và hướng tới tương lai. Đó là một trong những chìa khóa cho phát triển đất nước.
14 Tháng Chín 2014(Xem: 11160)
Vua Bảo Đại tuyên bố độc lập ngày 11 tháng 3 năm 1945, thu hồi chủ quyền trên danh nghĩa ở ba kỳ, tiếp sau đó là Campuchia ngày 13 tháng 3 và Lào ngày 8 tháng 4. Trong tuyên bố của Bảo Đại thì Việt Nam hủy bỏ các Hiệp ước Bảo hộ trước kia với Pháp.
09 Tháng Chín 2014(Xem: 10394)
Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, cựu Đại sứ Việt Nam tại Bắc Kinh, vừa có bài viết đăng trên mạng internet, cảnh báo giới lãnh đạo Việt Nam không nên lơ là cảnh giác trước Trung Quốc khi mà nước này đang tiến hành xây dựng trên bãi Gạc Ma trên Biển Đông.
31 Tháng Tám 2014(Xem: 9935)
Trái với dự đoán của người quan tâm, nhận định các cuộc biểu tình của phe ủng hộ cựu thủ tướng Yingluck Shinawatra sẽ bùng phát trên cả nước sau cuộc đảo chính quân sự ngày 22/05/2014 do quân đội Hoàng Gia Thái Lan thực hiện, nhưng cho đến nay, khi thủ lĩnh đảo chính – tướng Prayuth Chan-ocha lên làm thủ tướng, đất nước Thái vẫn khá bình yên.
26 Tháng Tám 2014(Xem: 10435)
Tôi đọc bài “Nhìn lại 45 năm để soi chính mình”. Đây là bài tường thuật của Mai Hương trên báo Tuổi Trẻ (TP. HCM) về hai ý kiến của hai Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương trong Hội nghị toàn quốc hướng dẫn kỷ niệm 45 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (đúng ra nên nói là cố chủ tịch).
25 Tháng Tám 2014(Xem: 10298)
Sách Cổ Học Tinh Hoa kể chuyện: “Ông Tăng Sâm ở đất Phi, ở đấy có kẻ trùng danh với ông giết chết người. Một người hớt hải chạy đến báo mẹ ông Tăng Sâm rằng: ‘Tăng Sâm giết người’. Bà mẹ nói : ‘Chẳng khi nào con ta lại giết người’. Rồi bà điềm nhiên ngồi dệt cửi. Một lúc lại có người đến bảo: ‘Tăng Sâm giết người’. Bà mẹ không nói gì, cứ điềm nhiên dệt cửi .
21 Tháng Tám 2014(Xem: 9441)
Thượng Nghị sĩ John McCain của đảng Cộng Hòa và Thượng Nghị sĩ Sheldon Whitehouse của đảng Dân Chủ đã vào tận Việt Nam, tổ chức cuộc họp báo tại Hà Nội vào ngày 8/8 vừa qua để nói về viễn cảnh mới của quan hệ Mỹ Việt chuẩn bị đánh dấu 20 năm (1995-2015) bình thường hóa quan hệ ngoại giao.
17 Tháng Tám 2014(Xem: 11389)
Văn Hóa Magazine Online nhận được E-mail từ bạn đọc và từ Viet Art Center vietartcenter@aol.com, một thư ngỏ của Ô. Phan Kỳ Nhơn, Chủ tịch Liên Ủy Ban Chống CS & Tay Sai và một của Đức Cha Dominic Mai Thanh Lương, Giám mục Phụ tá Giáo phận Orange.
15 Tháng Tám 2014(Xem: 8366)
Sự kiện hai Thượng nghị sĩ Mỹ là John McCain (đảng Cộng hòa, bang Arizona) và Sheldon Whitehouse (đảng Dân chủ, bang Rhode Island) đến thăm Việt Nam một cách khá bất ngờ, trong ba ngày kể từ 08/08/2014 đã gây chú ý trong dư luận.
12 Tháng Tám 2014(Xem: 10314)
Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry tại Hội nghị Ngoại trưởng khối 10 nước ASEAN lần thứ 47-AMM47. Đề nghị của phía Mỹ là phải ngưng tất cả mọi hoạt động, mọi leo thang trên Biển Đông.
07 Tháng Tám 2014(Xem: 8762)
Trong một cuộc họp khẩn cấp kéo dài đến tối khuya Chủ Nhật hôm trước, Hội Đồng này đã thông qua một lời nhận định mạnh mẽ nhất về cuộc chiến này, dưới hình thức “một bản thông báo cấp tổng thống” (presidential statement) lên tiếng yêu cầu đôi bên hãy tức thời ngưng bắn để có thể thực hiện được một cuộc trợ giúp và cứu trợ cần thiết cho khối dân Palestine khốn khổ đang nằm trong hai lằn lửa đạn.
04 Tháng Tám 2014(Xem: 9953)
Nhưng tôi không khỏi có cảm giác đó chính là những gì ông muốn nói khi được hỏi về sự phát triển của vùng cao nguyên ở Việt Nam trong cuộc gặp tình cờ tại miền nam nước Pháp. Chính xác hơn ông Nguyên Ngọc nói về "lời nguyền tài nguyên".
31 Tháng Bảy 2014(Xem: 10068)
Ngoại trừ các đảng viên nắm quyền, đa số các đảng viên đã không còn tin vào chủ nghĩa xã hội? Đa số các đảng viên về hưu ‘không còn tha thiết với con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội nữa’, một đảng viên kỳ cựu tham gia ký tên vào thư ngỏ gửi Ban chấp hành Trung ương Đảng nói với BBC.
28 Tháng Bảy 2014(Xem: 10302)
Đã hơn một tuần kể từ khi Trung Quốc di chuyển giàn khoan 981, dù có một vài nghi ngại nhưng nhìn chung dư luận Việt Nam đã tương đối lắng dịu, đặc biệt với sự xuất hiện của siêu bão Ramasun và vụ tai nạn máy bay MH17.