VĂN HÓA ONLINE - CUBA – THỨ HAI 02 MAR 2026
VĂN HÓA ONLINE
02/3/2026 (tổng hợp)
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gặp ‘El Cangrejo’ tại Saint Kitts; El và ai?
Thursday, February 26, 2026 - 1:31 PM
Ngoại Trưởng Mỹ Marco Rubio tại hội nghị thượng đỉnh CARICOM. Ảnh © X/Bộ trưởng Marco Rubio
Các quan chức Mỹ thân cận với Ngoại trưởng Marco Rubio đã có cuộc gặp kín đáo hôm thứ Tư với Raúl Guillermo Rodríguez Castro, cháu nội trai của Raúl Castro và là một nhân vật có ảnh hưởng trong cơ cấu quyền lực Cuba, bên lề hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo CARICOM ở vùng biển Caribbean.
Theo nhiều nguồn tin quen thuộc với các cuộc thảo luận được tờ Miami Herald trích dẫn, cuộc gặp diễn ra tại một khách sạn gần địa điểm tổ chức Hội nghị thường kỳ lần thứ 50 của Hội nghị các nguyên thủ quốc gia Cộng đồng Caribbean (CARICOM).
Rodríguez Castro, được biết đến ở Cuba với biệt danh "El Cangrejo", được cho là đã đến Saint Kitts cùng với một quan chức phụ trách nghi lễ và rời đảo cùng ngày. Hiện chưa rõ liệu chính Ngoại trưởng Rubio có tham gia vào cuộc gặp này hay không, mặc dù sự hiện diện của ông tại hội nghị thượng đỉnh và việc nhóm của ông liên lạc với cháu nội trai của Castro củng cố nhận định rằng chính quyền Trump coi ông là một người đối thoại chủ chốt trong quá trình đối thoại hiện tại với Havana.
Mặc dù Rodríguez Castro không giữ chức vụ chính thức nào trong chính phủ hay Đảng Cộng sản, ông được coi là cố vấn và người thân cận nhất của Raúl Castro. Ông cũng có liên quan đến việc giám sát tập đoàn quân sự GAESA, kiểm soát nhiều lĩnh vực lớn của nền kinh tế Cuba.
Rodríguez Castro cháu nội trai của Raúl Castro
Các nguồn tin cho biết với tờ Herald rằng trọng tâm của các cuộc đàm phán xoay quanh khả năng nới lỏng dần các lệnh trừng phạt của Mỹ để đổi lấy những thay đổi kinh tế "từng tháng một" từ phía lãnh đạo Cuba. Tuy nhiên, các nguồn tin khác nhấn mạnh rằng vẫn chưa có thỏa thuận cuối cùng.
Theo báo cáo, một nhà ngoại giao vùng Caribe cho biết trong các cuộc nói chuyện riêng với các nhà lãnh đạo khu vực, Ngoại trưởng Rubio cho biết các cuộc đàm phán với chính phủ Cuba "đang tiến triển rất tốt", mặc dù ông nói rõ rằng Washington không muốn kéo dài sự tồn tại của chế độ này.
Trong hội nghị thượng đỉnh, tổng thống Guyana, Irfaan Ali, xác nhận rằng khả năng CARICOM tham gia vào khuôn khổ khu vực để hỗ trợ quá trình chuyển đổi tiềm năng ở Cuba đã được thảo luận.
Về phần Thủ tướng Jamaica, Andrew Holness, ủng hộ đối thoại mang tính xây dựng giữa Washington và Havana để thúc đẩy ổn định và cải cách.
Khi được báo chí hỏi, Ngoại trưởng Rubio đã tránh xác nhận trực tiếp các cuộc tiếp xúc với Rodríguez Castro. Ông trả lời: “Tôi sẽ không bình luận về bất kỳ cuộc trò chuyện nào mà chúng tôi có thể đã có”, mặc dù ông lưu ý rằng Hoa Kỳ sẵn sàng lắng nghe các đề xuất thay đổi từ bất kỳ quan chức Cuba nào. Ngoại trưởng tuyên bố rằng Cuba đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế “nghiêm trọng và thảm khốc” và nhắc lại rằng Washington sẽ ủng hộ “những cải cách mạnh mẽ” nhằm tạo không gian cho tự do kinh tế và cuối cùng là tự do chính trị.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò tiềm năng của khu vực tư nhân Cuba trong quá trình đó. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh đặc biệt nhạy cảm, sau các báo cáo hôm thứ Tư về vụ nổ súng giữa một tàu của Florida và một tàu tuần tra bờ biển Cuba khiến bốn người thiệt mạng. Rubo mô tả vụ việc là “bất thường” và tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ tiến hành cuộc điều tra riêng của mình. Sự kiện này cũng trùng với kỷ niệm 30 năm ngày máy bay của tổ chức Brothers to the Rescue bị bắn rơi năm 1996, một sự kiện đã làm gián đoạn các cuộc đối thoại song phương và dẫn đến việc siết chặt lệnh cấm vận vào thời điểm đó.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng sự cố mới này có thể được sử dụng cả ở Havana và Miami để cố gắng phá hoại cuộc đối thoại giữa Mỹ và Cuba đang diễn ra.
Trong khi đó, cuộc gặp ở Saint Kitts xác nhận rằng, bất chấp căng thẳng công khai, các kênh liên lạc giữa Washington và các nhóm thân cận nhất của chính quyền Cuba vẫn mở.
**
Raúl ‘El Cangrejo’là ai? – El không là đảng viên Cs – cháu nội của Tbt đảng Cs Cuba Rodríguez Castro từng ‘tiếp xúc’ với CIA
Ngoại trưởng Rubio và Raúl Guillermo "El Cangrejo" Rodríguez Castro, cháu nội trai của Tổng bí thư đảng Cộng sản Cuba Raúl Castro. Ảnh minh họa.
Khi được báo chí hỏi, Rubio từ chối xác nhận chi tiết: "Tôi sẽ không bình luận về bất kỳ cuộc trò chuyện nào mà chúng tôi có thể đã có."
26 febrero 2026 2:57 PM
Rodríguez Castro, được biết đến ở Cuba với biệt danh "El Cangrejo"(áo sơmi xanh) là cháu nội của Tổng bí thư đảng Cs Cuba Raúl Castro bên cạnh ông nội 84 tuổi. (Ảnh chụp màn hình © Canal Caribe – YouTube)
Theo nguồn tin từ tờ Miami Herald, một nhóm quan chức từ văn phòng Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã có cuộc hội đàm với Raúl Guillermo "El Cangrejo" Rodríguez Castro, cháu nội trai của Tổng bí thư đảng Cộng sản Cuba Raúl Castro (em ruột của Chủ tịch Fidel Castro), bên lề hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Cộng đồng Caribe (CARICOM) tại Saint Kitts và Nevis.
Cuộc gặp, được cho là diễn ra tại một khách sạn gần địa điểm tổ chức Phiên họp thường kỳ lần thứ 50 của hội nghị thượng đỉnh, được cho là có sự tham gia của các quan chức phụ trách nghi lễ do Rodríguez Castro dẫn đầu, người được coi là cố vấn thân cận nhất của Raúl Castro và có liên quan đến việc giám sát tập đoàn quân sự GAESA.
Thông tin mới này được đưa ra cùng với một báo cáo tương tự về các cuộc hội đàm giữa cá nhân này và các quan chức từ chính quyền Donald Trump, mặc dù El Cangrejo (biệt danh "Cháu trai của Raúl Castro"), không giữ chức vụ chính thức nào trong chính phủ Cuba hay Đảng Cộng sản Cuba (PCC).
Vài ngày trước, trang tin tức Axios của Mỹ, dựa trên các nguồn tin của mình, đã đưa tin về một cuộc gặp giữa Rubio và con trai của cố tướng Luis Alberto Rodríguez López Callejas.
Theo Axios, việc các cuộc tiếp xúc này diễn ra ngoài các kênh chính thức của chính phủ cộng sản phản ánh nhận thức rằng quyền lực ở quốc gia Caribe này vẫn nằm trong tay gia đình Castro, bất chấp những nỗ lực duy trì một nhân vật dân sự, Miguel Díaz-Canel, làm gương mặt đại diện cho chế độ độc tài quân sự.
Mục đích chính của “cuộc gặp mới”, theo tờ Miami Herald, là thảo luận về khả năng nới lỏng dần các lệnh trừng phạt của Mỹ để đổi lấy sự tiến bộ kinh tế hàng tháng từ giới lãnh đạo Cuba. Tuy nhiên, các nguồn tin khác làm rõ rằng một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa đạt được.
Việc Rubio được cho là đã cử nhóm của mình đến cuộc gặp này có thể cho thấy chính quyền Mỹ sẵn sàng xem xét một cách tiếp cận linh hoạt hơn với Cuba, với điều kiện là có những thay đổi cụ thể trong nền kinh tế của hòn đảo.
Về phần Rubio, người đã tránh xác nhận chi tiết cuộc gặp với Rodríguez Castro khi được báo chí hỏi, cho biết rằng Mỹ sẵn sàng lắng nghe bất kỳ đề xuất thay đổi nào đến từ các quan chức Cuba. “Tôi sẽ không bình luận về bất kỳ cuộc trò chuyện nào chúng tôi đã có,” ông nói, mặc dù ông nhấn mạnh sự sẵn lòng của đất nước mình trong việc ủng hộ “những cải cách mạnh mẽ” ở Cuba nhằm tạo không gian cho tự do kinh tế và cuối cùng là tự do chính trị.
Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ cũng nhấn mạnh rằng Cuba đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế “nghiêm trọng và thảm khốc”, khiến cho việc cải cách trở nên cấp bách. Trong bối cảnh này, ông nhấn mạnh vai trò tiềm năng của khu vực tư nhân Cuba như một động lực chính của những thay đổi này.
Ngoài El Cangrejo, Chuẩn tướng Alejandro Castro Espín, con trai của Raúl Castro và người đứng đầu Bộ Nội vụ Cuba, cũng cho đã có các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ. Carlos Cabrera Pérez, một cựu phóng viên của tờ báo nhà nước Granma, đưa tin rằng Castro Espín đã gặp một quan chức cấp cao của Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) tại Mexico.
Theo nguồn tin, các cuộc đàm phán nhằm tìm ra giải pháp khả thi cho cuộc khủng hoảng song phương giữa Cuba và Mỹ, vốn bắt nguồn từ lệnh cấm vận dầu mỏ vào thời điểm đó. Đáp lại những thông tin này, Thứ trưởng Ngoại giao Cuba, Carlos Fernández de Cossío, đã phủ nhận bất kỳ cuộc đàm phán nào với chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump. "Không có cuộc đối thoại cấp cao nào giữa chính phủ Mỹ và Cuba. Thậm chí không có bất kỳ cuộc đối thoại nào ở cấp trung gian. Chúng tôi đã trao đổi thông điệp. Những gì chúng tôi có chỉ là những cuộc trò chuyện thông thường đã diễn ra trong một thời gian dài," ông tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo La Jornada của Mexico.
Raúl Castro đứng bên phải anh ruột là lãnh tụ kháng chiến Fidel Castro. Ảnh tài liệu.
Raúl Castro bên trái anh ruột là lãnh tụ kháng chiến Fidel Castro đang hút xì gà. Ảnh tài liệu.
Raúl Castro, 94 tuổi, nguyên Tổng bí thư đảng Cs Cuba và cháu nội trai Rodríguez Castro (bên trái), được biết đến ở Cuba với biệt danh "El Cangrejo". Ảnh tài liệu.
Ngày 31 tháng 7 năm 2006, Fidel Castro xin thôi các chức vụ Chủ tịch Hội đồng nhà nước, Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Cuba và chức vụ Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang. Quốc hội Cuba bầu em trai và cũng là người bạn chiến đấu của ông là Phó chủ tịch thứ nhất, Raúl Castro, đảm nhiệm các vụ này. (theo wikipedia)
Địa hình Cuba và vị trí trong khu vực Trung Mỹ và Caribe.
Cuba là một quần đảo nằm tại Biển Caribbean, với tọa độ địa lý 21°3N, 80°00W. Cuba là hòn đảo chính, được bao quanh bởi bốn nhóm đảo lớn. Chúng gồm Colorados, Camagüey, Jardines de la Reina và Canarreos. Hòn đảo chính Cuba chiếm hầu hết diện tích đất nước (105.006 km² hay 40.543 dặm vuông) và là hòn đảo lớn thứ 17 trên thế giới theo diện tích. Hòn đảo lớn thứ hai tại Cuba là Đảo Thanh niên (Isla de la Juventud), tên cũ là Đảo Thông (Isla de la Pinos) ở phía đông nam, với diện tích 3056 km² (1180 dặm vuông). Cuba có tổng diện tích đất liền 110.860 km²; dân số chưa đến 10 triệu người thua cả thành phố Saigon hiện nay. (theo wikipedia)
Miguel Díaz-Canel
Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba kiêm Chủ tịch nước Cuba hiện nay, dân số chưa đến 10 người thua cả thành phố Saigon hiện nay vì chủ nghĩa xã hội.[KL1]
TT Trump: Mỹ sẽ ‘tiếp quản’ Cuba một cách ‘ôn hòa, hữu nghị’
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 27/02/2026 nêu khả năng « tiếp quản » Cuba một cách « ôn hòa, hữu nghị ». Phát biểu với báo giới tại Tòa Bạch Ốc, tổng thống Mỹ cho biết thêm rằng ngoại trưởng Marco Rubio đang tích cực xử lý vấn đề này.
RFI 28/02/2026
Ảnh minh họa: Tổng thống Mỹ Donald Trump quan sát các hoạt động quân sự của Mỹ tại Venezuela, cùng với ngoại trưởng Marco Rubio, tại Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida, Mỹ, ngày 03/01/2026. AP - Molly Riley
Tổng thống Trump mô tả Cuba là một quốc gia đang suy tàn cần thay đổi. Theo Reuters, khi rời Washington để đến Texas, tổng thống Mỹ Donald Trump nói : « Chính phủ Cuba đang đàm phán với chúng tôi và họ đang ở trong tình thế rất khó khăn (…) Họ không có tiền. Hiện tại họ không có gì cả, nhưng họ đang đàm phán với chúng tôi và có thể sẽ có một cuộc tiếp quản Cuba một cách hữu nghị ».
La Habana phủ nhận việc tổ chức các cuộc đàm phán cấp cao với Hoa Kỳ, nhưng không phủ nhận hoàn toàn thông tin về các cuộc trao đổi không chính thức giữa các đại diện của Mỹ và Raul Guillermo Rodriguez Castro, cháu trai của cựu lãnh đạo Cuba Raul Castro.
Raul Castro 94 tuổi và cháu trai Raul Guillermo Rodriguez Castro biệt danh "Cháu trai của Raúl Castro".
Các quan chức Madrid/Mỹ thân cận với Ngoại trưởng Marco Rubio đã gặp gỡ Raúl Guillermo Rodríguez Castro, biệt danh "Cháu trai của Raúl Castro", tại Basseterre, thủ đô của Saint Kitts và Nevis, nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Caribe (Caricom). Họ đã xác nhận điều này với tờ Miami Herald từ "nhiều nguồn tin am hiểu về cuộc gặp" yêu cầu giấu tên khi nói về "các cuộc đàm phán tế nhị".
Liên quan đến vụ mà La Habana xem là âm mưu « xâm nhập » bằng đường biển của một nhóm vũ trang từ Mỹ, hôm qua 27/02/2026, Cuba đã cho phát trên truyền hình hình ảnh vũ khí được phát hiện trên chiếc thuyền khởi hành từ Hoa Kỳ và bị lực lượng biên phòng Cuba chặn bắt hôm 25/02 trong một chiến dịch khiến 4 người chết và 7 người bị thương.
Theo La Habana, 10 cá nhân có vũ trang đã bị chặn bắt trong vùng biển thuộc chủ quyền của Cuba khi những người này tìm cách xâm nhập Cuba « với mục đích khủng bố ». Bộ trưởng Tư Pháp Cuba, Edward Robert, cho biết những người bị bắt giữ, hiện đang dưỡng thương, sẽ bị buộc tội khủng bố.
****
Cuba mất nguồn hậu thuẫn của đồng minh do các áp lực từ Mỹ
Cuba: Đất nước trùng dương nổi sóng; Thứ trưởng Ngoại giao Cuba trả lời phỏng vấn Reuters; Ngoại trưởng Cuba đến Hà Nội ‘cầu viện’
Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla đến Hà Nội ‘cầu viện’ ‘65 năm nghĩa tình Việt Nam - Cuba’. Việt Nam khẳng định sẽ giúp đỡ
Trong buổi tiếp ông Bruno Rodriguez Parrilla tại Hà Nội vào ngày 2/2/2026, ông Tô Lâm, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, khẳng định sẽ chia sẻ kinh nghiệm, triển khai các dự án hợp tác về lúa gạo, góp phần giúp Cuba từng bước tự chủ lương thực.
Ông Tô Lâm cũng chia sẻ rằng Việt Nam không quên câu nói "vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình" của nhà lãnh đạo Fidel Castro.
Trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép, Cuba đang rơi vào tình trạng bị cô lập nghiêm trọng và không còn có thể trông đợi vào các đồng minh truyền thống như Venezuela, Nga, Trung Quốc hay một số nước Nam Mỹ. Phần lớn các quốc gia này lo ngại nguy cơ bị Mỹ trừng phạt nên tránh hỗ trợ La Habana.
RFI 23/02/2026
Những bãi rác trên các phố ở thủ đô La Habana, Cuba, 17/02/2026. AP - Ramon Espinosa
Tuần báo Pháp Courrier International ngày 16/02/2026 điểm qua một số tờ báo Nam Mỹ. Theo El País América, tầm ảnh hưởng từng rất lớn của Cuba đối với phong trào cánh tả quốc tế và các chính phủ đồng minh nay đã suy giảm mạnh. Quốc đảo đang chìm trong khủng hoảng kinh tế sâu sắc : thiếu dầu, thiếu thuốc, mất điện kéo dài, trong khi các đối tác truyền thống đều thu hẹp hỗ trợ.
Trang Diario de Cuba cho rằng sau vụ « bắt cóc » Nicolás Maduro ngày 03/01, Cuba gần như mất chỗ dựa từ Venezuela, quốc gia hiện nằm dưới ảnh hưởng Mỹ. Nga chỉ đưa ra những lời hứa mơ hồ về hỗ trợ tài chính. Trung Quốc tiếp đón ngoại trưởng Cuba ở mức rất thấp, chỉ thông qua các quan chức cấp dưới. Việt Nam tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ trong « khả năng của mình », nhưng không nêu cụ thể.
Trong số các đồng minh cũ, Cuba chỉ nhận được hỗ trợ vật chất đáng kể từ Mêhicô, nước cũng đang thiếu dầu và vừa gửi 840 tấn lương thực cùng hàng thiết yếu. Chile cam kết phân bổ kinh phí viện trợ để giảm bớt tình trạng thiếu hụt của Cuba. Ngoài hai quốc gia này, Cuba gần như không nhận thêm viện trợ nào.
El País América đánh giá rằng thời kỳ Cuba tận dụng được mối quan hệ với khối Xô Viết, rồi Venezuela và « Trục Bolivar » để tạo ảnh hưởng đã qua. Đảo quốc từng là biểu tượng chống chủ nghĩa đế quốc trong mắt một bộ phận cánh tả, song vị thế này ngày càng mờ nhạt khi Mỹ – đặc biệt dưới thời Trump – siết chặt ảnh hưởng đối với các nước láng giềng của Cuba.
Đội quân Y tế « thất nghiệp »
Ở Trung Mỹ, Nicaragua – đồng minh ý thức hệ – không chỉ không giúp Cuba mà còn bãi bỏ chính sách miễn thị thực vốn cho phép người Cuba tị nạn qua ngả Managua. Các đe dọa trừng phạt Mỹ đối với những nước hỗ trợ Cuba hoặc cung cấp nhiên liệu cho đảo quốc đã khiến thương mại với Jamaica ngưng trệ : một con tàu từ Kingston đã phải quay về mà không chở hàng, dù lẽ ra phải chở các bình gas GPL thiết yếu.
Guatemala – dưới chính quyền trung tả Arévalo – tuyên bố ngưng dần chương trình tiếp nhận 412 nhân viên y tế Cuba. Guyana và Saint Vincent & Grenadines cũng chấm dứt hợp tác tương tự mà không nêu lý do.
Ảnh ghép: Tổng thống Mỹ Donald Trump (P) và chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel. AFP - PABLO PORCIUNCULA, SAUL LOEB
Tờ La Prensa Libre nhắc lại rằng vào giữa năm 2025, « bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, dưới sự lãnh đạo của Marco Rubio, đã áp đặt các hạn chế về thị thực đối với các quan chức Trung Mỹ và gia đình của họ vì mối liên hệ của những người này với các phái đoàn y tế Cuba, mà Hoa Kỳ cáo buộc là đã ép buộc các bác sĩ lao động và bóc lột. »
Việc chấm dứt các « đội quân y tế » này đặc biệt nghiêm trọng, vì xuất khẩu dịch vụ y tế là nguồn thu ngoại tệ lớn nhất của Cuba, mang về gần 5 tỉ đô la mỗi năm, thậm chí hơn cả du lịch. Tuy nhiên, các bác sĩ chỉ nhận được phần nhỏ trong số tiền mà nước sở tại trả cho La Habana
Từng tuần một, sự cô lập của Cuba ngày càng nặng nề dưới áp lực của chính quyền Trump, vốn tin rằng bóp nghẹt nền kinh tế sẽ dẫn tới sự sụp đổ của chế độ cộng sản trên đảo.
https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20260223-cuba-m%E1%BA%A5t-ngu%E1%BB%93n-h%E1%BA%ADu-thu%E1%BA%ABn-c%E1%BB%A7a-%C4%91%E1%BB%93ng-minh-do-c%C3%A1c-%C3%A1p-l%E1%BB%B1c-t%E1%BB%AB-m%E1%BB%B9
