Việt Nam: chùa chiền, tiền bạc... Tâm linh CN Xã hội

16 Tháng Năm 201312:00 SA(Xem: 6490)

Quốc Phương

bbcvietnamese.com

Cập nhật: 15:10 GMT - thứ hai, 15 tháng 4, 2013

image001

Chuyên gia cảnh báo vụ lợi làm cho tôn giáo, tín ngưỡng trở nên tha hóa

Đời sống tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam có nguy cơ bị tha hóa và lũng đoạn mạnh vì tính vụ lợi trong số người giàu, quan chức, được tiếp tay bởi một số tu sỹ và cơ sở tôn giáo tín ngưỡng.

Đó là nhận định của một số nhà nghiên cứu tôn giáo và xã hội học nhân sự kiện một số 'đại gia' tài trợ cho các cơ sở tôn giáo, thậm chí xây chùa đứng tên mình gây ồn ào.

Trao đổi với BBC Tiếng Việt hôm 15/4/2013 từ Hà Nội giữa lúc báo chí nêu nhiều về chuyện 'chùa Trầm Bê', Giáo sư Ngô Đức Thịnh cho rằng các hiện tượng này đang gây xáo trộn, làm rối loạn đời sống, tín ngưỡng truyền thống của người dân Việt Nam.

Ông bày tỏ sự quan ngại khi phải ghi nhận một bộ phận mà ông cho là "không nhỏ" các quan chức, trong đó có cả các nhà quản lý, cũng tham gia vào việc tiếp tay cho một số cá nhân, tổ chức buôn thần, bán thánh qua việc cầu lộc, cầu tài và lạm dụng kinh tài qua trao nhận cúng dường, công đức.

Đặc biệt nhà nghiên cứu văn hóa, tín ngưỡng dân gian này khẳng định cũng có một bộ phận không nhỏ các tổ chức, cá nhân hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, trong đó có các nhà đền, nhà chùa, một số tăng ni, sư sãi cũng vụ lợi.

"Nguồn thu là rất lớn. Có những cơ sở có thể thu tới ba bốn chục tỷ một năm, không thể tưởng tượng nổi. Rõ ràng chính cơ sở đó vụ lợi," ông nói.

"Và muốn vụ lợi như vậy thì họ bằng nhiều cách lắm, kể cả việc họ có thể dựa vào lực lượng của chính quyền hay các nhà quản lý."

image002

"Có những cơ sở có thể thu tới ba bốn chục tỷ một năm, không thể tưởng tượng nổi... Và muốn vụ lợi như vậy thì họ bằng nhiều cách lắm, kể cả việc họ có thể dựa vào lực lượng của chính quyền hay các nhà quản lý"

Giáo sư Ngô Đức Thịnh

Ông cho hay ở một số cơ sở tín ngưỡng hiện nay, nhà nước không thể biết được "họ thu nhập bao nhiêu tiền cả," chưa nói tới đánh thuế.

Giáo sư Thịnh cũng phản ánh hiện tượng nhiều đảng viên, quan chức chính quyền công khai tới các cơ sở tín ngưỡng tôn giáo để cầu lộc cầu tài, một số còn để cho tên tuổi của họ được một số đền chùa loan báo danh tính, mà theo ông là để tăng uy danh cho các cơ sở cung cấp dịch vụ cầu an, giải hạn đó.

Ông nhắc tới một số ngôi chùa như Chùa Phúc Khánh ở ngay thủ đô Hà Nội, hay Lễ hội đền Trần ở Nam Định là những địa điểm mà nhiều quan chức tới cầu chức, cầu tài và địa vị.

"Đền Trần trở thành nơi cầu lộc cầu tài của quan chức, chứ không phải là nơi dành cho dân thường nữa," ông nói.

Ông nói thêm: "Hành vi của họ đến đó cũng nêu một tấm gương không tốt cho người dân..."

Ông cho rằng những hành vi cầu xin này chỉ phản anh sự thiếu tự tin vào bản thân, cũng như vào chính chế độ mà các đảng viên, quan chức này đang làm việc, chấp chính.

"Trong những năm gần đây, có thể khẳng định được rằng nó càng ngày càng đông lên, phải chăng ở đây có một suy nghĩ rất là lạ...," ông nói.

"Đáng lẽ họ là đảng viên, là quan chức, là những người có học, có hiểu biết, thì họ phải nghĩ rằng việc họ thăng quan tiến chức, tất nhiên ai cũng muốn cả, tôi nghĩ, phải bằng thực sự sự nỗ lực của mình, khả năng của mình,

"Nhưng không hiểu tại sao lại len lỏi vào trong đầu họ một quan niệm rất lạ là bây giờ phải có âm trợ nữa, ngoài dương phù. Tức là phải có sự hỗ trợ của thần linh nữa, thì đấy là một cách nghĩ, một quan niệm mà cách đây vài chục năm không có ở Việt Nam, hoặc rất hiếm."

Ông đặt giả thuyết: "Họ, chính họ đi tìm một cái niềm tin vào thế giới tâm linh, chuyện đó thực sự như thế nào thì không rõ, nhưng cái đó phải chăng thể hiện một điều thiếu niềm tin vào bản thân, vào hệ thống chính quyền của mình."

"Đấy là một vấn đề xã hội, xã hội học cần phải được nghiên cứu, điều tra, lý giải và phải có một cách nào đó để ngăn chặn cái đó," ông nói với BBC.

'Đầy đủ'

Cũng về chủ đề này, hôm thứ Hai, Tiến sỹ xã hội học Bấm Nguyễn Đức Truyến khẳng định các đại gia, quan chức ở Việt Nam hiện nay đang có nhu cầu mạnh về cầu tài, cầu lộc, cầu an, cũng như cầu quyền lực ở góc độ nhu cầu và tâm linh nhằm vụ lợi cá nhân, một hiện tượng mà ông cho là phổ biến.

image003

"Chùa ngày là để cứu với sinh linh, cho nên đem cái khổ của mình ra để xoa dịu cái khổ của nhân loại, cho nên họ muối một vại dưa, vại cà ăn hàng một hai năm, nhà chùa toàn mặc áo thô, đi chân đất thôi, chứ không diện, sang trọng hay sa hoa như bây giờ"

Tiến sỹ Nguyễn Đức Truyến

Ngược lại, nhiều cơ sở tôn giáo, gồm không ít chùa chiền và sư sãi cũng đang rời xa nguồn gốc của tôn giáo, tín ngưỡng truyền thống lâu nay của dân tộc để đi tới lựa chọn vừa thích tu vừa thích hưởng thụ.

Ông Truyến cho rằng khi tôn giáo trở thành một thứ dịch vụ xã hội, thì tính chất tôn giáo của nó đã biến đổi và không còn thuần khiết nữa.

Ngay cả cách thức tu hành và hưởng thụ của nhiều bậc tu sỹ, trong đó có nhiều sư sãi, thầy đền, thầy chùa cũng đang đặt ra vấn đề.

"Chùa ngày là để cứu với sinh linh, cho nên đem cái khổ của mình ra để xoa dịu cái khổ của nhân loại, cho nên họ muối một vại dưa, vại cà ăn hàng một hai năm, nhà chùa toàn mặc áo thô, đi chân đất thôi, chứ không diện, sang trọng hay sa hoa như bây giờ," ông nói.

Nhưng nay theo ông nhiều vị tu sỹ vừa được hưởng thanh bình sau không gian chùa, chiền, đền, đài, miếu mạo, vừa có vẻ hài lòng, tỏ ra có nhu cầu rõ ràng và thích nhận các khoản cúng dường không nhỏ của các giới tín đồ, phật tử, trong đó có những quan chức, đại gia.

Ông cũng nói nhiều bậc tu hành hiện nay không còn đạm bạc trong sinh hoạt ăn uống như xưa, mà họ ăn uống, dinh dưỡng, dù là chay, nhưng phong phú, chất lượng, dinh dưỡng tốt hơn rất nhiều, lại có phương tiện sinh hoạt ăn ở, đi lại rất thuận lợi.

"Bây giờ các sư sãi sống cũng tốt hơn ngày xưa, điều kiện đi lại cũng dễ hơn, ngay cả trong chùa cũng có điều hòa nhiệt độ.

"Ăn uống tiêu chuẩn cũng cao hơn. Mặc dù ăn chay những cũng rất là sang trọng, rất là đảm bảo về mặt dinh dưỡng, về mặt an toàn thực phẩm,

"Cách sống rất là thanh cảnh như vậy mà lại vẫn đầy đủ như vậy."

'Xa lạ'

Nhà xã hội học cho rằng do có những thay đổi theo hướng này, mà một số tín đồ, phật tử cảm thấy có thể "xa lạ với" với cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.

Ông nói: "Vì thế nên tôi nghĩ người nghèo nói chung bây giờ cũng cảm thấy xa lạ với nhà chùa, có thể những chùa gần gũi thì người ta đến, còn những chùa sang trọng quá, người ta cũng không dám đến."

Tiến sỹ Truyến cũng so sánh sự khác biệt của tôn giáo xưa và nay được thể hiện ra ngoài hình thức kiến trúc, bài trí của các cơ sở, tôn giáo. Ông nói:

"Các ngôi chùa Việt Nam ngày xưa gắn với kiến trúc, khung cảnh Việt Nam, nó ẩn khuất, nó chan hòa không chỉ với cộng đồng mà với cả thiên nhiên nữa.

"Các ngôi đình, hay ngôi chùa nó cũng thấp thôi, nó không cao như bây giờ, hay nó cũng không phải là chót vót trên đỉnh đồi, để lôi kéo mọi người thập phương đến như kiểu nhà thờ thời Trung Cổ, nó gần gũi với con người.

"Nhưng bây giờ tôi thấy nó như một cái gì đó đồ sộ như là thành quách, như cung đình, nó mang tính chất biểu trương sức mạnh của tiền bạc nhiều quá...

image004

"Nhưng bây giờ tôi thấy nó như một cái gì đó đồ sộ như là thành quách, như cung đình, nó mang tính chất biểu trương sức mạnh của tiền bạc nhiều quá..."

TS Nguyễn Đức Truyến

Ông nói thêm: "Tôi thấy nó không gần gũi với tâm hồn đạo Phật, chùa chiền thời nguyên thủy, thí dụ ai cũng có thể đến được, nhất là người nghèo càng có thể đến được, chứ bây giờ đến chùa trông khang trang quá, người ta cũng sợ..."

Tiến sỹ Truyến, người có nhiều công trình nghiên cứu với Viện xã hội học về tôn giáo cho rằng khi tôn giáo, tín ngưỡng xuất hiện từ góc độ cá nhân là chính, đặc biệt là đề cao tiền bạc, vụ lợi thì chúng đã mất đi rất nhiều ý nghĩa của mình.

"Tôi nghĩ tôn giáo ngày càng xa rời cuộc sống của con người, nhất là những người nghèo. Tôi nghĩ nó không phản ánh tinh thần nhân bản của tôn giáo...

"Tôn giáo nguyên thủy lành mạnh hơn," ông nói với BBC.

Được biết ở một số quốc gia, ngoài việc có luật pháp quy định rõ ràng, các nguồn thu nhập cá nhân hay tổ chức của các cơ sở hoạt động tôn giáo bị đặt dưới sự giám sát và kiểm tra chặt chẽ của chính quyền.

Một số nơi còn coi hành nghề tôn giáo tạo thu nhập là một nghề nghiệp và là đối tượng điều chỉnh của các luật thuế, một trong các lý do được biết là để tạo đảm bảo công bằng trong xã hội, đặc biệt giữa các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh từ hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng, so với các lĩnh vực thương mại, dịch vụ thông thường khác.

Luật pháp các nước này thậm chí cũng coi các hoạt động quảng cáo, PR vụ lợi thông qua các hoạt động, kinh doanh tôn giáo tín ngưỡng là đối tượng chịu các loại thuế hay lệ phí nhất định./

26 Tháng Hai 2015(Xem: 5804)
Ngay sau khi Toà thánh công bố danh tính 20 vị hồng y do Đức Thánh Cha Phanxicô tuyển chọn, tuần báo America Magazine của Hoa Kỳ đã liên hệ với trang tin điện tử của Hội đồng Giám mục Việt Nam (WHĐ) để xin phỏng vấn Đức tân Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn. Đức hồng y Tổng giám mục Hà Nội đã nhận trả lời America Magazine với nội dung sau đây*. Toàn văn bài viết của America Magazine được công bố tại
13 Tháng Giêng 2015(Xem: 5867)
Vào đầu tháng này, Tổng giám mục Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn được Đức Giáo hoàng nêu tên trong số 20 vị Hồng y mới từ nhiều quốc gia khác nhau trên toàn cầu.
04 Tháng Giêng 2015(Xem: 5702)
Một vị Tổng giám mục từ Việt Nam vừa được Giáo hoàng Francis chỉ định làm Hồng y, theo Tòa thánh Vatican. Tổng giám mục Hà Nội, Phê-rô Nguyễn Văn Nhơn, sinh năm 1938, vừa được Đức Giáo hoàng nêu tên trong số 20 vị Hồng y mới từ nhiều quốc gia khác nhau trên toàn cầu như Việt Nam, Myanmar, Tonga và Ethiopia v.v...
25 Tháng Chín 2014(Xem: 6279)
Đức Đạt Lai Lạt Ma, tuyệt vời. Tôi có nhiều cơ duyên với ngài... ngay cả từ thời rất là thơ trẻ, khi còn ở trong nước và khi chỉ mới đọc các bài báo sơ sài về ngài. Đất nước Tây Tạng và vị lãnh đạo này là một thế giới kỳ bí, không chỉ vì xa xôi cách biệt nhưng cũng vì niềm tin của dân tộc này rằng Đức Đạt Lai Lạt Ma là hóa thân của Đức Quan Thế Âm Bồ Tát.
21 Tháng Tám 2014(Xem: 9936)
Chùa Phước Thành, Huế 17.08.2014 - Hội đồng Liên tôn (Hòa thượng Thích Không Tánh và Linh mục Phan Văn Lợi đại diện) đã phối hợp với Tăng đoàn Giáo hội PGVNTN Thừa Thiên Huế (Hòa thượng Thích Chí Thắng và Hòa thượng Thích Chơn Niệm đại diện) vừa tổ chức một cuộc gặp gỡ hơn 60 thương binh . . .
10 Tháng Tám 2014(Xem: 5338)
Kể từ khi vị tiền nhiệm của Ngài, ông Abdelfattah Amor đến thăm Việt Nam vào năm 1998 với không mấy tiếng vang, nay đất nước chúng tôi lại được đón tiếp Ngài -với tất cả sự quan tâm của công luận- trong tư cách Báo cáo viên Đặc biệt của LHQ về tự do tôn giáo hay tín ngưỡng.
01 Tháng Tám 2014(Xem: 5640)
Sáng nay, trong cuộc trò chuyện với phóng viên một tờ báo Công Giáo nước ngoài, người phóng viên muốn trao đổi với tôi về lòng sùng kính Mẹ Maria của người tín hữu Việt Nam, câu hỏi được đặt ra là: “Văn hóa Việt Nam có vai trò nào trong lòng sùng kính Đức Mẹ ?” Một câu hỏi thú vị và gợi mở nhiều vấn đề.
14 Tháng Bảy 2014(Xem: 6174)
Giáo hoàng thừa nhận ấu dâm tồn tại trong hàng ngũ giáo sỹ, nhưng nói sẽ tìm ra giải pháp. Giáo hoàng Francis nói dữ liệu tin cậy cho thấy "khoảng 2%" trong hàng giáo sĩ thuộc Giáo hội Công giáo là những người ấu dâm.
03 Tháng Bảy 2014(Xem: 7119)
QUẬN CAM (VB) -- Đại Lễ Kỷ Niệm lần thứ 75 ngày Đức Thầy khai sáng Đạo Phật Giáo Hòa Hảo đã được tổ chức long trọng tại Hội Quán số 12432 đường Euclid hôm Chủ Nhật 29 tháng 6 năm 2014. Buôi lễ có tham dự của Hòa Thượng Thích Minh Tuyên (Tổ Đình Minh Đăng Quang và là một viên chức của GHPGVNTN Tại Hoa Kỳ), cựu Thiếu Tướng Lê Văn Tư, Michael Võ (Thị Trưởng Fountain Valley), Chris Phan (Nghị viên Garden Grove), và nhiều nhà hoạt động nôi tiếng như Trần Văn Chi, Trần Văn Ân, Nguyễn Tấn Lạc, Nguyễn Hữu Chánh, Vũ Hoàng Hải (Bạch Đằng Giang), ca sĩ Mai Ngọc Khánh, Đạo Tràng Pháp Hoa...
14 Tháng Năm 2014(Xem: 6405)
Vào 11 giờ sáng ngày 11 tháng 5 năm 2014, tại Tổ-Đình Từ-Quang, thành phố Montreal, tỉnh bang Quebec, nước Canada, đã tổ-chức đại-lễ kỷ-niệm Phật-đản năm thứ 2638, Phật-lịch 2558.
05 Tháng Hai 2014(Xem: 6796)
Dưới đây là ba bài tham luận của ngài Ian Green, Chủ nhân Linh tượng Phật Ngọc Hòa Bình, Ts Trần Quang Thuận và Nhà báo Lý Kiến Trúc.
24 Tháng Giêng 2014(Xem: 7325)
HT Thích Minh Tuyên tổ chức Hội thảo: “Phật Giáo và Hòa Bình Thế Giới” LỄ HỘI PHẬT NGỌC HÒA BÌNH THẾ GIỚI
11 Tháng Mười Hai 2013(Xem: 9071)
PARIS (VB) -- Một bản Thông Cáo từ Phòng Thông Tin PGG Quốc Tế ở Paris gửi khắp thế giới ngày 9-12-2013 qua các diễn đàn tiếng Việt, cho biết rằng Đức Tăng Thống Thích Quảng Độ đã “ra Giáo chỉ 10/VTT/GC/TT” trong đó “chấm dứt chức vụ Viện trưởng Viện Hóa Đạo của HT Thích Viên Định và Chủ tịch Văn Phòng II Viện Hóa Đạo của HT Thích Viên Lý.”
21 Tháng Mười Một 2013(Xem: 5499)
WESTMINSTER (VB) -- Một buổi Lễ Tạ Ơn đã được tổ chức bởi Đạo Tràng Hạnh Duyên tại nhà hàng Seafood World hôm Chủ Nhật 17-11-2013 để bày tỏ lòng biết ơn đối với tứ trọng ân – và đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn đối với chư tôn thiền đức đã hỗ trợ cho đạo tràng thành lập và phát triển. Buổi lễ diễn ra trong không khí thân tình và sôi nổi, với tài điều khiển khéo léo của MC là Sư Cô Trung Châu, trong khi văn nghệ tuy là “cây nhà lá vườn” nhưng đã thấy xuất hiện nhiều gịong ca xuất sắc bất ngờ.
28 Tháng Mười 2013(Xem: 6556)
Công cuộc tranh đấu đòi quyển bình đẳng tôn giáo của Phật Giáo Việt Nam bắt đầu ở Huế với cái chết của tám Phật tử đêm 8/5/1963 tại đài phát thanh, rồi cuộc tự thiêu của Hòa Thượng Thích Quảng Đức ngày 11/6/1963 tại Sài Gòn và chiến dịch “nước lũ” tổng tấn công chùa chiền toàn quốc đêm 20 rạng ngày 21/ 8/1963. Ba biến cố lịch sử quan trọng của phong trào Phật Giáo tranh đấu này dẫn đến cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng kéo dài nửa năm và kết thúc bằng cuộc chính biến lật đổ chính quyền của Tổng thống Ngô Đình Diệm.
21 Tháng Mười 2013(Xem: 5509)
Hội đồng Giám mục Việt Nam trong tuần qua tiến hành hội nghị lần thứ 12. Trước ngày kết thúc hội nghị, một thư chung cũng được gửi cho chừng 8 triệu tín đồ Công giáo tại Việt Nam.
18 Tháng Chín 2013(Xem: 11275)
Vì nghiệp-vận của Quốc-gia và Phật-giáo, Hòa-Thượng và tôi, anh em chúng ta bị xa cách nhau 39 năm rồi. Năm nay, Hòa-Thượng đã 86 tuổi và tôi đã 93 tuổi. Trong nước Hòa-Thượng bị tù đày, ngoài nước, tôi coi như kẻ lưu đày.
26 Tháng Sáu 2013(Xem: 11557)
Santa Ana (Bình Sa)- Tại hội trường Jerome Center 726 S.Center St, Santa Ana, Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo Việt Nam Tại Hoa Kỳ đã long trọng tổ chức Lễ Tưởng Niệm 50 Năm Pháp Nạn (1963-2013) Bồ Tát Thích Quảng Đức và Tăng tín đồ Phật Giáo vị pháp vong thân.
26 Tháng Sáu 2013(Xem: 6764)
Đại lễ Phật Đản 2557-2013 đã cử hành trọng thể ở khắp mọi nơi. Đặc biệt năm nay còn là lễ Tưởng Niệm Tri Ân 50 năm Bồ Tát Thích Quảng Đức vị Pháp thiêu thân tại Sài Gòn ngày 11/06/1963.