VĂN HÓA ONLINE - CHÂU Á - ĐÔNG NAM Á - CHÂU ĐẠI DƯƠNG - THỨ NĂM 24 JULY 2025
24/7/2025: Chiến tranh biên giới Thái Lan Cam Bốt bùng nổ
VĂN HÓA ONLINE
24/7/2025 (tổng hợp)
Ảnh trên: Quyền Thủ tướng Thái Lan Phumtham Wechayachai tuyên bố không thể tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với Campuchia cho đến khi các cuộc giao tranh dọc biên giới chấm dứt.
Theo hãng tin Reuters, ông Phumtham tuyên bố Thái Lan chưa ban bố tình trạng chiến tranh và xung đột chưa lan rộng sang các tỉnh khác. (BBC)
Ảnh dưới: Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen phát biểu trong chuyến thăm một địa điểm biên giới của tỉnh Preah Vihear, gần biên giới Campuchia-Thái Lan, tại Campuchia, thứ Năm, ngày 26 tháng 6 năm 2025. (AKP qua AP)
Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Thái Lan ghi nhận các báo cáo "về giao tranh, bao gồm cả hỏa lực rocket và pháo binh, giữa lực lượng Campuchia và Thái Lan dọc biên giới", và cho biết chính phủ Thái Lan đang "ra lệnh sơ tán một số khu vực nhất định". Đại sứ quán cho biết:
"Công dân Hoa Kỳ sinh sống hoặc đi lại gần biên giới Thái Lan-Campuchia nên tuân thủ chỉ đạo của cơ quan an ninh Thái Lan và tham khảo ý kiến chính quyền địa phương để biết thông tin mới nhất".
Trận chiến nhỏ bùng nổ ở ngôi đền thiêng Ta Moan Thom. Ngôi đền nằm ở đâu? Đền thuộc Thái Lan hay Cam Bốt?
Đường biên giới hai nước chưa phân định dài khoảng 800 km.
BBC 24/7/2025: Vào lúc 8 giờ 46 phút, quân đội Thái nổ súng vô cớ vào binh sĩ Campuchia đóng tại khu vực đền Ta Moan Thom, rồi mở rộng cuộc tấn công sang khu vực đền Ta Krabei và Phnom Khmao. https://www.bbc.com/
AP - Nguyên nhân đằng sau vụ đụng độ giữa Thái Lan và Campuchia khiến ít nhất 11 người thiệt mạng.
TRANH CHẤP:
Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan nói với truyền thông địa phương rằng quân đội đã viết một lá thư phản đối chính thức gửi Quân đội Campuchia, khẳng định rằng ngôi đền nằm trên đất Thái Lan bất chấp việc phân định biên giới vẫn chưa được giải quyết.
Chính quyền Campuchia khẳng định Ta Moan Thom là một ngôi đền Khmer cổ nằm ở huyện Banteay Ampil, tỉnh Oddar Meanchey, cách thành phố Samrong khoảng 48 km.
Vị trí tỉnh Samrong. Goole map
Đền Ta Moan Thom ở làng Ta Moan Senchey, xã Kok Mon, huyện Banteay Ampil, tỉnh Oddar Meanchey. Nguồn: Sở Du lịch tỉnh Oddar Meanchey năm 2020
Minh họa các ngôi đền thiêng ở Cam Bốt.
3 TỈNH BIÊN GIỚI THÁI LAN – CAM BỐT
Theo tin từ AP:
AP - Nguyên nhân đằng sau vụ đụng độ giữa Thái Lan và Campuchia khiến ít nhất 11 người thiệt mạng
Updated 7:19 AM PDT, July 24, 2025
BANGKOK (AP) — Các cuộc đụng độ vũ trang đã nổ ra vào thứ Năm 24/7/2025 giữa Thái Lan và Campuchia tại các khu vực biên giới tranh chấp lâu năm, nhanh chóng leo thang căng thẳng kéo dài nhiều tháng.
Giao tranh bao gồm các cuộc đấu súng, pháo kích và bắn rocket.
Chính quyền Thái Lan cho biết đã khiến ít nhất 9 thường dân Thái Lan thiệt mạng và 14 người khác bị thương tại ba tỉnh. Thái Lan đã đáp trả bằng các cuộc không kích.
Đây là cuộc đối đầu vũ trang thứ hai kể từ khi một binh sĩ Campuchia bị bắn chết vào tháng Năm và là một sự leo thang lớn diễn ra vài giờ sau khi hai nước hạ cấp quan hệ ngoại giao sau một vụ nổ mìn khiến binh sĩ Thái Lan bị thương.
Bộ Quốc phòng Thái Lan cho biết các cuộc đụng độ đang diễn ra tại ít nhất sáu khu vực dọc biên giới.
Cuộc đụng độ đầu tiên vào sáng thứ Năm xảy ra tại một khu vực gần ngôi đền cổ Ta Muen Thom dọc biên giới của tỉnh Surin (Thái Lan) và tỉnh Oddar Meanchey của Campuchia.
Dưới đây là những điều cần biết về tranh chấp giữa hai nước láng giềng Đông Nam Á.
Tranh chấp bắt đầu như thế nào
Tranh chấp bùng phát vào tháng Năm sau khi lực lượng vũ trang của Thái Lan và Campuchia nổ súng vào nhau trong một thời gian ngắn tại một khu vực biên giới tương đối nhỏ, đang tranh chấp mà mỗi nước đều tuyên bố là của mình.
Cả hai bên đều tuyên bố hành động tự vệ. Một binh sĩ Campuchia đã thiệt mạng. Mặc dù sau đó hai nước tuyên bố đồng ý hạ nhiệt tình hình, chính quyền Campuchia và Thái Lan vẫn tiếp tục thực hiện hoặc đe dọa các biện pháp mà không cần vũ lực, khiến căng thẳng gia tăng.
Trong bức ảnh do Quân đội Hoàng gia Thái Lan công bố, binh sĩ Thái Lan kiểm tra khu vực biên giới vào Chủ nhật, ngày 20 tháng 7 năm 2025, tại tỉnh Ubon Ratchathani, nơi Quân đội Hoàng gia Thái Lan cho biết đã phát hiện hai quả mìn sát thương. (Quân đội Hoàng gia Thái Lan qua AP).
Thái Lan đã tăng cường các hạn chế chặt chẽ tại biên giới với Campuchia, chặn hầu hết các cửa khẩu, ngoại trừ sinh viên, bệnh nhân và những người có nhu cầu thiết yếu khác.
Hôm thứ Năm, chính quyền Thái Lan tuyên bố sẽ đóng cửa hoàn toàn biên giới.
Campuchia cũng cấm phim ảnh và chương trình truyền hình Thái Lan, ngừng nhập khẩu nhiên liệu, trái cây và rau quả Thái Lan, đồng thời tẩy chay một số đường truyền internet quốc tế và nguồn cung cấp điện của nước láng giềng.
Trong cuộc gọi hồi tháng 6, bà Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra gọi cựu Thủ tướng Campuchia Hun Sen là "chú" và chỉ trích giới lãnh đạo quân đội Thái Lan, những phát biểu bị các nhà phê bình cho là thiếu tôn trọng chủ quyền quốc gia.
Tân Thủ tướng Thái Lan bà Paetongtarn Shinawatra phát biểu với báo chí sau khi nhận được thư phê chuẩn của hoàng gia cho chức vụ thủ tướng tại trụ sở đảng Pheu Thai ở Bangkok, Thái Lan, vào ngày 18 tháng 8 năm 2024. (Ảnh AP/Sakchai Lalit, Hồ sơ)
Con trai Hun Sen là Hun Manet kế nhiệm vào năm 2023 nhưng Hun Sen vẫn giữ ảnh hưởng với tư cách là chủ tịch Thượng viện. Ông là bạn lâu năm của cha bà, Thaksin Shinawatra, một cựu thủ tướng nổi tiếng nhưng gây chia rẽ, nhưng họ đã trở nên xa cách vì tranh chấp biên giới. Cuộc gọi bị rò rỉ đã gây ra sự phẫn nộ và phản đối rộng rãi. Liên minh do đảng Pheu Thai lãnh đạo của Paetongtarn cũng suy yếu khi đối tác lớn thứ hai của họ, Đảng Bhumjaithai, rút lại sự ủng hộ, với lý do bà tỏ ra mềm mỏng với Campuchia.
Bà Paetongtarn đã xin lỗi và lập luận rằng những bình luận của bà chỉ là một chiến thuật đàm phán. Đồng minh của bà, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Phumtham Wechayachai, đã được bổ nhiệm làm quyền thủ tướng.
Tranh chấp biên giới gây ra căng thẳng thường xuyên Tranh chấp biên giới là vấn đề lâu đời, gây ra căng thẳng thường xuyên giữa hai nước láng giềng.
Thái Lan và Campuchia có chung hơn 800 km (500 dặm) đường biên giới trên bộ. Các tuyên bố chủ quyền tranh chấp chủ yếu bắt nguồn từ một bản đồ năm 1907 được vẽ dưới thời Pháp thuộc, được sử dụng để phân tách Campuchia khỏi Thái Lan.
Campuchia đã sử dụng bản đồ này làm tham chiếu để tuyên bố chủ quyền, trong khi Thái Lan lập luận rằng bản đồ này không chính xác.
Các cuộc xung đột nổi bật và dữ dội nhất diễn ra xung quanh ngôi đền Preah Vihear 1.000 năm tuổi.
Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen phát biểu trong chuyến thăm một địa điểm biên giới của tỉnh Preah Vihear, gần biên giới Campuchia-Thái Lan, tại Campuchia, thứ Năm, ngày 26 tháng 6 năm 2025. (AKP qua AP)
Năm 1962, Tòa án Công lý Quốc tế đã trao chủ quyền đối với khu vực đền cho Campuchia.
Phán quyết này đã trở thành một vấn đề gây tranh cãi lớn trong quan hệ song phương. Campuchia đã quay lại tòa án vào năm 2011, sau một số cuộc đụng độ giữa quân đội nước này và lực lượng Thái Lan khiến khoảng 20 người thiệt mạng và hàng nghìn người phải di dời. Tòa án đã tái khẳng định phán quyết có lợi cho Campuchia vào năm 2013. Campuchia một lần nữa đã nhờ đến tòa án quốc tế để giải quyết các tranh chấp biên giới, nhưng Thái Lan đã bác bỏ thẩm quyền của tòa án.
Lực lượng Thái Lan và Campuchia đụng độ dọc biên giới, máy bay phản lực của Thái Lan ném bom các địa điểm quân sự
Updated on: July 24, 2025 / 9:40 AM EDT / CBS/AP
https://www.cbsnews.com/news/thailand-cambodia-clash-border-attack-thai-jets-bomb-military-sites/
Bangkok — Binh lính Thái Lan và Campuchia đã đụng độ tại một số khu vực dọc biên giới chung của hai nước vào thứ Năm, một động thái leo thang nghiêm trọng của cuộc xung đột khiến ít nhất 12 người thiệt mạng tại Thái Lan, tất cả đều là thường dân, theo Bộ Y tế Thái Lan.
Hai bên đã sử dụng vũ khí hạng nhẹ, pháo binh và rocket, và Thái Lan cũng đã kêu gọi không kích. Người dân Thái Lan được nhìn thấy trên video chạy trốn khỏi nhà để tìm nơi trú ẩn khi các cuộc đụng độ bắt đầu vào buổi sáng.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Thái Lan, Surasant Kongsiri, cho biết giao tranh đang diễn ra tại ít nhất sáu khu vực dọc biên giới. Nguyên nhân dẫn đến các cuộc đụng độ là một vụ nổ mìn dọc biên giới hôm thứ Tư khiến năm binh sĩ Thái Lan bị thương và khiến Bangkok phải triệu hồi đại sứ tại Campuchia và trục xuất đại sứ Campuchia. Bộ Ngoại giao Thái Lan cho biết tất cả các cửa khẩu biên giới đất liền với Campuchia đã bị đóng cửa và các cộng đồng gần biên giới đã được sơ tán. Bộ này kêu gọi tất cả công dân Thái Lan rời khỏi Campuchia.
Ảnh chụp màn hình từ video do Quân đội Thái Lan cung cấp cho thấy khói và lửa bốc lên từ một cửa hàng tiện lợi bị hư hại trong cuộc đụng độ giữa lực lượng Thái Lan và Campuchia, tại huyện Kantharalak, tỉnh Sisaket, Thái Lan, ngày 24 tháng 7 năm 2025. Quân khu 2 qua Facebook/Tài liệu phát tay qua REUTERS
Hai nước láng giềng Đông Nam Á này có tranh chấp biên giới lâu đời, thỉnh thoảng bùng phát dọc theo biên giới dài 800 km và thường dẫn đến các cuộc đối đầu ngắn ngủi, đôi khi có cả đấu súng.
Tuy nhiên, mối quan hệ đã xấu đi nghiêm trọng kể từ cuộc đối đầu hồi tháng 5 khiến một binh sĩ Campuchia thiệt mạng, và các cuộc đụng độ hôm thứ Năm có quy mô và cường độ lớn hơn nhiều so với bình thường.
Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Thái Lan ghi nhận các báo cáo "về giao tranh, bao gồm cả hỏa lực rocket và pháo binh, giữa lực lượng Campuchia và Thái Lan dọc biên giới", và cho biết chính phủ Thái Lan đang "ra lệnh sơ tán một số khu vực nhất định". Đại sứ quán cho biết:
"Công dân Hoa Kỳ sinh sống hoặc đi lại gần biên giới Thái Lan-Campuchia nên tuân thủ chỉ đạo của cơ quan an ninh Thái Lan và tham khảo ý kiến chính quyền địa phương để biết thông tin mới nhất".
Vụ đụng độ đầu tiên diễn ra vào sáng thứ Năm tại một khu vực gần ngôi đền cổ Ta Muen Thom dọc biên giới tỉnh Surin của Thái Lan và tỉnh Oddar Meanchey của Campuchia. Một đoạn video từ phía Thái Lan cho thấy người dân chạy khỏi nhà và trốn trong một boongke bê tông khi tiếng nổ vang lên.
Người dân Thái Lan chạy trốn khỏi cuộc đụng độ giữa binh lính Thái Lan và Campuchia đang trú ẩn tại tỉnh Surin, đông bắc Thái Lan, ngày 24 tháng 7 năm 2025. Sunny Chittawil/AP
Quân đội Thái Lan cho biết lực lượng của họ đã nghe thấy tiếng máy bay không người lái trước khi nhìn thấy sáu binh sĩ Campuchia có vũ trang tiến gần đến các vị trí quân sự của Thái Lan tại biên giới. Quân đội Thái Lan đã cố gắng hét vào mặt họ để xoa dịu tình hình, nhưng phía Campuchia đã nổ súng.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Campuchia cho biết Thái Lan đã triển khai máy bay không người lái trước khi nổ súng, và Campuchia "đã hành động hoàn toàn trong phạm vi tự vệ, đáp trả một cuộc xâm nhập vô cớ của quân đội Thái Lan, vi phạm toàn vẹn lãnh thổ của chúng tôi."
Thủ tướng Campuchia Hun Manet đã viết thư cho Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đương nhiệm, yêu cầu một cuộc họp khẩn cấp "để ngăn chặn hành động xâm lược của Thái Lan." Quân đội Thái Lan cho biết sau đó họ đã tiến hành các cuộc không kích vào các mục tiêu quân sự ở Campuchia, trong khi Bộ Quốc phòng Campuchia cho biết các máy bay phản lực của Thái Lan đã ném bom xuống một con đường gần đền cổ Preah Vihear, nơi từng là địa điểm của một số cuộc xung đột dữ dội và nổi bật nhất trong quá khứ giữa hai nước.
Bộ Ngoại giao Thái Lan cáo buộc Campuchia tấn công cả các địa điểm quân sự và phi quân sự ở Thái Lan, bao gồm cả một bệnh viện. "Chính phủ Hoàng gia Thái Lan sẵn sàng tăng cường các biện pháp tự vệ nếu Campuchia tiếp tục tấn công vũ trang và vi phạm chủ quyền của Thái Lan theo luật pháp và nguyên tắc quốc tế", Nikorndej Balankura, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Thái Lan, cho biết.
Quyền Thủ tướng Thái Lan Phumtham Wechayachai cho biết 11 người đã thiệt mạng, bao gồm 10 thường dân và một binh sĩ. Trong khi đó, 28 người bị thương, trong đó có bốn binh sĩ và số còn lại là thường dân.
Quyền Thủ tướng Thái Lan Phumtham Wechayachai. Quyền Thủ tướng Thái Lan Phumtham Wechayachai tuyên bố không thể tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với Campuchia cho đến khi các cuộc giao tranh dọc biên giới chấm dứt.
Theo hãng tin Reuters, ông Phumtham tuyên bố Thái Lan chưa ban bố tình trạng chiến tranh và xung đột chưa lan rộng sang các tỉnh khác. (BBC)
Campuchia không công bố chi tiết về số người chết hoặc bị thương bên phía mình.
Hôm thứ Tư, Thái Lan đã triệu hồi đại sứ tại Campuchia và trục xuất đại sứ Campuchia để phản đối vụ nổ mìn khiến binh sĩ Thái Lan bị thương. Chính quyền Thái Lan cáo buộc các quả mìn mới được đặt dọc theo các tuyến đường mà cả hai bên đã đồng ý là an toàn.
Thái Lan cho biết các quả mìn này do Nga sản xuất chứ không phải loại mà quân đội Thái Lan sử dụng.
Campuchia bác bỏ cáo buộc của Thái Lan là "những cáo buộc vô căn cứ", đồng thời chỉ ra rằng nhiều quả mìn và vật liệu nổ chưa nổ khác là di sản của các cuộc chiến tranh và bất ổn trong thế kỷ 20.
Campuchia cũng đã hạ cấp quan hệ ngoại giao, triệu hồi toàn bộ nhân viên Campuchia khỏi đại sứ quán tại Bangkok vào thứ Năm.
Vụ tranh chấp biên giới hồi tháng Năm, 2025 dẫn đến cái chết của một binh sĩ Campuchia, đã gây ra hậu quả chính trị ở Thái Lan. Bà Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra đã bị chỉ trích vì quá nịnh hót trong một cuộc điện đàm với người đồng cấp Campuchia khi bà cố gắng xoa dịu tình hình. Kể từ đó, bà đã bị đình chỉ chức vụ trong khi chờ điều tra về những vi phạm đạo đức có thể xảy ra liên quan đến vụ việc.
XEM THÊM:
Ream: “mũi giáo đâm hông” Indo-Pacific?
https://www.nhatbaovanhoa.com/a11310/ream-mui-giao-dam-hong-indo-pacific-
“Cô Cháu gặp ông Chú điếm đàng”
https://www.nhatbaovanhoa.com/a12945/co-chau-gap-ong-chu-diem-dang-
Hun Sen muốn gì khi tung đoạn ghi âm, nói thủ tướng Thái Lan sắp mất chức?
Hàng nghìn dân Cam Bốt xuống đường ủng hộ chính phủ. Rò rỉ điện đàm giữa Hun Sen và bà Paetongtarn
https://www.nhatbaovanhoa.com/a12944/hang-nghin-dan-cam-bot-xuong-duong-ung-ho-chinh-phu-ro-ri-dien-dam-giua-hun-sen-va-ba-paetongtarn
