Số phận những đệ nhất phu nhân đầu tiên của Cách Mạng Tháng Mười

23 Tháng Mười Một 20177:54 CH(Xem: 2157)

VĂN HÓA ONLINE - NHÂN VẬT & SỰ KIỆN  - THỨ  SÁU 24  NOV  2017


Số phận những đệ nhất phu nhân đầu tiên của Cách Mạng Tháng Mười


Thanh Hà


23/11/2017


image060

Toàn cảnh khu Điện Kremlin tại Matxcơva. Ảnh chụp ngày 02/11/2017.Mladen ANTONOV / AFP


100 năm Cách Mạng Nga và những cuộc cách mạng bất thành ở hậu cung điện Kremlin. Vợ của Lenin và Stalin là hai người tù giam lỏng với hồi kết thảm khốc. Vợ của vị lãnh tụ Liên Bang Xô Viết cuối cùng, Gorbachev không may mắn hơn bà Khrushchev bao nhiêu cho dù cả hai từng là công cụ để Liên Xô trưng ra với phương Tây một bộ mặt nhân bản của chủ nghĩa cộng sản.


Với Cách Mạng Tháng 10, phụ nữ Nga tiên phong trong các lĩnh vực nữ quyền từ tham gia các hoạt động chính trị, đến quyền đi làm, quyền phá thai hay có con ngoài giá thú. 100 năm trong điện Kremli kín cổng cao tường, vợ nhiều đời lãnh tụ Liên Xô và nước Nga lại nhận lấy số phận hẩm hiu : Họ luôn là những chiếc bóng lặng câm trong một chiếc lồng son, là một công cụ của Đảng.


Lioudmila Putina là người đầu tiên chia tay với chủ nhân điện Kremli khi ông đang tại chức. Truyền thông Nga và quốc tế, không biết gì nhiều về bà Svetlana Medvedeva, ngoại trừ bà là một phụ nữ "có lối sống mới", thích thời trang, thích cuộc sống sa hoa.


Hai "tù nhân" trong điện Kremli


Ngược dòng thời gian một thế kỷ về trước, mùa xuân năm 1918 Vladimir Lenin và Nadezhda Krupskaya (1869-1939) dọn về ở hẳn trong điện Kremli, cùng với rất nhiều các "đồng chí" và gia đình của họ. Sau 25 năm chung sống và bền bỉ đấu tranh cùng Lenin, Krupskaya khi đó tuổi xấp xỉ ngũ tuần, tiếp tục công cuộc đấu tranh. Là một nhà Cách Mạng nòng cốt, bà tin vào nữ quyền, vào sự bình đẳng nam - nữ, vào vai trò và trách nhiệm của nữ giới đối với xã hội, đất nước và Cách Mạng.


Nadezhda Krupskaya và khát vọng những "con người mới, cho xã hội mới"


Trong mắt giáo sư đại học người Nga, Irina Prokhorova, Nadezhda Krupskaya "là một gương mặt tiêu biểu của cuộc Cách Mạng, bà không là chiếc bóng của Lenin mà là một phụ nữ mạnh mẽ bên cạnh chồng". Dù kết hôn với Lenin, bà vẫn giữ nguyên họ, tên thời còn con gái. Bà xem xóa nạn mù chữ phải là ưu tiên của Cách Mạng để xây dựng những "con người mới cho một xã hội mới".


Trong xã hội ấy, Nadezhda Krupskaya đã dấu tranh để phụ nữ có được một chỗ đứng xứng đáng. Trước khi Cách Mạng thành công, Nadezhda Krupskaya là một trong những "chiến binh" trung thành nhất, đắc lực nhất của Lenin để phổ biến những ý tưởng mới. Bà được người bạn đời nể trọng. Cũng vì ảnh hưởng rất lớn của bà và công lao của Nadezhda Krupskaya ngay từ những năm tháng ban đầu của phong trào bôn-sê-víc, mà khi về ở trong điện Kremli, Nadezhda Krupskaya có lắm kẻ thù. Người đầu tiên trong danh sách ấy là Iosif Stalin.


Chỉ vài tháng sau khi dọn vào điện Kremli, Lenin sức khỏe ngày càng suy yếu. Stalin trông thấy cả một con đường thăng tiến rộng thênh thang mở ra trước mặt. Nhưng để ngồi vào chiếc ghế của Lenin, tổng bí thư đảng Cộng Sản Liên Xô tương lai phải loại cho được một đối thủ nặng ký là Nadezhda Krupskaya.


Nadezhda Alliluyeva, con cờ của Stalin


Lập tức Stalin gài vợ mình là Nadezhda Alliluyeva vào làm thư ký cho Lenin để tiện bề theo dõi mọi thư từ, trao đổi, liên lạc của "lãnh tụ" với tất cả những người chung quanh, kể cả với Nadezhda Krupskaya.


Ngày 21/06/1924 Lenin qua đời, cũng là ngày đệ nhất phu nhân Krupskaya bị khai tử về mặt chính trị. Larissa Wassiljewa tác giả cuốn sách về cuộc đời của các vị đệ nhất phu nhân dưới thời Liên Bang Xô Viết xưa kia và của nước Nga ngày nay nhận xét :


"Với sự đồng lõa của Bộ Chính Trị, Stalin gạt hẳn Nadezhda Krupskaya sang một bên. Vợ của Lenin đủ thông minh để hiểu được hoàn cảnh của bà".


Nhưng khi vợ cố lãnh tụ Lenin từ trần, năm 1939, thì chính Stalin, đứng ra làm chủ lễ tang, như một người con trai trưởng trong gia đình bởi "con cáo già" ngự trị trên Quảng Trường Đỏ biết rõ hơn ai hết là người dân Liên Xô tôn kính bà đến mức độ nào. Trong số này, phải kể đến chính vợ của Stalin. Tang lễ trọng thể dành cho nhà cách mạng từ thủa ban đầu Nadezhda Krupskaya, trước hết là cơ hội để Stalin tô điểm hình ảnh của chính ông trong lòng công chúng.


Cho đến nay, các nhà sử học Nga vẫn không biết rõ về vai trò của Alliluyeva, người vợ trẻ thua Stalin đến 23 tuổi này trong nhiệm vụ loại trừ vợ của lãnh tụ Lenin, giúp cho Stalin thâu tóm quyền lực.


Vợ Stalin và hồi kết thảm khốc


Chỉ biết rằng, từ năm 1924 trở đi, vợ các lãnh tụ Liên Xô thực sự trở thành những chiếc bóng lặng câm. Vợ Stalin, Nadezhda Alliluyeva (1901-1932) đứng đầu danh sách đó. Bà không còn được quyền xuất hiện trước công chúng, không được bước ra ngoài khuôn viên điện Kremli, không được tiếp bất kỳ một ai. Người bạn duy nhất của Nadezhda Alliluyeva là vợ của thủ tướng Vyacheslav Molotov.


Là vợ của chính trị gia gian hùng, với đầy những mưu toan, thủ đoạn và cả tính đa nghi khác người, Alliluyeva vẫn rất xem thường người chồng có bản chất nông dân. Ngược lại bà rất khâm phục vợ chồng Lenin. Ở vào thời điểm chính sách đại thanh trừng của Stalin gieo rắc tang tóc cho từng nhà, những người bạn trí thức của "đệ nhất phu nhân" Liên Xô lần lượt bị chồng bà sát hại, chính sách cải cách kinh tế của chủ nhân điện Kremli đẩy từ 4 đến 6 triệu con người vào cõi chết, thì ngày mồng 7 tháng 11, năm 1932 nhân đại lễ mừng Cách Mạng Thành Công, Stalin hào hứng nâng ly, thề "tiêu diệt hết kẻ thù". Vợ ông như băng đá.


Tác giả cuốn sách về thâm cung bí sử của điện Kremli, Larissa Wassiljewa tiết lộ :


"Nadezhda Alliluyeva từ chối nâng ly. Stalin thúc vào người bà, bảo 'Này, đứng lên !'. Nadeja lạnh lùng trả lời, "Tôi không phải là Này". Vài giờ sau, người hầu bước vào phòng ngủ của vợ Stalin, Nadezhda Alliluyeva, chỉ còn là cái xác không hồn trên một vũng máu. Stalin đã gầm rú vang trời khi nhìn thấy xác vợ. Alliluyeva để lại một bức thư tuyệt mệnh cho Stalin, nhưng không ai biết được bà đã viết những gì. Stalin xem vụ tự sát này như một sự phản bội và ông không bao giờ tha thứ. Từ đó trở đi không một ai dám nhắc đến tên Nadezhda Alliluyeva trước mặt ông hay ở bất kỳ một nơi nào khác".


(Hết phần 1- Kỳ tới, RFI Việt ngữ sẽ đề cập đến vai trò của hai bà Khrushev và Gorbachev trên con đường chinh phục phương Tây của đảng Cộng Sản Liên Xô)
18 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 4248)
Tổ chức Bảo vệ Ký giả (CPJ) xếp Việt Nam vào thứ năm trong danh sách các nước cầm tù nhiều nhà báo nhất năm 2014, với 16 người hiện đang bị giam giữ. Đứng đầu danh sách vẫn là Trung Quốc, với 44 người.
26 Tháng Mười Một 2014(Xem: 5226)
Chương trình phát thanh tiếng Việt của đài VOA dự trù thời lượng sẽ dài 15 phút mỗi ngày từ Thứ Hai đến Thứ Sáu trên một kênh của đài truyền thanh quốc gia Việt Nam có tên là 'VOV Giao Thông', phát thanh trên cả nước - theo tiết lộ của ký giả Steve Peacock trên mạng WND
02 Tháng Mười 2014(Xem: 6297)
PARIS, ngày 17.9.2014 (PTTPGQT) - Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế xin hân hạnh giới thiệu Bạn đọc kể từ hôm nay, Lá Thư Trong Tuần – Tuần thứ nhất, trình bày về diễn tiến việc tạo mãi Ngôi Chùa Phật Quang, làm cơ sở sinh hoạt cho Văn Phòng II Viện Hoá Đạo và Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất Hải ngoại tại Hoa Kỳ (GHPGVNTN-HN-HK).
01 Tháng Mười 2014(Xem: 4415)
PARIS, ngày 17.9.2014 (PTTPGQT) - Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế xin hân hạnh giới thiệu Bạn đọc kể từ hôm nay, Lá Thư Trong Tuần – Tuần thứ nhất, trình bày về diễn tiến việc tạo mãi Ngôi Chùa Phật Quang, làm cơ sở sinh hoạt cho Văn Phòng II Viện Hoá Đạo và Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất Hải ngoại tại Hoa Kỳ (GHPGVNTN-HN-HK). Giáo hội đã đặt cọc mua với số tiền 220 nghìn Mỹ kim. Chùa nằm trên đại lộ Beach, cách Bolsa năm phút lái xe. Từ đây đến 10 tuần lễ, Giáo hội phải chồng thêm Một Triệu Mỹ kim để kết thúc việc tạo mãi và có nơi sinh hoạt ngay.
08 Tháng Chín 2014(Xem: 6198)
Trong dòng sinh hoạt truyền thông báo chí của cộng đồng Việt Nam tại Hoa Kỳ, riêng tại Quận Cam trong tháng 7 vừa qua, đạo diễn điện ảnh kiêm Cameraman Trần Nhật Phong vừa cho ra mắt độc giả Quận Cam tuần báo Đen Trắng. Tuần báo khổ 10.5 x 12.5. Bìa 4 mầu. Ông Trần Nhật Phong cho biết ngay từ số báo đầu tiên, ông đã được thân hữu hết lòng ủng hộ và yêu cầu gởi báo đi xa các tiểu bang khác.
02 Tháng Chín 2014(Xem: 4600)
Westminster (Bình Sa)- - Tại hội trường nhà thờ The Church of Jesus Chirst số 10332 Bolsa Ave Thành Phố Westminster, vào lúc 2 giờ chiều Thứ Bảy ngày 30 tháng 8 năm 2014 Thể Dục Khí Công Hoàng Hạc đã long trọng tổ chức Kỷ kỷ niệm 8 năm ngày thành lập TDKCHH. Hằng trăm đồng hương và thành viên TDKCHH tham dự.
01 Tháng Chín 2014(Xem: 5367)
Từ mấy ngày qua tại Việt Nam đã rộ lên tin đồn về sự kiện ông Nguyễn Bá Thanh, Ủy viên trung ương đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương bị bệnh nặng đang chữa trị ở Mỹ, thậm chí có tin cho biết ông vừa qua đời sáng nay 29/08/2014. Báo chí trong nước đã cải chính tin xấu về tình hình sức khỏe của nhân vật đang phụ trách công cuộc chống tham nhũng tại Việt Nam.
12 Tháng Tám 2014(Xem: 4283)
Hôm Chủ Nhật ngày 2 tháng 8, chị Thế Thuỷ má của cháu Caroline, cùng với em của cháu là Josephine từ Westminster và gia đình người bạn của chị Thế Thuỷ ở Milpitas là anh Đăng Tâm lên thăm chúng tôi.
07 Tháng Tám 2014(Xem: 4087)
Ngày 4/8/2014, IJAVN đã tổ chức sinh hoạt định kỳ buổi đầu tiên tại Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn, dành cho hội viên khu vực miền Nam và một số ở miền Trung. Cuộc họp này vắng mặt hai thành viên là Phạm Chí Dũng - chủ tịch Hội, và Phạm Bá Hải – hội viên, đều do bị cơ quan an ninh tìm cách ngăn chặn.
25 Tháng Bảy 2014(Xem: 4427)
Ngày 18/6, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tiếp Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì. Các báo Chính phủ, Thanh Niên, Tuổi Trẻ, VOV, VOH, Vietnamnet, Dân Trí, Vneconomy, Người lao động, An ninh thủ đô… đồng loạt đưa tin giống nhau
17 Tháng Bảy 2014(Xem: 4068)
Về những hoạt động đầu tiên của Hội Hội Nhà báo độc lập Việt Nam (IJAVN) xin chung gửi đến quý độc giả và báo giới lời cám ơn chân thành và sâu sắc vì tình cảm và mối quan tâm của quý vị từ ngày 4/7/2014 - thời điểm IJAVN chính thức ra đời – cho tới nay.
08 Tháng Bảy 2014(Xem: 4067)
Hằng nghìn tấm lòng tụ hội ... Hằng triệu con tim dõi theo bước chân người yêu nước ... Rừng cờ, biển người nêu cao chính nghĩa dân tộc ... Già, trẻ, nam, nữ nhập dòng tranh đấu: hô to những khẩu hiệu, hát vang những bài ca ...
03 Tháng Bảy 2014(Xem: 3601)
Làm thế nào để báo chí và các nhà báo cất được tiếng nói theo đúng nghĩa của hai từ “tự do”? Làm thế nào để báo chí được làm đúng thiên chức của mình, phản biện và xây dựng một xã hội công bằng, một đất nước thật sự độc lập tự chủ, không cúi đầu hoặc run sợ trước hiểm họa ngoại xâm đang quá cận kề?
01 Tháng Bảy 2014(Xem: 4119)
Thuật ngữ ‘compassion fatigue’ (suy giảm lòng thương) được dùng trước tiên trong ngành y tế nói đến việc các y tá và bác sĩ bị trơ lỳ cảm xúc khi phải tiếp xúc với quá nhiều bệnh nhân với cường độ cao. Cho đến một thời điểm nào đó lòng trắc ẩn của họ sẽ không còn, kiểu như nàng Mị trong chuyện Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài, sống trong cái khổ quen rồi thì cũng không biết thế nào là khổ nữa. Hiện tượng này dễ thấy ở mọi ngóc ngách cuộc sống: từ quyên góp tiền ủng hộ lũ lụt cho đến giúp người bị nạn trên đường. Người ta có thể hành động rất hào hiệp trong lần đầu tiên, nhưng đến lần thứ hai, thứ ba và mọi việc vẫn như cũ, lòng tốt ban đầu sẽ khó được giữ nguyên.
29 Tháng Sáu 2014(Xem: 4188)
Hết của ngành chức năng (quy định nhà báo đến dự tòa phải đồng thời có thẻ nhà báo và giấy giới thiệu của cơ quan báo chí- thông tư 01/2014 của Tòa án nhân dân Tối cao) đến của chính quyền địa phương (UBND tỉnh Thanh Hóa ra Quy chế quản lý Nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh kèm theo Quyết định số 1276 có hiệu lực từ ngày 14/6/2014).
24 Tháng Sáu 2014(Xem: 4296)
Truyền thông và báo chí Indonesia chọn phe trong mùa tranh cử Tuần qua, khi đang ở Indonesia tôi đọc được nhiều câu chúc lẫn nhau của các bạn nhà báo Việt Nam nhân ‘Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6’. Tôi không biết về ngày 21/6 và cũng không thấy nó liên quan gì đến mình nên chỉ nhân đó theo dõi trao đổi của một số bạn trên mạng về sự thăng trầm của nghề báo thời nay. Nhưng cùng lúc, chuyến công tác tìm hiểu thị trường truyền thông ở Indonesia cho BBC, và qua gặp gỡ các đồng nghiệp bên đó, người Úc, Singapore, Indonesia, khiến tôi thấy chia sẻ ra đây một số nhận xét về nghề báo cũng là chuyện hữu ích.