Đến Bắc Kinh: Tbt Trọng ở hết nhiệm kỳ hay rút lui? Ai sẽ thay thế ông Trọng?

29 Tháng Mười 20224:39 CH(Xem: 417)

VĂN HÓA ONLINE – DIỄN ĐÀN 3 – THỨ BẨY 29 OCT 2022

Ý kiến/Bài vở vui lòng gởi về:  lykientrucvh@gmail.com


Đến Bắc Kinh: Tbt Trọng ở hết nhiệm kỳ hay rút lui? Ai sẽ thay thế ông Trọng? (*)


image003Các thành viên mới của Thường vụ Bộ Chính trị đảng CsTQ; từ trước ra sau, Xi Jinping (Tập Cận Bình), Li Qiang, Zhao Leji, Wang Huning, Cai Qi, Ding Xuexiang và Li Xi đến Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vào ngày 23 tháng 10 năm 2022. Nguồn: The Diplomate.


image005Trưởng Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương Tống Đào đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Sân bay Quốc tế Bắc Kinh. (Ảnh: Trí Dũng TTXVN)


image007Đại s Trung Quc ti Vit Nam Hng Tiu Dũng đón Tng Bí thư Nguyn Phú Trng
 ti Sân bay Quc tế Bc Kinh. nh: Trí Dũng TTXVN




Nhiệm kỳ 3 của Tập Cận Bình tác động ra sao với Việt Nam?


29/10/2022


Trong nhiệm kỳ 5 năm tới của Tập Cận Bình, Trung Quốc sẽ tiếp tục gây sức ép với Việt Nam trên Biển Đông và mặc dù hai Đảng Cộng sản sẽ cố gắng duy trì quan hệ tốt, Nguyễn Phú Trọng sẽ không tìm cách tập trung quyền lực vào tay mình như Tập Cận Bình, một nhà quan sát chính trị Việt Nam nói với VOA.


Ngay sau khi ông T6a5p Cận Bình đắc cử Tổng bí thư nhiệm kỳ thứ ba hôm 23/10/2022, ông Nguyễn Phú Trọng là Tbt VN được mời sang thăm chính thức Trung Quốc từ ngày 30/10 đến ngày 2/11. Ông Trọng sẽ là vị lãnh đạo nước ngoài đầu tiên ông Tập gặp sau Đại hội Đảng và đây cũng là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Trọng kể từ khi ông dược tái bầu, cũng nhiệm kỳ thứ 3, hồi đầu năm ngoái.


‘Sắp xếp từ trước’


Trao đổi với VOA từ Úc, ông Carlyle Thayer, giáo sư tại Học viện Quốc phòng Úc, nhận định việc chuyến thăm của ông Trọng diễn ra sớm như vậy sau khi Đại hội Đảng Trung Quốc bế mạc cho thấy chuyến thăm này đã được hai bên phê chuẩn và bàn bạc từ trước.


“Có thể phỏng đoán rằng phía Việt Nam đã đề xuất cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo,” ông Thayer, người theo dõi chính trị Việt Nam trong nhiều năm, cho biết, nhưng không nói rõ phỏng đoán này dựa vào đâu.


Về nghị trình của cuộc gặp Trọng-Tập sắp tới, Giáo sư Thayer dự đoán hai bên sẽ phải đảm bảo lập trường của họ với bên kia về một số vấn đề quốc tế cấp bách như cuộc chiến của Nga ở Ukraine, căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc về Đài Loan, các vụ thử tên lửa của Bắc Triều Tiên, tình hình kinh tế thế giới đi xuống và chính trị Mỹ sau cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.


“Hai nhà lãnh đạo sẽ đối chiếu tư tưởng của họ về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và mối đe dọa chế độ bị lật đổ thông qua diễn biến hòa bình với việc chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden nhấn mạnh vào sự đối đầu giữa chế độ dân chủ và chế độ toàn trị,” ông nói và giải thích cuộc gặp Trọng-Tập trước hết là cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Đảng nên sẽ tập trung vào các vấn đề giữa hai Đảng cầm quyền.


Nhận định về mối quan hệ giữa hai nước trong thời gian tới, ông Thayer nhấn mạnh đến vai trò của Ban chỉ đạo hợp tác song phương vốn luân phiên họp ở từng nước mỗi năm là cơ chế giúp hai nước ổn định và phát triển mối quan hệ. “Cấu trúc quan hệ song phương đã được thiết lập từ lâu và đã được thử thách,” nhà nghiên cứu này nói.


Theo ông Thayer, ông Trọng và ông Tập sẽ tiếp tục ủng hộ các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa hai Đảng, hai Chính phủ và hai quân đội. “Chẳng hạn các cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng sẽ được tiếp tục. Ngoài ra, có một số đường dây nóng mà hai bên sẽ nói chuyện nếu tình hình đòi hỏi,” ông cho biết.


‘Mỗi nước một hoàn cảnh’


Khi được hỏi về sự tương đồng của ông Tập và ông Trọng, khi cả hai ông đều phá giới hạn tuổi tác để làm nhiệm kỳ thứ ba và đều triển khai cuộc đấu tranh chống tham nhũng ở từng nước, ông Thayer nói mỗi nước đều có hoàn cảnh riêng chứ không phải Hà Nội học theo Bắc Kinh.


Trong khi ở Trung Quốc, ông Tập đã phải vận động sửa đổi luật lệ để bãi bỏ quy định giới hạn hai nhiệm kỳ thì ở Việt Nam, Đảng Cộng sản nước này đã có quy định đặc cách về độ tuổi nghỉ hưu trong một số trường hợp đặc biệt.


“Mặc dù việc ông Trọng được bầu vào nhiệm kỳ ba là chưa từng có, quy định của Đảng không cho phép cán bộ làm quá hai nhiệm kỳ vẫn còn đó,” ông nhấn mạnh và chỉ ra rằng tại Đại hội 13, ông Trọng đã sẵn sàng xuống để cho người ông ủng hộ là Thường trực Ban bí thư Trần Quốc Vượng lên nhưng vì Ban chấp hành Trung ương không ủng hộ ông Vượng nên ông Trọng phải ở lại ‘để duy trì ổn định trong Đảng’.


Về công cuộc ‘đả hổ diệt ruồi’ ở Trung Quốc và ‘đốt lò’ ở Việt Nam, ông Thayer cho rằng ‘chắc chắn hai Đảng có nghiên cứu cách làm của nhau nhưng hành động của mỗi Đảng là độc lập’ và cả ông Tập vả ông Trọng đều là người chủ trương xây dựng Đảng mạnh nên họ đều quyết định chống tham nhũng dựa trên tình hình mỗi nước,


Vị giáo sư này cũng chỉ ra những khác biệt giữa ông Trọng và ông Tập để cho rằng ông Trọng không thể học theo mô hình tập trung quyền lực và xây dựng mình thành ‘lãnh đạo hạt nhân’ như ông Tập.


Trong khi ông Tập thể hiện sự kiểm soát hoàn toàn đối với Đảng ở Đại hội 20 thì ông Trọng tập trung vào xây dựng Đảng ‘để đảm bảo có nguồn cán bộ đủ tiêu chuẩn và trong sạch để kế thừa trong quy trình chuyển giao thế hệ có trật tự’.


“Nếu ông Trọng có thể học được bài học gì từ ông Tập, thì đó là Việt Nam không thể học theo mô hình ông Tập để tập trung quyền lực vào một cá nhân. Ở Việt Nam, tổng bí thư là người đứng đầu giữa những người ngang nhau chứ không phải là nhà độc tài. Nếu không phải vậy thì giải thích thế nào việc ông Trọng thất bại trong việc đề cử ông Vượng lên thay ông? Bộ Chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động theo phương thức lãnh đạo tập thể (khác với cách lãnh đạo hạt nhân của Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc –tất cả xoay quanh Tập Cận Bình). Tổng bí thư Việt Nam không thể tự mình quyết định danh sách Bộ Chính trị (như ông Tập),” ông phân tích.


Ông cho rằng việc tập trung quyền lực như ông Tập sẽ không xảy ra ở Việt Nam vì ông Trọng ‘biết rằng quyền lực trong tay một người sẽ dẫn đến bất ổn trong tương lai’.


Tình hình Biển Đông


Khi được hỏi tình hình Biển Đông sẽ diễn biến như thế nào trong nhiệm kỳ ba của ông Tập, Giáo sư Carlyle Thayer nhận định ‘sẽ không có sự bất định trong đường hướng của ông Tập trong năm năm tới’.


“Dưới sự lãnh đạo của ông Tập, Trung Quốc sẽ tiếp tục sử dụng các biện pháp ngoại giao, chính trị, kinh tế và cả cưỡng ép để thúc đẩy chủ quyền đối với ba quần đảo ‘Tam Sa’, bao gồm Tây Sa, Trung Sa, Nam Sa, và vùng biển xung quanh chúng,” ông nói.


Dưới thời ông Tập đã xảy ra những vụ va chạm nguy hiểm trên Biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc, điển hình là vụ giàn khoan Hải Dương-981 được đưa vào thềm lục địa Việt Nam hồi năm 2014 và vụ tàu Trung Quốc quấy rối tàu thăm dò Việt Nam ở Bãi Tư Chính hồi năm 2019.


“Đối với Việt Nam, tình hình Biển Đông trở nên hoàn toàn yên ắng kể từ năm 2019 khi vụ đối đầu ở Bãi Tư Chính kết thúc. Việt Nam đã đơn phương hủy các hợp đồng thăm dò với các đối tác nước ngoài ký vào năm 2017 và 2018. Sau đó là tình trạng tương đối yên bình giữa Trung Quốc và Việt Nam trên Biển Đông nếu so với sức ép liên tục của Bắc Kinh lên Philippines, Indonesia và Malaysia,” ông phân tích.


“Việt Nam sẽ tìm cách tránh đối đầu với Trung Quốc trong tương lai bằng cách duy trì nguyên trạng và sẽ tiếp tục thảo luận trong các nhóm công tác chuyên trách về các vấn đề trên biển,” ông nói thêm. (theoVOA)


++++++++++++++++++++++++++++++++++++


Ngoại giao cây tre: “Gió chiều nào?” (*)


TBT Nguyễn Phú Trọng đến Bắc Kinh: Ngoại giao cây tre và áp lực buộc Việt Nam 'chọn phe'


  • Tác giả, Bùi Thư
  • Vai trò, BBC News Tiếng Việt

image008Getty Images. Ảnh tư liệu tháng 11/2015: Lễ đón ông Tập Cận Bình thăm chính thức Việt Nam


Một chuyên gia về chính trị Việt Nam, Tiến sĩ Alexander Vuving, nhận định chuyến đi Bắc Kinh của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng diễn ra vào thời điểm chính sách ngoại giao cây tre đang bị "thách thức".


Từ năm 2002, Đảng Cộng sản Việt Nam và Trung Quốc đã thoả thuận về việc trao đổi chuyến thăm giữa các cấp lãnh đạo cao nhất.


Theo BBC ghi nhận, ông Nguyễn Phú Trọng và ông Tập Cận Bình đã có năm lần gặp nhau. 


Chuyến đi Bắc Kinh của vị Tổng bí thư 78 tuổi của Việt Nam vào ngày 30/10 tới đây được Tiến sĩ Alexander Vuving đánh giá là "nổi bật hơn", mang đến nhiều thách thức cho chính sách ngoại giao của Việt Nam.


Trung Quốc 'quan trọng nhất cho Việt Nam'


Tiến sĩ Vuving bình luận với BBC ngày 29/10 rằng, Trung Quốc luôn là quốc gia quan trọng nhất đối với Việt Nam nên chuyến đi sắp tới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tới Trung Quốc sẽ là một sự kiện quan trọng đối với quan hệ đối ngoại của Việt Nam.


Tuy nhiên, chuyến đi này của ông Trọng có phần nổi bật hơn các chuyến thăm khác là vì đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của nhà lãnh đạo quyền lực nhất Việt Nam sau khi Nga xâm lược Ukraine - nguyên nhân đẩy nhanh Chiến tranh Lạnh mới giữa một bên là Nga và Trung Quốc và bên còn lại là phương Tây do Mỹ dẫn đầu. 


Ông Vuving nhấn mạnh rằng, thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh đã qua, đồng nghĩa với áp lực phải chọn phe của Việt Nam cũng tăng cao.


"Chính sách cây tre của Việt Nam ứng phó giữa các cường quốc là khả thi trong suốt thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh. Vì hậu Chiến tranh Lạnh, các cường quốc tập trung vào việc hợp tác hơn là cạnh tranh lẫn nhau."


"Do đó, áp lực chọn đứng về phe nào chưa bao giờ mạnh đến mức phải phá vỡ mạng lưới quan hệ đối tác của Việt Nam với các cường quốc."


"Tuy nhiên, sau ngày 24 tháng 2 năm nay, mạng lưới ngoại giao cây tre đó của Việt Nam đã bị xé toạc. Cả Trung Quốc và Nga đều gia tăng sức ép buộc Việt Nam phải đứng về phía họ," ông Vuving phân tích.


Trong khi đó, trả lời BBC News Tiếng Việt từ Úc, Giáo sư Carl Thayer cho rằng, Việt Nam là một "swing states" (quốc gia dao động) có tầm quan trọng ở Ấn Độ - Thái Bình Dương và bài toán càng cam go hơn khi Nga xâm lược Ukraine.


Giáo sư Carl Thayer cũng chỉ ra rằng, những nỗ lực của Việt Nam nhằm tạo ra sự cân bằng đa cực trên toàn cầu đang bị xói mòn bởi những áp lực của Mỹ và Châu Âu lên Nga, cũng như tình trạng gia tăng căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc về vấn đề Đài Loan.  


Về điểm này, nhà báo David Hutt của tờ The Diplomat bình luận với BBC rằng, ‌Việt Nam sẽ cố gắng giảm tầm quan trọng của chuyến thăm cũng như nhấn mạnh điểm này với phía Mỹ, nhằm xoa dịu những lo ngại của Washington về chuyến thăm của ông Trọng là đang thể hiện một hướng đi ngoại giao mới của Việt Nam.

image010

Ngoại giao cây tre 'gặp gió lớn'


Nhìn lại sự kiện hồi tháng 4, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn gọi điện cho người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị để thông báo về lập trường của Việt Nam trong cuộc chiến Ukraine.


Khi ấy Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời ông Vương Nghị:


"Hoa Kỳ cố gắng tạo ra căng thẳng trong khu vực và kích động đối kháng và đối đầu bằng cách thúc đẩy "Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương". Những động thái như vậy sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến hòa bình và sự phát triển quý giá trong khu vực và làm xói mòn nghiêm trọng cấu trúc hợp tác khu vực lấy ASEAN làm trung tâm."


"Chúng ta không thể để tâm lý Chiến tranh Lạnh trỗi dậy trong khu vực và thảm kịch Ukraine lặp lại xung quanh chúng ta. Cả Trung Quốc và Việt Nam đều là các nước xã hội chủ nghĩa. Trung Quốc sẵn sàng tăng cường đoàn kết và hợp tác với Việt Nam, chống lại các nguy cơ từ bên ngoài, ứng phó với tác động lan tỏa của cuộc khủng hoảng Ukraine trong khu vực, đóng vai trò tích cực trong việc duy trì hòa bình và ổn định chung ở khu vực."


Tiến sĩ Vuving phân tích thêm:


"Như người đứng đầu ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng đã nói vào tháng 12 năm 2021, chính sách đối ngoại của Việt Nam phải hành xử như một cây tre. Vì vậy, Hà Nội đang cúi đầu trước sức ép của Nga và Trung Quốc ở một mức độ nào đó trong khi cố gắng duy trì sức bật để có thể giật ngược trở lại trong tương lai."


"Theo cách tiếp cận tre này, Việt Nam đã đáp lại lời thúc giục của Washington nâng cấp quan hệ song phương lên “đối tác chiến lược” với lời hứa rằng sẽ thực hiện khi thiên thời địa lợi."


"Với khoảng cách chênh lệch đáng kể giữa Nga và Mỹ, người ta phải tự hỏi liệu “thiên thời địa lợi” có đến hay không," ông Vuving nói.


Ông Vuving cho rằng, chuyến đi của ông Trọng sẽ là thử thách cho chính sách ngoại giao “cây tre” của Việt Nam "nhằm lèo lái sự hỗn loạn của nền chính trị thế giới, có lẽ nghiêm trọng hơn bất kỳ hỗn loạn địa chính trị nào khác trong 30 năm qua."


Chuyến đi 'phá vỡ thông lệ'?


Một điểm quan trọng mà theo Tiến sĩ Vuving, truyền thông hai nước Việt Nam và Trung Quốc tránh nói đến đó là chuyến đi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là một việc "phá vỡ thông lệ".


Theo thông lệ, chuyến công du nước ngoài đầu tiên của người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) sau một kỳ đại hội là đến Lào, không phải đến Trung Quốc. 


Ông Vuving nêu ví dụ chuyến đi đến Lào của Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu vào năm 1998, trước khi đến Trung Quốc vào năm 1999. 


Tiếp đến, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh cũng đã đến Lào vào tháng 7/2001 trước khi thăm Trung Quốc vào tháng 11 trong cùng năm đó. 


Năm 2011, sau khi được bầu làm Tổng Bí thư, ông Nguyễn Phú Trọng thăm Lào tháng Sáu, trước khi thăm Trung Quốc cuối tháng 10 năm đó.


Sau Đại hội ĐCSVN lần thứ XII, đích thân Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thăm Lào vào tháng 11/2016 trước khi sang Trung Quốc vào tháng 1/2017. 


"Như vậy, chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Trọng sau Đại hội ĐCSVN lần thứ 13 lại là đến Trung Quốc, không phải Lào. Điều này đang phá vỡ một thông lệ quan trọng, dù không chính thức , vốn được tuân thủ cẩn thận trong nhiều thập niên," Tiến sĩ Vuving chỉ ra sự khác biệt.


Tháng Sáu 2021, ông Thongloun Sisoulith trên cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào nhiệm kỳ 2021-2026 đã thăm Hà Nội.


Hồi tháng Năm 2022, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Vương Đình Huệ đã thăm Lào.


Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng nâng ly chúc mừng sau ​​Lễ ký kết hàng chục thỏa thuận song phương sau cuộc hội đàm chính thức ở Hà Nội ngày 5/11/2015


Sang tháng Bảy, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng thăm Lào và dự Lễ kỷ niệm 60 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.


Còn vì sao Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chưa thăm Lào từ 2021 đến nay, thì chưa có đủ thông tin để kết luận.


Tuy nhiên, ông Vuving cho rằng, trong cuộc gặp mặt giữa hai Tổng Bí thư của hai Đảng Cộng sản sắp tới, Trung Quốc có thể nhấn mạnh nhu cầu "xích lại gần nhau".


"Đây là một phần trong nỗ lực lớn hơn của Đảng này nhằm kéo Việt Nam xích lại gần mình hơn, gây hại mối quan hệ Việt - Mỹ."


"Cụ thể hơn, Bắc Kinh sẽ thúc ép Hà Nội nâng cấp mối quan hệ song phương của họ thành “cộng đồng chung vận mệnh” và ký kết vào Sáng kiến Phát triển Toàn cầu cũng như Sáng kiến An ninh Toàn cầu."


"Tôi không thấy dấu hiệu nào cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng quay trở lại quỹ đạo của Trung Quốc. Vì vậy có thể Việt Nam sẽ phải nhượng bộ một số vấn đề nhỏ để có thể giảm áp lực của Trung Quốc trong các vấn đề lớn," nhà quan sát Vuving kết luận. (theoBBC)


Tựa của VHO