Dân Chủ Như Ánh Sáng

23 Tháng Chín 201312:00 SA(Xem: 11823)

Ts. Nguyễn Đình Thắng

Ngày 18/09/2013

Nhân dịp Ngày Quốc Tế Dân Chủ (International Day of Democracy) 15 tháng 9, hôm nay nhiều chục nhà lập pháp từ 18 quốc gia dân chủ trên thế giới tề tựu ở Quốc Hội Hoa Kỳ để chia sẻ kinh nghiệm và bàn luận kế hoạch đẩy rộng trào lưu dân chủ toàn thế giới.

Trong số quan khách tham dự, tôi quý nhất là Bà Natalia Gherman, Phó Thủ Tướng kiêm Ngoại Trưởng và đặc trách Hội Nhập Âu Châu của Moldova, một quốc gia nhỏ bé với dân số chỉ ngót nghét 3.5 triệu người. Quốc gia này thoát khỏi ách thống trị của Liên Xô và tuyên bố độc lập năm 1991, nhưng đến nay vẫn bị áp lực nặng nề từ anh hàng xóm khổng lồ. Để bảo toàn nền độc lập và dân chủ, Moldova quyết tâm hội nhập vào cộng đồng Âu Châu. Nga trừng phạt bằng áp lực chính trị và bao vây kinh tế.

Dù nhỏ bé và nghèo nhất Âu Châu, Moldova vẫn không chùng bước. Bà Gherman tuyên bố: “Chúng tôi sẽ chiến thắng.” Cách đây hai năm một số quốc gia dân chủ đã hợp sức hỗ trợ cho nhân dân Moldova trước cuộc đọ sức bất cân xứng.

Biết bao người Việt ở hải ngoại và ở trong nước cũng thiết tha với dân chủ. Thế mà hơn 38 năm trôi qua, cuộc tranh đấu cho dân chủ của chúng ta vẫn còn dậm chân tại chỗ. Hay là chúng ta làm chưa đúng việc?

Thế, đâu là việc đúng?

Chỉ có dân chủ khi thế và lực của dân vững mạnh hơn thế và lực của chế độ, vững mạnh đến mức người dân có thể sa thải chế độ nào họ không thích và thiết lập chế độ mà họ mong muốn.

 image049

Tham luận đoàn gồm các nhà lập pháp từ nhiều quốc gia dân chủ, Quốc Hội Hoa Kỳ, ngày 18/09/13 (ảnh BPSOS)

Muốn thế thì dân trước hết phải có ý thức và ý chí để tự bảo vệ quyền và lợi ích của mình. Thiếu ý thức và ý chí thì người ta sẽ tiếp tục trong tư thế quỳ, chứ chưa thể từ từ đứng thẳng lên để rồi vươn vai hành động. Ý thức và ý chí ấy tôi gọi là dân khí.

Đứng lên rồi, họ lại còn phải tập hợp để tạo thế và tổ chức để tạo lực. Và điều này chỉ xảy ra khi có một đội ngũ tiên phong đủ đông và đủ vững chãi để xúc tác. Và đội ngũ tiên phong này lại cần có những tổ chức làm phương tiện huy động quần chúng. Các tổ chức như vậy được gọi là tổ chức xã hội công dân.

Như thế, những ai mưu cầu dân chủ cho đất nước thì nhất thiết phải cùng lúc phát huy ba yếu tố nền tảng cho dân chủ: dân khí, đội ngũ tiên phong, và các tổ chức xã hội công dân. Nền tảng ấy, chúng ta phải đổ công xây dựng và bảo tồn chứ không thể khác hơn, không thể tự dưng mà có.

Có người đã hiểu lầm rằng cứ đẩy lùi độc tài thì dân chủ sẽ đến. Họ không đặt trọng tâm vào việc xây dựng các yếu tố nền tảng ấy và nhiều khi còn làm cho chúng mai một đi: dân hoang mang và mất niềm tin vì chỉ nhận được lời hô hào thay vì những hướng dẫn đích đáng và yểm trợ hiệu quả; đội ngũ tiên phong hao tổn dần vì bị đẩy vào thế trơ trụi một mình trước bạo lực; các nhóm xã hội công dân vừa nhen nhúm đã sớm tàn lụi vì bị xâm nhập, giành, kéo bởi đảng này, tổ chức kia từ hải ngoại.

Chúng ta có thể ví von dân chủ như ánh sáng và độc tài như bóng tối. Nếu quan niệm rằng cứ chống bóng tối, ắt ánh sáng sẽ đến, thì sẽ chẳng bao giờ thoát khỏi tăm tối cho dù đến khi sức mòn lực kiệt. Chỉ khi nào chúng ta đem ánh sáng đến thì bóng tối tự nó lùi đi. Cũng vậy, chỉ tập trung chống độc tài thì sẽ chẳng bao giờ có dân chủ. Chỉ khi nào chúng ta từng bước xây dựng nền tảng dân chủ, thì độc tài tự nó từng bước lùi đi.

Tư duy sai thì sẽ chọn sai việc.

Làm sai việc thì sẽ không đạt kết quả mong muốn.

Sau hơn 38 năm miệt mài mà chưa đạt kết quả mong muốn, chúng ta phải tự hỏi, hay là đã làm sai việc? Hay là đã miệt mài chống bóng tối với đôi tay không cầm đuốc?

Quan trọng vô cùng là làm đúng việc.

Còn làm cách nào, thì đó là chủ đề của buổi họp mặt hôm nay của các nhà lập pháp đến từ các quốc gia dân chủ trên thế giới. Trong đó có các nền dân chủ lâu đời như Hoa Kỳ, Úc, Đức… và cũng có những nền dân chủ non trẻ như Lithuania, Ba Lan, Moldova… Họ tìm cách để sao mỗi người một bó đuốc, cùng nhau đưa ánh sáng dân chủ đến các nơi còn bị bao phủ bởi bóng tối độc tài. Có những điều nơi họ mà chúng ta cần dày công học hỏi và đổ sức thực hiện.

Vào lúc nghỉ giữa giờ, tôi đến gặp bà Phó Thủ Tướng và Ngoại Trưởng Gherman để ngỏ lời thán phục chính quyền và nhân dân Moldova. Khi chúc bà thành công trong sứ mạng bảo vệ nền dân chủ phôi thai ở đất nước nhỏ bé này, tôi nghĩ thầm, “Tội cho đất nước Việt Nam, đến bao giờ mới được như Moldova?”

Nhìn quanh, tôi thấy hình như mình là người Việt duy nhất ở trong phòng./

25 Tháng Tám 2014(Xem: 12420)
Sách Cổ Học Tinh Hoa kể chuyện: “Ông Tăng Sâm ở đất Phi, ở đấy có kẻ trùng danh với ông giết chết người. Một người hớt hải chạy đến báo mẹ ông Tăng Sâm rằng: ‘Tăng Sâm giết người’. Bà mẹ nói : ‘Chẳng khi nào con ta lại giết người’. Rồi bà điềm nhiên ngồi dệt cửi. Một lúc lại có người đến bảo: ‘Tăng Sâm giết người’. Bà mẹ không nói gì, cứ điềm nhiên dệt cửi .
21 Tháng Tám 2014(Xem: 11356)
Thượng Nghị sĩ John McCain của đảng Cộng Hòa và Thượng Nghị sĩ Sheldon Whitehouse của đảng Dân Chủ đã vào tận Việt Nam, tổ chức cuộc họp báo tại Hà Nội vào ngày 8/8 vừa qua để nói về viễn cảnh mới của quan hệ Mỹ Việt chuẩn bị đánh dấu 20 năm (1995-2015) bình thường hóa quan hệ ngoại giao.
17 Tháng Tám 2014(Xem: 13224)
Văn Hóa Magazine Online nhận được E-mail từ bạn đọc và từ Viet Art Center vietartcenter@aol.com, một thư ngỏ của Ô. Phan Kỳ Nhơn, Chủ tịch Liên Ủy Ban Chống CS & Tay Sai và một của Đức Cha Dominic Mai Thanh Lương, Giám mục Phụ tá Giáo phận Orange.
15 Tháng Tám 2014(Xem: 10154)
Sự kiện hai Thượng nghị sĩ Mỹ là John McCain (đảng Cộng hòa, bang Arizona) và Sheldon Whitehouse (đảng Dân chủ, bang Rhode Island) đến thăm Việt Nam một cách khá bất ngờ, trong ba ngày kể từ 08/08/2014 đã gây chú ý trong dư luận.
12 Tháng Tám 2014(Xem: 12104)
Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry tại Hội nghị Ngoại trưởng khối 10 nước ASEAN lần thứ 47-AMM47. Đề nghị của phía Mỹ là phải ngưng tất cả mọi hoạt động, mọi leo thang trên Biển Đông.
07 Tháng Tám 2014(Xem: 10401)
Trong một cuộc họp khẩn cấp kéo dài đến tối khuya Chủ Nhật hôm trước, Hội Đồng này đã thông qua một lời nhận định mạnh mẽ nhất về cuộc chiến này, dưới hình thức “một bản thông báo cấp tổng thống” (presidential statement) lên tiếng yêu cầu đôi bên hãy tức thời ngưng bắn để có thể thực hiện được một cuộc trợ giúp và cứu trợ cần thiết cho khối dân Palestine khốn khổ đang nằm trong hai lằn lửa đạn.
04 Tháng Tám 2014(Xem: 11755)
Nhưng tôi không khỏi có cảm giác đó chính là những gì ông muốn nói khi được hỏi về sự phát triển của vùng cao nguyên ở Việt Nam trong cuộc gặp tình cờ tại miền nam nước Pháp. Chính xác hơn ông Nguyên Ngọc nói về "lời nguyền tài nguyên".
31 Tháng Bảy 2014(Xem: 11844)
Ngoại trừ các đảng viên nắm quyền, đa số các đảng viên đã không còn tin vào chủ nghĩa xã hội? Đa số các đảng viên về hưu ‘không còn tha thiết với con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội nữa’, một đảng viên kỳ cựu tham gia ký tên vào thư ngỏ gửi Ban chấp hành Trung ương Đảng nói với BBC.
28 Tháng Bảy 2014(Xem: 12366)
Đã hơn một tuần kể từ khi Trung Quốc di chuyển giàn khoan 981, dù có một vài nghi ngại nhưng nhìn chung dư luận Việt Nam đã tương đối lắng dịu, đặc biệt với sự xuất hiện của siêu bão Ramasun và vụ tai nạn máy bay MH17.
25 Tháng Bảy 2014(Xem: 10536)
Giáo sư Tương Lai cho biết sáng qua, khi đọc nội dung tuyên bố của tổ chức Diễn đàn Xã hội Dân sự (một tổ chức phản động chống Nhà nước) đã lên tiếng quyết liệt phản đối âm mưu lợi dụng tình hình phức tạp trên Biển Đông hiện nay để thực hiện mưu đồ chính trị của tổ chức này.
22 Tháng Bảy 2014(Xem: 10820)
“Trong tình hình đất nước Việt Nam chúng ta ngày nay, những người tham gia đấu tranh – qua hình thức xã hội dân sự (XHDS) hay đảng chính trị (ĐCT) – hầu hết là những người lý tưởng, sẵn sàng hy sinh hạnh phúc cá nhân cho đại nghĩa. Lãnh đạo Hà Nội sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn để triệt tiêu các đoàn thể không nằm trong khuôn khổ của chế độ, nên những người có lòng đối với dân tộc và đất nước càng phải đoàn kết, gắn bó với nhau hơn bất kể phương thức đóng góp cho đại cuộc là XHDS hay ĐCT.
21 Tháng Bảy 2014(Xem: 11874)
Thế là chuyện lạ đã xảy ra...Quốc Hội Hoa Kỳ đã nhất trí thông qua Nghị Quyết về biển Đông, yêu cầu Trung Quốc quay về nguyên trạng trước ngày 1/5/2014, tức là yêu cầu TC rút giàn khoan 981, một việc mà Quốc Hội Việt Nam đã không dám làm, đã không thể làm và thực sự đã không làm...
17 Tháng Bảy 2014(Xem: 11178)
Sáng ngày 16/7, trang nhà của Bộ ngoại giao Trung Quốc đã chính thức xác nhận giàn khoan Hải Dương 981 đã di dời ra khỏi vùng biển của Việt Nam và đang hướng về đảo Hải Nam. Tin này cũng được báo Tuổi Trẻ Online ngày 16/5 loan tải dẫn lời của ông Ông Hà Lê, Phó Cục trưởng Cục kiểm ngư thuộc Bộ Ngư nghiệp và Phát triển nông thôn của CSVN.
15 Tháng Bảy 2014(Xem: 10951)
Ngày 4 tháng 7 năm 2014 Hội Nhà báo độc lập Việt Nam (HNBĐLVN) tên tiếng Anh là Independent Journalists Association of Vietnam (IJAVN) công khai tuyên bố thành lập nhằm “Làm thế nào để báo chí và các nhà báo cất được tiếng nói theo đúng nghĩa của hai từ “tự do”?
13 Tháng Bảy 2014(Xem: 13812)
Nhớ lại những ngày đầu năm 1973. Sau đợt ném bom Hà Nội những ngày Giáng Sinh tháng 12 năm 1972. Hội nghị Paris họp lại. Hai bên ngả ngũ rất nhanh. Không khí Hà Nội hân hoan, mọi việc khẩn trương, ngừng bắn, hòa bình đến nơi rồi. Trong tầm tay. Phía Mỹ mệt mỏi ra mặt, chỉ muốn quên 2 chữ Việt Nam cho sớm nhất. Phía ‘’ta’’ lúc ấy cũng mệt mỏi, Bắc Kinh hòa hoãn với Mỹ, thậm chí chìa tay bè bạn để cô lập Liên Xô.
10 Tháng Bảy 2014(Xem: 10882)
Những người bạn trẻ mới ra tù như Nguyễn Tiến Trung và Đỗ Thị Minh Hạnh đều thốt lên với gương mặt rạng rỡ đến ngỡ ngàng “Thật không thể tin nổi!”.
08 Tháng Bảy 2014(Xem: 11904)
Một nhà nghiên cứu hải quân của Mỹ nhận định trên nhật báo New York Times rằng Trung Quốc nhiều khả năng sẽ chiến thắng ‘trong mọi kịch bản có thể’ nếu xảy ra chiến sự với Việt Nam.
06 Tháng Bảy 2014(Xem: 10738)
Để có một xã hội dân sự đúng nghĩa và hiệu quả, Tự do Ngôn luận là một quyền không thể thiếu. Một khi chính kiến và ý kiến của mọi thành phần xã hội có được môi trường biểu hiện một cách tự do, thì tinh thần dân chủ mới có điều kiện thực thi.
03 Tháng Bảy 2014(Xem: 11542)
Nhà báo Bùi Tín hiện sống tự do ở Pháp, là một nhà báo chuyên nghiệp, một nhà bình luận thời sự quốc tế, và là cộng tác viên thường xuyên của đài VOA. Đối tượng chính của nhà báo Bùi Tín là giới trí thức trong và ngoài nước, đặc biệt là tuổi trẻ Việt Nam quan tâm đến quê hương tổ quốc.
01 Tháng Bảy 2014(Xem: 10925)
Năm 16 tuổi, tôi tình nguyện đi bộ đội khi bom Mỹ ném quanh Hà Nội và cuộc chiến trực tiếp cầm súng đã làm tôi hết cả tuổi xanh. Hòa bình trở về, bao nhiêu năm sau, nỗi ám ảnh bởi những gì trải qua trong chiến tranh luôn gây cho tôi những cơn mơ khủng khiếp