Phát hiện bộ Linga - Yoni Chăm Pa lớn nhất từ trước đến nay

07 Tháng Năm 20177:58 CH(Xem: 2785)

"VĂN HÓA ONLINE-CALIFORNIA"  THỨ  HAI  08  MAY  2017


Phát hiện bộ Linga - Yoni Chăm Pa lớn nhất từ trước đến nay


05/05/2017


TTO - Khai quật tháp Chăm Núi Bút, Quảng Ngãi, các chuyên gia phát hiện một bộ Linga - Yoni thuộc văn hóa Chăm Pa lớn nhất từ trước đến nay cùng nhiều hiện vật quý ghi dấu một thời kỳ lịch sử của dải đất miền Trung.


image053Tiến sĩ Vũ Quốc Hiển (trái) đánh giá những hiện vật này có giá trị cả về mặt văn hóa lẫn lịch sử vô cùng quý hiếm, giải mã nhiều câu hỏi của quá khứ - Ảnh: TRẦN MAI


Chiều 5-5, tại Sở Văn hóa - thể thao và du lịch Quảng Ngãi đã diễn ra buổi báo cáo sơ bộ kết quả khai quật khẩn cấp tháp Núi Bút. Tiến sĩ Vũ Quốc Hiển, nguyên phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia, chủ trì khai quật cho biết phần móng tháp làm bằng đá ong còn nguyên vẹn rất hiếm thấy ở Việt Nam. 


Trao đổi với PV Tuổi Trẻ về gian thờ của tháp Núi Bút so với những tháp khác ở Việt Nam, ông Hiển cho biết: “Gian thờ tương đương với tháp Bà Po Nagar (Nha Trang) và tháp Nhạn (Tuy Hòa). Tháp Núi Bút có khoảng giữa không đặc đá ong, đây chính là trung tâm tháp nơi đặt vật thờ là bộ Linga - Yoni”.


109 hiện vật được phát hiện tại di tích tháp Núi Bút bao gồm nhiều chất liệu khác nhau như: đất nung, gốm sứ có men, đá… có niên đại từ thế kỷ thứ X đến XIII. Trong đó có những hiện vật quý như: hai tượng Kinnari bằng đất nung đã phai màu và không còn nguyên vẹn, một đầu tượng rắn Naga, một số mảnh trang trí góc tháp bằng đá có hình tia lửa…


“Đặc biệt là cuộc khai quật này đã phát hiện bộ Linga - Yoni thuộc văn hóa Chăm Pa còn nguyên vẹn có kích thước lớn nhất từ trước đến nay: Linga đường kính 40cm, cao 43cm. Yoni dài 168cm, rộng 124,4cm, dày 25,5cm.


Hiện vật này xứng đáng là bảo vật quốc gia. Trong thời gian tới sẽ hoàn thành hồ sơ đề nghị công nhận bộ Linga - Yoni này là bảo vật quốc gia” - ông Hiển cho biết.


Ngoài ra, còn có nhiều đĩa sứ men trắng. Khi chắp nối lại, các chuyên gia nhận định đây là đĩa sứ thời Tống có niên đại thế kỷ XI tương đồng với niên đại xây dựng tháp Núi Bút.


Điểm lạ lùng nữa là dù có một số hiện vật xứng tầm bảo vật quốc gia, nhưng đến trước cuộc khai quật vừa diễn ra tháp Chăm Núi Bút chưa có trong danh sách di tích Chăm Pa được thống kê khảo cứu.


Trong buổi báo cáo này, tỉnh Quảng Ngãi cũng đang tính toán đến phương án bảo vệ hiện vật ngay tại hiện trường với mái che để phục vụ tham quan, thay vì đưa hiện vật vào bảo tàng gây mất giá trị.


Một số hình ảnh hiện vật thu được từ khai quật:


Hiện vật trang trí góc tháp hình tia lửa vật liệu đá - Ảnh: TRẦN MAI


image054

Viên gạch xây dựng này có dấu vết gia công đinh ba thể hiện được cách thức xây dựng của người Chăm Pa cuối thế kỷ XI - Ảnh: TRẦN MAI


image055

Hiện vật đầu tượng rắn Naga - Ảnh: TRẦN MAI


image056 Hiện vật đầu tượng Nam thần - Ảnh: TRẦN MAI


image057

Hiện vật tượng Kinari bị mất đầu, cánh đang chắp tai - Ảnh: TRẦN MAI


image058

Hiện vật đầu tượng Nam thần khá lạ so với nhiều tượng nam thần tương tự của văn hóa Chăm Pa khi được làm bằng đất nung - Ảnh: TRẦN MAI


image051

Bộ Linga - Yoni thuộc văn hóa Chăm Pa lớn nhất từ trước đến nay được phát hiện ở tháp Núi. Ảnh TRẦN MAI


TRẦN MAI


Trả lại đúng vị trí cho bộ linga-yony lớn nhất Đông Nam Á


29/05/2008


TTO - Tin từ Sở Văn hóa-thể thao-du lịch Lâm Đồng cho biết: Ban quản lý di tích Cát Tiên đang phối hợp với các nhà khoa học nghiên cứu tái định vị để tiến hành đưa bộ linga-yony vào bảo quản tại gò 1a di tích khảo cổ học Cát Tiên; đồng thời tiến hành làm mái che cho bộ linga-yony này để phục vụ cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích cũng như để du khách đến nghiên cứu, tham quan phục vụ du lịch trong thời gian tới.


Bộ linga-yony này nặng khoảng 4 tấn được tìm thấy năm 1996; linga cao 2,10m, đường kính 0,7m; yony có cạnh dài 2,26m. Các nhà khoa học nhận định đây là bộ linga-yony lớn nhất trong các công trình chịu ảnh hưởng của Ấn Độ giáo tại Việt Nam và Đông Nam Á.


Tổng kinh phí cho công trình này khoảng 2 tỷ đồng và dự kiến đến cuối tháng 6 năm nay sẽ hoàn thành. NGÔ PHƯỚC TUẤN

Bình Định: lần đầu tiên phát hiện tượng Yoni

22/12/2008 16:00 GMT+7


TTO - Sở Văn hóa - thể thao & du lịch Bình Định phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu khảo cổ thuộc Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ đã tiến hành khai quật khảo cổ tháp Dương Long (xã Tây Bình, huyện Tây Sơn) lần thứ ba. Trong số hàng trăm tác phẩm điêu khắc được phát hiện, đáng chú ý có tượng Yoni hình vuông có cạnh 82cm, vòi 22cm, cao 53cm.


image059

Tượng Yoni lần đầu tiên được phát hiện tại Bình Định


Việc tìm thấy tượng Yoni tại tháp Dương Long cho thêm chứng cứ khẳng định nhóm tháp Dương Long là đền thờ thần Siva, với biểu tượng là Linga-Yoni, giúp các nhà trùng tu tôn tạo có cơ sở phục hồi không gian tâm linh cho tháp cổ.


Yoni (âm vật) là linh vật thờ biểu tượng thần Siva trong bộ đôi Yoni-Linga (dương vật), tượng trưng cho sự phồn thực của Hindu giáo xuất phát từ Ấn Độ.  N.TRẦN

Lần đầu tiên phát hiện linga bằng đồng

29/12/2003 09:11 GMT+7


TT (Lâm Đồng) - Một chiếc linga đúc bằng đồng ở nước ta lần đầu tiên được Trung tâm Khảo cổ học thuộc Viện Khoa học xã hội & nhân văn tại TP.HCM phát hiện. Hiện vật trên nằm trong lòng một đền tháp ở khu khai quật khảo cổ học ký hiệu 6B (còn gọi đồi Kiểm Lâm) thuộc xã Quảng Ngãi, huyện Cát Tiên, Lâm Đồng. Chiếc linga có chiều cao đến 51cm, ngang 24cm, nặng hơn 9kg và được đúc rỗng dày 5mm.


image060

Chiếc linga có chiều cao đến 51cm, ngang 24cm, nặng hơn 9kg và được đúc rỗng dày 5mm


TT (Lâm Đồng) - Một chiếc linga đúc bằng đồng ở nước ta lần đầu tiên được Trung tâm Khảo cổ học thuộc Viện Khoa học xã hội & nhân văn tại TP.HCM phát hiện. Hiện vật trên nằm trong lòng một đền tháp ở khu khai quật khảo cổ học ký hiệu 6B (còn gọi đồi Kiểm Lâm) thuộc xã Quảng Ngãi, huyện Cát Tiên, Lâm Đồng. Chiếc linga có chiều cao đến 51cm, ngang 24cm, nặng hơn 9kg và được đúc rỗng dày 5mm.


Người xưa đã đặt trùm chiếc linga kim loại rỗng nói trên lên một thanh cuội tự nhiên có hình dạng rất giống một linga dài chừng 90cm để thờ.


Ở một điểm khai quật khác cách điểm nói trên chừng 1,5km, các nhà khoa học cũng đã khai bóc ra một khu đền tháp khá đồ sộ trải rộng trên diện tích đến hơn 1.000m2, nằm trên một ngọn đồi cao nhìn xuống dòng sông Đồng Nai theo hướng đông. Các nhà khoa học cho biết đã tìm thấy tại đây hai tượng Ganesa và Uma (những vị thần trong tín ngưỡng Bà La Môn giáo) được tạc từ một loại đá có màu xanh đen. HÀNG TÌNH
01 Tháng Mười 2014(Xem: 5930)
Dân ca Ví, Giặm là “thổ sản” độc đáo trong kho tàng dân ca Nghệ Tĩnh, thể hiện đậm nét bản sắc riêng của con người xứ Nghệ. Hát Ví, hát Giặm đã tồn tại hàng trăm năm nay trong đời sống nhân dân xứ Nghệ, được lưu truyền qua nhiều thế hệ cho đến ngày nay.
08 Tháng Chín 2014(Xem: 8254)
Doãn Quốc Sỹ là một nhà văn, nhà giáo nổi tiếng tại miền Nam Việt Nam từ trước 1975. Ông đã dậy học tại các trường Trung học như Nguyễn Khuyến (Nam Định) Chu Văn An (Hà Nội) Trần Lục (Sài Gòn). Làm Hiệu trưởng trường Trung học Hà Tiên, Giáo sư trường Trung học Hồ Ngọc Cẩn, Giáo sư trường Đại học Văn khoa Sài Gòn và Đại học Sư phạm Sài Gòn Giữa thập niên 60, ông du học tại Hoa Kỳ về ngành Giáo dục và trở về nước dậy học cho tới 1975.
28 Tháng Tám 2014(Xem: 5645)
Một giá hầu bóng đang cử hành giá “Quan lớn Tuần Tranh” tại đền ngã Năm Sàigon. Khởi động cho giá hầu là ban nhạc Cung Văn gồm đàn nguyệt, đàn đáy, phách, trống chầu, trống con, sáo, ngâm hát những bài ca vinh danh vị tướng “Trấn thủ Lưu đồn” trong lịch sử Việt Nam.
21 Tháng Tám 2014(Xem: 6718)
Trước mắt tôi là sưu tập Văn Nghệ số 40 ra 3-1953. Lúc này cơ quan Hội văn nghệ đang đóng ở rừng Việt Bắc. Nhân cái chết của Stalin, tạp chí của Hội ra một số đặc biệt, không chỉ Tố Hữu mà nhiều tác giả khác có bài liên quan tới sự kiện này.
07 Tháng Tám 2014(Xem: 5810)
Nhân câu chuyện bầu chọn, đề cử và chỉ định cán bộ tại Việt Nam trước Đại hội Đảng Cộng sản dự kiến vào năm 2016 đang thu hút sự chú ý của dư luận, BBC Tiếng Việt xin giới thiệu một số trích dẫn lịch sử liên quan đến chế độ quan tước và thế tập thời phong kiến để bạn đọc tham khảo:
20 Tháng Ba 2014(Xem: 6436)
Kể từ ngày 20 tháng Ba cho đến 20 tháng Năm năm 2014, Viện Lưu trữ Quốc Gia (Archives Nationales) tổ chức cuộc triển lãm với tựa đề ‘‘Quan hệ Việt-Pháp qua bốn thế kỷ’’. Sau khi được trưng bày ở Hà Nội và Sài Gòn, nay cuộc triển lãm được đưa sang Paris, trong khuôn khổ chương trình Năm Việt Nam tại Pháp.
06 Tháng Ba 2014(Xem: 6596)
Chùa Hương (Hà Nội), đến hẹn lại lên, sau Tết Nguyên đán Canh Dần 2010, chỉ trong duy nhất cái ngày khai hội thôi, đất Phật đã đông đến kỷ lục: 6 vạn lượt khách/ngày! Bên cạnh tắc đường, trộm cắp, chèn ép khách..., nạn xả thịt thú rừng diễn ra ngang nhiên và kinh hoàng.
23 Tháng Hai 2014(Xem: 4730)
Dưới đây là bài nói chuyện có ghi âm của Ls Lâm Lễ Trinh trong buổi giới thiệu sách “Tuyết Xưa, Viết về Văn học” của Gs Trần Ngọc Ninh ngày 29.9.2002 tại Viện Việt Học, Intitute of Vietnamese Studies, ở số 15355 Đại lộ Brookhurst, Westminster, Californie
06 Tháng Hai 2014(Xem: 9249)
Vào những ngày đầu xuân, Người Việt có thú vui là đi xem quẻ đầu năm, xem gia đạo có được yên lành ấm no trong năm mới hay không? Cũng vì thế, mời quý thính giả cùng đến với Hòa Ái và chiêm tinh gia Phước Lộc để nghe chia sẻ về quẻ “kỳ môn độn giác” của năm Giáp Ngọ.
11 Tháng Mười Hai 2013(Xem: 7248)
Đờn ca tài tử Nam Bộ của Việt Nam vừa được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Quyết định trên được đưa ra tại phiên họp ngày 5/12 của Ủy ban Liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 8 của UNESCO diễn ra ở Baku, Azerbaijan, từ ngày 2/12-7/12, Thông tấn xã Việt Nam đưa tin.
25 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5749)
Theo ông, Tổng thống Eisenhower (Jan1953-Jan 1961) cho rằng nếu Đông dương mất về tay CS sẽ là mối đe dọa Mỹ nhưng người Mỹ không muốn đưa quân vào (1). Năm 1954 Eisenhower nói nếu Đông Dương mất, Đông Nam Á sẽ mất theo y như ván cờ Domino, Mỹ đã thỏa thuận với khối SEATO (2) để bảo vệ Đông Dương và đã bơm 7 tỷ viện trợ quân sự kinh tế cho Việt Nam Cộng Hòa từ 1955-1961.
21 Tháng Mười Một 2013(Xem: 6700)
Ngày 19 tháng 11 năm 1863, Abraham Lincoln, đứng trên một cánh đồng ở Pennsylvania đã đọc bài diễn văn ngắn trước đám đông mà có lẽ chính những người có mặt cũng khó có thể nghe được từng lời ông nói.
17 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5930)
Theo các nhà ngữ học thì tiếng Mỹ là thứ tiếng nói vay mượn rất nhiều từ ngữ của các tiếng khác trên khắp thế giới, vì vậy mà nó rất dồi dào và sống động, nó là tiếng nói số một của loài người hiện nay Theo tôi thì tiếng Việt cũng không thua kém chi. Nó đang đứng thứ 12 về số đông người nói [83 triệu] và đang lan ra khắp thế giới tự do từ cái biến cố 1975.
05 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5357)
Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, có rất ít phụ nữ nổi bật trên chính trường. Đấy không phải là bởi vì phụ nữ nước ta không có tài làm chính trị, mà bởi vì ngày xưa phụ nữ luôn bị kềm kẹp trong cái câu “tam tòng tứ đức”, luôn sống trong cái cảnh “khuê môn bất xuất”. Chính vì thế, nhân vật nữ nào được nổi bật thì ất phải là kiệt xuất lắm. Và cách đây hơn 800 năm, lịch sử Đại Việt đã biết đến một phụ nữ kiệt xuất có tài kinh bang tế thế: Thái Hậu Ỷ Lan.
24 Tháng Mười 2013(Xem: 7224)
Từ sự kiện: “Thỏa thuận về việc thành lập Viện Khổng Tử tại Trường Đại học Quốc gia Hà Nội” được đề cập đến trong tuyên bố chung ngày 15/10/2013 sau chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, nhiều nhân sỹ trí thức trong nước đã lên tiếng lo ngại về mục đích thật sự của nó.
21 Tháng Mười 2013(Xem: 4737)
Trong những thập niên gần đây, nhân chủng học là ngành khoa học thực hiện được nhiều tiến bộ vượt bực trong công trình nghiên cứu để tìm đáp số cho các vấn đề liên hệ đến đời sống con người . Văn hóa là khái niệm chủ yếu cùa nhân chủng học.Tuy nhiên đến nay , các học giả vẫn chưa hoàn toàn đồng ý với nhau về định nghĩa chung của văn hóa .
01 Tháng Mười 2013(Xem: 6138)
Hai năm trước, khi đến thăm Bảo tàng Quốc gia Malaysia ở Kualar Lumpur, tôi đã thấy nhà rông, cồng chiêng và cột nhà mồ như ở Tây Nguyên, Việt Nam và hiểu rằng văn minh Đông Nam Á cổ đã trải rộng thế nào ở châu Á lục địa.
04 Tháng Bảy 2013(Xem: 4974)
Hoa Kỳ lập quốc 1776 có 4 triệu dân, ngày nay 2013 có 314 triệu. Qua hai trăm ba mươi năm gia tăng 310 triệu.-- Năm 1976 người Việt tại Mỹ có 170 ngàn, ngày nay có 1 triệu 700 ngàn.
24 Tháng Sáu 2013(Xem: 7438)
Non nước hữu tình với cảnh ngư dân và bầy trâu, bãi biển thơ mộng với làn nước trong xanh như ngọc đổ ra biển Đông đã tạo cho phố cổ Hội An một nét đẹp yên bình quyến rũ du khách.