Tranh cãi về bức ảnh ‘Hai em bé Mỹ Lai’ và hành trình tìm sự thật

01 Tháng Năm 20187:54 CH(Xem: 10620)

VĂN HÓA ONLINE - CỘNG ĐỒNG - THỨ TƯ 02 MAY 2018


Tranh cãi về bức ảnh ‘Hai em bé Mỹ Lai’ và hành trình tìm sự thật


VOA 01/05/2018


image049

Bức ảnh 'Hai đứa trẻ Mỹ Lai' mà ông Trần Văn Đức cho là chụp hai anh em ông. Ảnh: Ronald Haeberle.


50 năm sau vụ thảm sát Mỹ Lai, một cựu phóng viên chiến trường nói với VOA rằng đứa bé trai trong bức ảnh ở làng Sơn Mỹ hồi ấy vẫn còn sống, trong khi bảo tàng di tích Sơn Mỹ ở Quảng Ngãi cho rằng đứa bé đó đã chết. Câu chuyện chưa dừng ở đó, người trong ảnh lên tiếng với VOA rằng chính quyền Việt Nam đã trưng nhiều chứng cứ giả tạo và thay đổi dữ liệu lịch sử trong vụ thảm sát năm 1968 gây chấn động quốc tế.


Trao đổi với VOA, ông Ronald Haeberle, cựu phóng viên chiến trường người Mỹ nói ông tin rằng “ông Trần Văn Đức và em gái Trần Thị Hà thực sự là những người sống sót” trong bức ảnh do ông chụp vào ngày 16/3/1968 với hai đứa trẻ nằm trên một đường mòn tại thôn Mỹ Lai, nay là thôn Sơn Mỹ, xã Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi.


Ông Trần Văn Đức và em gái Trần Thị Hà thực sự là những người sống sót.


Nhiếp ảnh gia chiến trường Ronald Haeberle.


Từ Ohio, ông Ronald Haeberle, tác giả của bộ ảnh gồm 60 tấm về vụ thảm sát Sơn Mỹ - Mỹ Lai, cho biết ông đã đi cùng Đại đội Charlie của Quân đội Mỹ vào làng Mỹ Lai vào ngày xảy ra vụ thảm sát, và mãi cho đến năm 2011 khi ông liên lạc với ông Đức ở bên Đức thì mới biết rằng hai đứa trẻ năm xưa vẫn còn sống.


image050

Dấu tích thảm sát Mỹ Sơn


Ông Trần Văn Đức, một thợ cơ khí gốc Việt sống tại Lindsey, Đức, cho VOA biết ông chính là đứa bé trai trong tấm ảnh gây tranh cãi, và ông có nhiều bằng chứng để chứng minh đó là sự thật.


“Tôi đã bỏ thời gian trên 10 năm để khiếu nại nhưng rất ít cơ quan hữu quan lắng nghe câu chuyện của tôi. Khi lính Mỹ bắn chết gần hết người dân đang tập trung trên đường mòn thì lính Mỹ đi sâu vào hướng làng để tiếp tục thảm sát người dân khác. Trong thời khắc lính Mỹ đi thì má tôi có nói với tôi là ‘con hãy ôm Hà về nhà ngoại gấp đi, nếu không lính Mỹ sẽ trở lại’ và tôi thực hiện theo lời của má tôi.”


Vụ thảm sát đã giết chết 504 dân làng xảy ra khi ông Đức mới 8 tuổi, nhưng ông nói ông nhớ rõ từng chi tiết. Ông Đức kể rằng khi máy bay của Mỹ đến thì ông lấy thân mình che cho em gái.


Ông kể:


“Trong làng khói bay mù mịt và tôi nghĩ không có đủ thời gian để vào nhà ngoại. Tôi thấy chiếc máy bay có vẽ hình cá mập xuất hiện, tôi sợ trên máy bay có lính trên đó sẽ bắn chết chúng tôi, cho nên tôi nằm xuống nhằm tránh đạn. Ông Ron Haeberle có chụp hình chúng tôi trong khoảnh khắc này.”


Tôi thấy chiếc máy bay có vẽ hình cá mập xuất hiện, tôi sợ trên máy bay có lính trên đó sẽ bắn chết chúng tôi, cho nên tôi nằm xuống nhằm tránh đạn. Ông Ron Haeberle có chụp hình chúng tôi trong khoảnh khắc này.


Ông Trần Văn Đức


Ông Haeberle cho biết bức hình của ông được khu di tích Mỹ Sơn trưng bày, nhưng các chú thích của viện bảo tàng ‘hình như không phản ánh đúng sự thật’.


Để cải chính chi tiết này, ông Ron và Đức đã về Sơn Mỹ vài lần. Cá nhân ông Đức đã nhiều lần khiếu nại với Ban quản lý khu di tích Sơn Mỹ và cơ quan chức năng của Việt Nam.


“Cuối năm 1975 đầu năm 1976 khi nhà di tích Sơn Mỹ được thành lập thì bức hình của tôi để trống và vài năm sau thì chú thích là Trương Bốn, Trương Năm, con của ông Trương Nhị. Tôi có khiếu nại ban quản lý khu di tích nhưng người ta rất bất đồng.”


Ông Phạm Thành Công, cựu Giám đốc Ban Quản lý khu di tích Sơn Mỹ, tỉnh Quảng Ngãi, phản bác những phát biểu của ông Đức về bức hình hai bé.


Ông Trần Văn Đức, một Việt Kiều về đây phá rối vụ việc, nhân dân và địa phương ở đây rất bực bội. Tôi phản đối ông vì việc làm thiếu sự thật của ông, ông đã trả đũa và xuyên tạc tôi.


Ông Phạm Thành Công, cựu Giám đốc BQL Khu di tích Sơn Mỹ.


“Tôi là nạn nhân và nhân chứng trong vụ thảm sát Sơn Mỹ. Tôi sống sót dưới 5 thi thể của mẹ, chị và 3 đứa em tôi, khi đó tôi 11 tuổi. Tôi nói có gì sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm. Ở đây, tỉnh, trung ương, và địa phương cũng chấp nhận điều đó. Riêng ông Trần Văn Đức, một Việt Kiều về đây phá rối vụ việc, nhân dân và địa phương ở đây rất bực bội. Tôi phản đối ông vì việc làm thiếu sự thật của ông, ông đã trả đũa và xuyên tạc tôi.”


image051

Đền tưởng niệm thảm sát Sơn Mỹ có hình ảnh hai bé. Ảnh: Trần Văn Đức


Ông Đức nói Bảo tàng Sơn Mỹ không chịu đính chính chú thích bức ảnh theo sự trình bày của ông và “họ còn cố che giấu, bóp méo những sự thật khủng khiếp hơn.”


Trong khi đó, người từng quản lý khu di tích Sơn Mỹ phản bác:


“Một số hình ảnh tại bảo tàng là của ông Ron Haeberle và của nhiều cựu chiến binh khác đã tặng cho bảo tàng Sơn Mỹ. Khi các tác giả phản ảnh thì đều có chủ nhân được địa phương công nhận là thân nhân của họ. Các hình ảnh của Ron đã được trưng bày từ năm 1975 cho đến nay, chứ không phải mới trưng bày mà ông Đức đi khiếu nại. Việc của ông Ron và ông Đức thì chúng tôi đã thừa hiểu rồi, tôi không tiện nói nhiều.”


Ông Đức đưa ra một nhận định trên Facebook về phát biểu của ông Phạm Thành Công: “Vấn đề là ông giám đốc Bảo tàng trong thời điểm vụ thảm sát xảy ra, ông đi chăn bò ở một làng khác… Cho nên mọi phát ngôn của ông bất nhất và có vấn đề.” Ông Đức còn cho rằng ông Công từng thêu dệt thêm ‘chiến tích’ để được lên làm giám đốc bảo tàng.


Trong một email trả lời VOA, ông Ron Haeberle viết: “Khi tôi đến dự lễ kỷ niệm 45 năm thảm sát Mỹ Lai, tôi đã nghe hai thường dân khác nhau kể rằng một số người không tin Phạm Thành Công, nguyên Giám đốc Bảo tàng Mỹ Lai, là một trong những người sống sót. Họ cho rằng khi ấy ông Công đang có mặt ở một làng khác gần đó.”


Vào tháng 3 năm nay, nhân dự lễ tưởng 50 năm thảm sát Mỹ Lai, ông Trần Văn Đức và em gái, Trần Thị Hà, trả lời phỏng vấn báo chí bên tượng đài Chứng tích Sơn Mỹ.


Báo Tiền Phong đăng tin: “Hình ảnh người anh nằm che đạn cho người em trên tượng đài phía sau lưng chính là hình ảnh của hai anh em Đức - Hà được phóng viên chiến trường Mỹ Ronald Haeberle chụp ngay sau cuộc thảm sát.” Tuy nhiên, ông Phạm Thành Công không công nhận sự thật này, và cũng không đưa ra bằng chứng nào để phản bác lời đính chính của ông Đức.


Ông Đức nói: “Tôi lên tiếng, bà con nạn nhân sống sót ở Sơn Mỹ, rất thương tôi, họ biết gia đình trước và trong ngày thảm sát, họ lên tiếng bênh vực tôi và nói những sự thật về gia đình tôi, đều bị ông Phạm Thành Công nghiêm cấm và xúi giục chính quyền mời đến cơ quan Uỷ ban đe đọa.”


image052

Nhiếp ảnh gia Ronald Haeberle và ông Trần Văn Đức. Ảnh: Trương Duy Nhất. org


Ông Đức, người định cư sang Đức từ năm 1983, tiếp tục theo đuổi vụ tranh chấp với Ban quản lý Khu chứng tích Sơn Mỹ về bức ảnh hai đứa trẻ Mỹ Lai. Ông nói:


Hãy trả lại tất cả sự thật trong cuộc thảm sát Sơn Mỹ, nhất là trả lại sự thật cho tất cả các bức hình của ông Ron đan trưng bày tại khu Chứng tích Sơn Mỹ vì 100% các bức hình của ông đều bị thiết minh sai, thậm chí còn xúc phạm đến nạn nhân bị bắn chết


Trần Văn Đức


“Nếu không nhìn thẳng vào lịch sử thì chúng ta khó né tránh những hệ lụy của chiến tranh, thường gây nhiều xung đột hơn là hàn gắn. Cho nên tôi mong rằng chính quyền Việt Nam, Ban Quản lý khu chứng tích Sơn Mỹ, cũng như các cơ quan hữu quan hãy trả lại tất cả sự thật trong cuộc thảm sát Sơn Mỹ, nhất là trả lại sự thật cho tất cả các bức hình của ông Ron đan trưng bày tại khu Chứng tích Sơn Mỹ vì 100% các bức hình của ông đều bị thiết minh sai, thậm chí còn xúc phạm đến nạn nhân bị bắn chết.”


image053

Ông Phạm Thành Công, cựu Giám đốc Ban Quản lý khu di tích Sơn Mỹ.


Trả lời hãng tin AFP vào tháng 3/2018, ông Phạm Thành Công nói ông “không thể nhớ rõ những gì đã diễn ra.” Ông nói thêm rằng nhiều năm qua, ông đã “cống hiến cuộc đời mình để giữ lại ký ức về một trong những tội ác man rợ nhất trong chiến tranh.”


Từ năm 2011, ông Đức, người được cho là đứa trẻ trong ảnh và ông Ron Haeberle, người chụp ảnh, đã cùng về Sơn Mỹ với mong muốn cùng tìm kiếm câu trả lời cho những bức ảnh.


Ông Haeberle nói với tờ Time rằng ông và ông Đức đã trở thành những người bạn, ông đã sang Đức để gặp người trong ảnh và đặt chiếc máy ảnh Nikon, từng dùng để chụp tấm hình lịch sử ‘hai đứa trẻ Mỹ Lai’ lên trên bàn thờ mẹ ông Đức./
16 Tháng Hai 2024(Xem: 241)
Chủ tịch Cơ quan Quản lý Giao thông Vận tải Quận Cam Tâm T. Nguyễn đã chia sẻ lời chúc Tết tới các cơ quan truyền thông hôm nay (thứ Sáu, 9 Tháng 2) nhân dịp đêm giao thừa Giáp Thìn. “Tôi muốn cảm ơn giới truyền thông vì vai trò quan trọng của quý vị trong việc cung cấp thông tin cho gia đình chúng tôi và cho quận Cam thân yêu của chúng ta,” ông Tâm Nguyễn nói. "Tôi cùng những vị dân cử khác trong cộng đồng xin chúc quý vị trong giới truyền thông cùng gia đình và người thân, một năm mới hạnh phúc, khỏe mạnh và thịnh vượng. Mong rằng chúng ta có thể tiếp tục hợp tác với nhau để cung cấp cho công chúng những tin tức và thông tin họ cần nhằm giúp nâng cao chất lượng của cộng đồng chúng ta trong suốt năm 2024."
11 Tháng Giêng 2024(Xem: 329)
Giữa mùa lễ hội, một liên minh các tổ chức phi lợi nhuận về sức khỏe tâm thần tại Quận Cam đã hợp sức nhau để nói về sự kỳ thị phổ biến liên quan đến sức khỏe tâm thần, đặc biệt là đối với người màu da. Nỗ lực hợp tác này nhằm mục đích tăng cường nhận thức về vấn đề sức khỏe tâm thần, cung cấp hỗ trợ và chống lại làn sóng tăng trưởng của chứng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD).
13 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 542)
We had the privilege of joining the prestigious 'World Korean Business Convention' last October 11-14, 2023. This international event served as a vital platform for global business collaboration, innovation, and empowerment. We embraced the opportunity to connect with industry leaders, visionaries, artists, and aspiring business leaders.
02 Tháng Mười Hai 2023(Xem: 644)
Các nhà lãnh đạo vận tải và các viên chức đã tụ tập hôm nay, thứ Sáu, ngày 1 tháng 12, để kỷ niệm sự hoàn tất thành công của Dự Án Cải Thiện Xa Lộ I-405 của Cơ Quan Giao Thông Quận Cam, mục tiêu là cải thiện thời gian di chuyển trên một trong những con đường cao tốc bận rộn nhất trên toàn quốc.
07 Tháng Mười Một 2023(Xem: 749)
Phim ảnh là một phương tiện ấn tượng có thể ảnh hưởng và tạo hình trong cách chúng ta nhìn nhận thế giới. Ngoài việc giải trí, phim ảnh có khả năng để thử thách khuôn mẫu, phá vỡ các rào cản văn hóa và thúc đẩy thay đổi trong xã hội.
10 Tháng Mười 2023(Xem: 1082)
Trong 6 năm qua, Quận Cam đã chứng kiến sự gia tăng về các vụ tội thù ghét lên đến 146% và các sự cố thù ghét lên đến 206%. So với năm 2021, đã có 178% gia tăng về hoạt động thù ghét có động cơ kỳ thị được báo cáo trong các trường học.
26 Tháng Chín 2023(Xem: 1045)
Bị thúc đẩy bởi sự quan tâm chân thành và động viên bởi mong muốn tối đa hóa sự giúp đỡ người cao tuổi của chúng ta bằng các công cụ phù hợp để họ có thể giữ thái độ cảnh giác và khỏe mạnh, Moving Forward Psychological Institute (MFPI) và VIETCARE đã đồng tổ chức Hội nghị Không thể quên vào tháng 8 năm 2023.
15 Tháng Chín 2023(Xem: 1174)
Ngày 24 tháng 8 năm 2023 – Santa Ana, California – Hội Văn học Nghệ thuật Việt Mỹ (VAALA) trân trọng thông báo sự trở lại của chương trình lớn nhất hàng năm của hội: Viet Film Fest (Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế). Kỷ niệm 20 năm thành lập, Viet Film Fest 2023 sẽ diễn ra trực tuyến (online) từ ngày 30 tháng 9 đến ngày 15 tháng 10, và tại rạp Frida Cinema ở thành phố Santa Ana, vào hai ngày 6 và 7 tháng 10.
23 Tháng Tám 2023(Xem: 1477)
Vanessa Hồng Vân Đặc phái viên Văn Hóa Online 24/8/2023 - Thư Viện & Viện Bảo Tàng Richard Nixon - 18001 Yorba Linda Blvd, Yorba Linda, CA 92886 - Ban giám đốc gặp gỡ báo chí Việt ngữ - Giới thiệu ‘tour’ thăm viếng các di tích lịch sử - 21 tháng 8 năm 2023
03 Tháng Bảy 2023(Xem: 1415)
Trong loạt ấn phẩm của VAAMA nhằm tôn vinh những tổ chức tạo ra sự tác động lớn trong việc giảm bạo lực và thù hằn, cũng như tạo điều kiện cho quá trình phục hồi cộng đồng thông qua các dịch vụ hỗ trợ thực tế, chúng tôi muốn giới thiệu hai tổ chức - Moving Forward Psychological Institute và Groundswell - những tổ chức đang đạt được tiến bộ đáng kể trong việc cung cấp dịch vụ xã hội và hỗ trợ tâm lý cho thanh thiếu niên và người cao tuổi.
30 Tháng Ba 2023(Xem: 1882)
AAHA tiến một bước xa hơn để đề cập đến vai trò quan trọng của nghệ thuật & giải trí trong việc chống lại tội ác, một thể loại thường không được nhắc tới khi đề cập đến những tội ác do thù ghét. Lịch sử đã cho thấy những thay đổi xã hội có hiệu quả nhất khi được hỗ trợ bởi văn hóa quần chúng, bởi vì những người nổi tiếng có ảnh hưởng lớn lao trên cảm nhận xã hội của đám đông.
24 Tháng Ba 2023(Xem: 2177)
Những hình ảnh trong ngày lễ khai trương trụ sở chính của công ty Nguyen’s Kitchen tại Tp. Santa Ana trên đường Harbor, gần góc đường Sunflower lúc 11 giờ sáng Thứ Bảy ngày 18 Tháng Ba năm 2023. Nguyen’s Kitchen được thành lập năm 2015 tại thành Phố Orange và đến nay đã có bảy địa điểm ở Orange County (3), Los Angeles (3) và San Bernardino (1). “Chúng tôi bắt đầu nhận ‘catering’ (đặt tiệc). Ai cần, xin gọi (714) 760-4612 để biết thực đơn và giá đặc biệt,” “Để mở ‘franchise,’ mọi người có thể gọi số (714) 760-4612 hay liên lạc qua website: nguyenskitchen.com”
20 Tháng Ba 2023(Xem: 2096)
SANTA ANA, California (NV) – Nguyen’s Kitchen, chuỗi tiệm ăn hiện đại nổi tiếng, vừa khai trương trụ sở chính tại Santa Ana lúc 11 giờ sáng Thứ Bảy, 18 Tháng Ba. Trụ ở chính mới tinh này nằm trên đường Harbor, gần góc đường Sunflower, sát cạnh địa điểm mới nhất của Nguyen’s Kitchen. Nguyen’s Kitchen được thành lập năm 2015 tại thành Phố Orange và đến nay đã có bảy địa điểm ở Orange County (3), Los Angeles (3) và San Bernardino (1).
19 Tháng Hai 2023(Xem: 2253)
Quyền hạn của chúng ta là những gì khi chúng ta là nạn nhân hay một người qua đường? Làm cách nào để được giúp đỡ khi cần? Bạn có tiêu chuẩn được nhận những nguồn trợ giúp pháp lý nào? Hệ phống pháp lý có thể giúp bạn qua những phương cách nào? Trong khi những biến cố hay tội ác do thù ghét càng lúc càng tăng, rất có thể là chúng ta không biết phải làm gì khi phải đương đầu với những tình cảnh này.
19 Tháng Hai 2023(Xem: 2202)
Để đáp ứng với hai biến cố liên quan đến súng đạn nơi cả hai kẻ gây tội ác cũng như rất nhiều nạn nhân là những người cao niên gốc Á Châu, các vị lãnh đạo cộng đồng đã chủ tọa buổi họp báo khẩn cấp để cảnh giác công chúng và thúc đẩy chính quyền về mức độ khẩn cấp của việc hỗ trợ y tế tâm thần cho quý vị cao niên.